Van mer. | ||
Willem van Hildegaersberch. | ||
| Waerom souden wy trueren yet? | ||
| Sint God die werlt werden liet, | ||
| Sone was sy nye soe wel te vreden. | ||
| Die paeus die leeft by goeden reden | ||
| 5 | Om te dienen onsen Heer; | |
| Exempel ende gherechte leer | ||
| Doetet volck in duechden leven; | ||
| Omdat sy goede exempel gheven, | ||
| Die mitten paeus gaen te rade, | ||
| 10 | Soe en tretter nyemant buten pade, | |
| Wy en menen al gherechticheit. | ||
| Heb ic meer niet gheseit, | ||
| Soe is een woort daer an vergheten. | ||
| Die byden paeus sijn gheseten, | ||
| 15 | Cardinael ende legaet, | |
| Si leven al in goeder staet | ||
| Sonder nijt ende ghierichede; | ||
| Bisscopen ende prelaten mede | ||
| Sijn gherechtich, waermen coomt: | ||
| 20 | Mer is woort dat luttel vroomt! | |
|
Die Heilighe Kerck heeft ander kinder, | ||
| Beyde meerder ende minder, | ||
| Als abten ende rijcke monicken, | ||
| Prochypapen ende canonicken, | ||
| 25 | Die alle schinen gheestelijck; | |
| Want daer en isser gheen soe rijck, | ||
| Si en hadden liever meer dan min; | ||
| Doch si en gheren gheen ghewin | ||
| Vorder dan hem toe behoert. | ||
| 30 | Isser Mer niet in twoert, | |
| Soe doele ic seker in mijn dichten. | ||
| Die den luden nu verlichten | ||
| Mit absolucien tontbinden, | ||
| Nader waerheit die wy vinden, | ||
| 35 | Sy sijn op reden al ghestelt: | |
| Sy en absolveren niet om tghelt, | ||
| Noch oeck deken, noch provisoer, | ||
| Si segghen elck man te voer, | ||
| Si en willen gheen onrechte miede. | ||
| 40 | Nader waerheit die ic bediede | |
| Soe moghen si gherechtich sijn ghenoemt: | ||
| Mer is woort dat luttel vroemt! | ||
|
Die keyser ende sijn hoghe man | ||
| Die hebben oec ghenomen an | ||
| 45 | Tswaert der gherechticheit te voren, | |
| Ende in doechden soe te roeren, | ||
| Dats die werlt si verhoecht. | ||
| Nu die keyser mint die doecht, | ||
| Nu doen die coninghen oec alzoe. | ||
| 50 | Hy mach mit rechte wesen vroe, | |
| Die hem mitten goede verzelt: | ||
| Mer is woert dat mi versnelt! | ||
|
Als ic die zulke prisen waen, | ||
| Constmen meerre wel verstaen, | ||
| 55 | Ick soude noch dichten ende vinden, | |
| Hoe sy hem te gader bynden, | ||
| Keyser, coninghen in eendracht, | ||
| Om te crighen sulke macht, | ||
| Dat sy die straten maken vry. | ||
| 60 | Eendrachteliken, sonder twy, | |
| Menen si pays entaer toe vrede, | ||
| Als ghi wel siet in kerstenhede, | ||
| Hoe deen den anderen nu spaert. | ||
| Ghiericheit is onwaert | ||
| 65 | Ende versmaet in allen dinghen, | |
| Omdat keyser ende coninghen | ||
| Sterken trecht al dair si moghen; | ||
| Des gheliken doen hertoghen | ||
| Entie graven in hoer lant, | ||
| 70 | Soe dat si alle werden bekant | |
| Gherechtich, schamel ende milde. | ||
| Ic waen een yghelijc wel wilde, | ||
| Dat die ghierighe waer verdoempt: | ||
| Mer is woirt dat luttel vroempt! | ||
| 75 |
Onder alle dese hoghe heren | |
| Leeft oock ridderscap in eren | ||
| Elkerlijc na sijnre macht. | ||
| Si sijn in doechden soe bedacht, | ||
| Dat sy gherechtichede minnen. | ||
| 80 | Al mochtmer noch soe veel an winnen, | |
| Mit ghelde en canmense ghemieden; | ||
| Si sijn ghenadich horen lieden, | ||
| Soe dat wy nyemant horen claghen. | ||
| Tmach den volke wel behaghen, | ||
| 85 | Dat reden is dus zere vercoren | |
| Onder theerscap wel gheboren, | ||
| Dat elck sijn recht by reden hout. | ||
| Oeck vintmen theerscap menichfout | ||
| Tot ridders oerden oeck ghewijt, | ||
| 90 | Die jongheers heten inder tijt: | |
| Si gaen oec mede den selven ganc. | ||
| An horen raet, in horen banc, | ||
| Is ghiericheit ghedreven off. | ||
| Wy moghen Gode wel gheven loff, | ||
| 95 | Die ons dese gracie heeft ghesent: | |
| Waerre Mer niet soe wel bekent! | ||
|
Ic soudse noch veel hogher prisen | ||
| Die trecht regieren ende wisen: | ||
| Baeliuwen, schouten ende scepen, | ||
| 100 | Die sijn in doechden soe begrepen, | |
| Dat sy niet dan recht en doen. | ||
| Men biet den armen sulke soen | ||
| Voer misdaet, die hem is gheschiet, | ||
| Dat hi hem wel ghenoeghen lyet, | ||
| 105 | Al had hi min van sijnre blaem. | |
| Onrecht heeft soe wreden naem, | ||
| Waermen comt ter werlt wijt, | ||
| Datmen mit ghelde gheen respijt | ||
| In onrecht can ghecrighen. | ||
| 110 | Nu moeten al die schalken zwighen, | |
| Die hem dickent hebben beroemt: | ||
| Mer is woert dat luttel vroemt! | ||
|
Die huusman staet oeck op sijn hoede, | ||
| Om wel te leven als die vroede | ||
| 115 | Min noch meer in sinen daghen | |
| Als sijn overouders plaghen; | ||
| Hine wil bailiu noch scepen wesen, | ||
| Daer menich man by is gheresen; | ||
| Hy wilt den heren laten wouden, | ||
| 120 | Dat sy trecht by reden houden, | |
| Ende gheen onrecht en laten doghen, | ||
| Dair hem twair off comt voer oghen. | ||
| Die coopman die is oeck gheneghen | ||
| In sinen comanscap te dreghen | ||
| 125 | Rechte mate ende anders niet; | |
| Ja ende neen is hoer bediet | ||
| Die hem mit comanscap gheneren. | ||
| Sonder hoghen ofte meerren | ||
| Wort nu comanscap bescheiden; | ||
| 130 | Meerre volcht mi sonder beiden, | |
| Om te straffen dat ic make; | ||
| Oft Meerre mient dus felle wrake, | ||
| Ic moet mi hoeden veel te meer. | ||
| Een zeeman die nu vaert ter zee | ||
| 135 | Om visch off om ander neer, | |
| Gherechticheit is al hoer gheer; | ||
| Sy en nemen niet in hoer partie | ||
| Boeven offte schalkernye. | ||
| Die zeeman leeft der avonturen, | ||
| 140 | Hy en dede niet om gheen besuren | |
| Anders dan hi selve gaert. | ||
| Off elkerlijc hem wel bewaert, | ||
| Als ic u hier te voren telle, | ||
| Soe en dienter nyemant om die helle, | ||
| 145 | Daer Lucifer in is verdoempt: | |
| Mer is woert dat luttel vroemt! | ||
|
Goede heren, goede papen, | ||
| Goede ridderen ende knapen, | ||
| Die sijn ghenoechlijc mede te hoven, | ||
| 150 | Mer vrouwen gaen hem al te boven | |
| Te prisen in gherechter doecht. | ||
| Als die heren sijn onthoecht | ||
| Op horen landen fel ende wreet, | ||
| Die vrouwen sijn altoes bereet | ||
| 155 | Horen volck te staen in staden, | |
| Ende heymelic den heer te raden | ||
| Off openbaer der meenten best. | ||
| Gaetmen oest off gaetmen west, | ||
| Men vint den vrouwen goedertieren, | ||
| 160 | Want si en willen niet regieren | |
| Datten heren is bevolen. | ||
| Hoe mach Kerstenheit dan dolen, | ||
| Oft wel te punten is beheert? | ||
| Heb ic Mer niet gheleert, | ||
| 165 | Soe is mijn dichten luttel waert; | |
| Ende die waerheit niet en spaert, | ||
| Die sel altoes den vrouwen prisen, | ||
| Ende ymmer doecht ende eer bewisen, | ||
| Want si sijn van hogher waerde. | ||
| 170 | Men vint in vrouwen gheen hoveerde, | |
| Daer ondoecht uut can gheleken; | ||
| Vrouwen souden node spreken | ||
| Dat horen manne waer contraer; | ||
| Si leven al in rechten vaer, | ||
| 175 | Openbaer ende stille, | |
| Om te doen hoers mans wille, | ||
| Dair sy moghen dach ende nacht. | ||
| Al hadden die vrouwen wel die macht, | ||
| Sy en willen gheen onminne maken; | ||
| 180 | Eer si onpunteliken spraken, | |
| Si zweghen liever seven daghe: | ||
| Aldus en comter ghene plaghe, | ||
| Diemen witen mach den vrouwen. | ||
| Sy leven die de werlt bouwen | ||
| 185 | Mit ghenoechten alte male, | |
| Als een die wandert inden dale, | ||
| Daer die Meye staet ghebloemt: | ||
| Mer is woort dat luttel vroomt! | ||
|
Hoe comt Meerre dus te werke | ||
| 190 | Onder pape ende clercke | |
| Ende onder grote heren machtich? | ||
| Is daer yemant soe voerdachtich, | ||
| Die my ontbint ende overspelt, | ||
| Hoe Meerre crijcht dus groet ghewelt, | ||
| 195 | Dat mense dicht bi goeden luden? | |
| Hoert, ic sel u twaer beduden: | ||
| Meerre maect een weynich dat, | ||
| Waer Mer an is, hem brect al wat; | ||
| Doch die goede is sonder Meerre. | ||
| 200 | Wijsten mi, hi woent noch verre, | |
| Die Mer en heeft noch dat en ghien; | ||
| Mar God is sonder dat alleen; | ||
| Wil hi ons helpen ende raden, | ||
| So en can ons Mer noch dat ghescaden. |
| Status tekst: | klasse B (kritisch) | |
| Handschrift/druk: | KB Den Haag 128 E 6 (hs. H), waar nodig aangevuld met KB Brussel 15.659-61 (hs. B). | |
| Folia: | zie de editie Bisschop & Verwijs. | |
| Editie: | Willem van Hildegaersberch: Gedichten. Editie W.Bisschop en E.Verwijs. 's-Gravenhage 1870. | |
| Oorspronkelijk bestand gemaakt door: | T. Meder | |
| HTML voor L. Jz. Coster: | Marc van Oostendorp | |
| Copyright: | T. Meder |