| | Van ghilden |
| | Willem van Hildegaersberch. |
| |
Wie dat dichten wil hantieren, |
| |
Die moet menich dinc visieren, |
| |
Des ander luden ledich staen; |
| |
Want sijn natuer is soe ghedaen, |
| 5 | |
Dat hijs qualiken can vertyen. |
| |
Des heb ic Spieghel horen lyen, |
| |
Die menighe wijsheit binnen heeft, |
| |
Ende elken dichter leringhe gheeft |
| |
Wat hem mit rechte toebehoert. |
| 10 | |
Can hi der scrifturen woort |
| |
Nader waerheit wel versinnen, |
| |
Soe mach hi aert van dichten kinnen; |
| |
Mar wye die scriften niet en can, |
| |
Ende ymmer dichten wil nochtan, |
| 15 | |
Als ic dickent hebbe ghedaen, |
| |
Die is mit anxten zeer bevaen; |
| |
Want hi ducht voer die scrifture, |
| |
Maect hijs niet goet ende pure, |
| |
Dattie scrifture begripen sel: |
| 20 | |
Dat is sijn anxt, dat wetic wel, |
| |
Want ic hebs een deel ghesmaect, |
| |
Wye sonder scrift een dichte maect, |
| |
Dat hi moet mit anxte zwaer |
| |
Dickent peynsen hier entaer; |
| 25 | |
Want die cleergie is soe subtijl: |
| |
Daer ic om peynse langhe wijl, |
| |
Dat vinden sy varinc inder scrift: |
| |
Dit doet dat ic mit anxten dicht. |
| |
Anxte die heeft my veel becoort, |
| 30 | |
Als ic dichte off brenghe voort |
| |
Enigherhande hoghe sake, |
| |
Ende wantter nyemant buten lake |
| |
Nu ter werlt wort ghevonden. |
| |
Soe wil ic u in corter stonden |
| 35 | |
Een materi noch ontbinden |
| |
Ende mit reden dat bevinden, |
| |
Waer om ghilden sijn visiert |
| |
Ende inder werlt gheordineert. |
| |
Dair is ons meest beteykent mede |
| 40 | |
Minne ende eendrachtichede; |
| |
Want doe God selve gheboren wert, |
| |
Die wel bekende smenschen hert |
| |
Ende al sijn wesen te gronde, |
| |
Tot diere wijl ende stonde |
| 45 | |
Doe verblyden hem die ghoene, |
| |
Die loofden an die Goods zone |
| |
Ende Maria, die Goeds moeder. |
| |
Sy deden suster ende broeder |
| |
Ende al hoer vrienden tot hem comen, |
| 50 | |
Als sy die mare hadde vernomen, |
| |
Dat hi gheboren was, die meest, |
| |
Ende dreven blyscap ende feest |
| |
In een convent mit horen vrienden, |
| |
Die sonder twifel Gode mienden; |
| |
Want si kenden dat voerwaer, |
| 55 | |
Dat hi was comen openbaer, |
| |
Die maken wilde eendracht |
| |
Die vader entes menschen slacht, |
| |
Daer contraer tusschen was |
| 60 | |
Langhe tijt, sijt zeker das; |
| |
Want men seitet ons voer waer, |
| |
Dat LIIC jaer |
| |
Voer ter hellen jonc ende out |
| |
Overmits Adams schout, |
| 65 | |
Dat hi betaelde mildelike, |
| |
Die Goods zoen van hemelrijcke, |
| |
Als ghi dickent hebt ghehoert. |
| |
Hier om soudwy alle voert |
| |
Eendrachtich bliven ende doen |
| 70 | |
Dat hi ons leerde, die kempe coen, |
| |
Die voer ons allen zeghe vacht. |
| |
Ende wye hem opter selver nacht |
| |
Verblyden, doe hi wert gheboren, |
| |
Als ic u seyde hier te voren, |
| 75 | |
Die bleven altoes na dien |
| |
Eendrachtich ende wel op yen, |
| |
Ende versaemden tsulken tyden, |
| |
Dat sy malcander wilden verbliden, |
| |
Ende horen off daer yemant waer |
| 80 | |
Die twifelde off hadde vaer, |
| |
Dat sy hem dat ontgheven wouden |
| |
Ende in gherechte love houden. |
| |
Aldus heb ic den sin vernomen, |
| |
Dat hier uut sijn die ghilden ghecomen, |
| 85 | |
Datmen der feesten dencken sal, |
| |
Die sy dreven over al |
| |
In die werlt, voert ende weder, |
| |
Doe die Goods soon was comen neder. |
| |
Nu moechdi wel vraghen voert, |
| 90 | |
Hoe sy niet al by Christus boort |
| |
En sijn gheset off daer omtrent? |
| |
Die hem op reden yet bekent, |
| |
Die willic dies wel maken vroet. |
| |
God, die anden cruce stoet, |
| 95 | |
Die heefter veel mit hem vercoren, |
| |
Die om tghelove hier te voren |
| |
Vromelyken mit hem streden, |
| |
Die sijn noch tot menighen steden |
| |
In die heilighe kercke verheven. |
| 100 | |
Die gheen die doe ghelovich bleven |
| |
Die stichten kercken ende outaer, |
| |
Ende maecten ghilden, die daer naer |
| |
Dese outaren hilden staen |
| |
Ende in eren voerwaert gaen, |
| 105 | |
Alsmen huden sdaechs mach scouwen: |
| |
Sulc om die eer van onser Vrouwen, |
| |
Die den Gods soon ter werlt droech, |
| |
Die voer ons allen dede ghenoech |
| |
Sinen vader vander schout, |
| 110 | |
Die hi ons maende menichfout; |
| |
Sulc om die eer van sinte Stephaen, |
| |
Die deerste pine wort ghedaen |
| |
Om tghelove na Christus tyden. |
| |
Daer nae mosten die ander striden, |
| 115 | |
Sinte Pieter, sinte Johan, |
| |
Entaer nae menich heilich man, |
| |
Die ic niet al en weet te noemen |
| |
Nader scriften wel volcomen: |
| |
Sinte Nicolaes, sinte Loy, |
| 120 | |
Die alle gader mit vernoy |
| |
Vander werlt worden ghebrocht. |
| |
Had ic hoir alre naem bedocht, |
| |
Alsmen inder scriften mach sien, |
| |
So mocht ic u der waerheit ghien, |
| 125 | |
Wye tghelove setten voort |
| |
Ende openbaerden Christus woort |
| |
Menichwerven mit sermoen, |
| |
Stouteliken als die coen; |
| |
Want God die hadse selff verlicht, |
| 130 | |
Ende nae hem inder werlt ghesticht |
| |
Ghilden, daermen by sel dencken, |
| |
Hoe sy hem mit pinen lieten schencken, |
| |
Dese daer ic off hebbe gheseit, |
| |
Niet om enighe ghiericheit, |
| 135 | |
Diemen daer in hebben sel; |
| |
Mer broederscap ende gheen dinc el |
| |
Soe sellen sy malc mit anderen houden, |
| |
Ende alle contrari neder vouden, |
| |
Die in ghilden sijn te gader, |
| 140 | |
Recht off sy van enen vader, |
| |
Van eenre moeder ghecomen waren. |
| |
Men sal daer gheen dinc openbaren, |
| |
Daer off comen mocht contraer: |
| |
Hier om houtmense alle jaer |
| 145 | |
In Goods eeren teenre tijt, |
| |
Off daer yemant hat off nijt |
| |
Inden ghilde op anderen droeghe, |
| |
Datmen tsette in goeder voeghe |
| |
Mitten vroetsten vanden ghilde, |
| 150 | |
Die hem des bewinden wilde, |
| |
Dat hijt holpe liggen neder |
| |
Ende nemmer op te halen weder, |
| |
Mar eendrachticheit vernuwen |
| |
Ende anders arghe zaken schuwen, |
| 155 | |
Daer off comen mocht onminne, |
| |
Die hoerter toe, als icket kinne, |
| |
Daermen broederscap sel pleghen; |
| |
Want tis inder scrift gheleghen. |
| |
Om datmen wil dat dit gheschie, |
| 160 | |
Soe neemtmen vanden vroetsten drie, |
| |
Die dat ghilde een jaer regieren |
| |
Ende alle doecht daer in hantieren, |
| |
Op dat sy eendrachtich moghen bliven |
| |
Ende in rusten sonder kiven, |
| 165 | |
Bet dan off sy al te samen |
| |
Souden raden elc by namen; |
| |
Want waer vergadert menich sin, |
| |
Daer is veel contrari in; |
| |
Want elcman denctet sine goet, |
| 170 | |
Al waer hi weder wijs noch vroet. |
| |
Hier om isser drie gheset, |
| |
Dat sijt sullen raden bet |
| |
Ende regieren mit bescheiden, |
| |
Dan offer elc tsijn toe seyde; |
| 175 | |
Ende alser drie dus is ghecoren, |
| |
Ende sy enen eet hebben ghesworen |
| |
Elkerlijc by onsen Heren, |
| |
Dat sijt tghilde sullen eren, |
| |
Soe souder die ander hoefden an: |
| 180 | |
Hier om hietmense ouderman, |
| |
Entes ghilden goet sel an hem staen. |
| |
Als sy den dienst hebben ontfaen |
| |
Byden eede, die sy daer toe doen, |
| |
Sullen sy regieren dat sysoen, |
| 185 | |
Soe dattet Gode sy bequame, |
| |
Oeck mede des ghilden vrame. |
| |
Nyemant en sal daer op mecken |
| |
Des ghilden goet an hem te trecken |
| |
Vorder dan hem toebehoert, |
| 190 | |
Hy en wilt in eren setten voert, |
| |
Soe dat den oudermans ghenoecht, |
| |
Die uten ghilde sijn ghevoecht, |
| |
Dat sire vroet ghenoech toe sijn. |
| |
Nu weet ghi al die wille mijn |
| 195 | |
Van deser saeck, als ic voersinne; |
| |
Mar Willem begheert op rechte minne, |
| |
Die van Hildegaersberch is boren, |
| |
Op al die gheen diet sullen horen, |
| |
Dat sy altoes nae hoerre macht |
| 200 | |
Houden minne ende eendracht; |
| |
Want daer uut comt alle doecht, |
| |
Als ghi an dit bispel horen moecht, |
| |
Dat ic nu hebbe overlesen: |
| |
Hiermede laet ic mine tale wesen. |