vpten rauen altoes te uechtene
de rauen pijnt hem te uerrechtene
jeghen hem nacht ende dach
waer so elc vp andren mach
rouet elc andren eiher iof ionghe
hier toe es elc ghereet ten spronghe
tusschen dese .ij. nes gheen vrede
ende het dinke mi recht wesen de zede
tusschen den leken enten papen
noint ne saghet man so ghescapen
dat si wel droeghen ouer een
jc sach dat de pape green
daer de .iiij. droegen den uichten
ter kerken wart tere ghiften
oec sagic lachen den leien
dar de pape moeste screien
Calandrius dats de calandre
soete singet cume enege andre
ende dits de redene twi si staen
jn gaiolen vaste gheuaen
nochtan dinket so uergheten al
haren carkere ende hare mesual
ende singet altoes inder ghebare
joftare vancnesse al weelde ware
ende conterfait der uoghelen sanc.
altoes met hare kele clanc.
bi desen uoglen machmen uerstaen.
hem die met minnen es beuaen
dat .i. swaer carkre es ende soete
cume heuet hi enege moete
om hiet te pensene dan omme sanc
altoes met hare kele clanc
der minnen karkre gheuet hi prijs
ende dinket hem .i. paradijs
Coruus dats de rauen ic wane
al swart es dat hi heuet ane
die zoe broedet. dan bringet hare eten
die hie altoes sonder vergheten
ons scriuet sente agustijn
alse sine ionc ute comen sijn
dat hise niet ne wille kinnen
ontier ende si swarten beghinnen
seuen daghe segghen de wise
leuen si al sonder spise
tote dat die swarte plumen ut gaen
dan wilhise ouer sijn ontfaen
ende gheuet hem dat hem bedarf
dits gheproeuet menech warf
ene auenture segghen liede
dat in tiberius tiden gesciede
die romes keiser was tien tiden
dat got wilde de doot ouerliden
eens rauens ionc quam iuallen
hute enen torre orwi callen
jn sijn of datment vp elt
ende leeret spreken met iwelt
so dat het telker morghenstonde
tiberiuse groten begonde
keiserlike ende bi namen
darna dandre heren te samen
germanicuse ende drususe mede
dit was altoes des rauens sede
ende dar toe uolc datter leet
hier omme wart .i. van nide heet
die den rauen tleuen nam
als dit dus uoer die liede quam
daden si dien man ontliuen
entie manne metten wiuen
daden des rauens hut vart
alst hadde gesijn .i. prince wart
die rauen bringet hut
arde menegerande luut
scuuuts eier heti bi daghe
bi nachte doethem dander laghe
ende nemet hem sine eier dan
dits strijt die nie versceden can
den uos mint hi bi naturen
alswijt vinden in scripturen
Cornix alsons toe es comen
horen wi de craie nomen
die sijn van srauens geslachte
edele voghele aten si bi dage bi nachte
si biten te sticken ende trecken
alle voglen met crummen becken
want si sijn hare viande
ende somwile comter hem af scande
want alsi hem te vele uolghen
werter omme sulc verbolghen
si uolghen haren iongen naer
ende ebber omme groten vaer
ende winnen hem dat hem bedarf
lange stont ende menech warf
ende alse de zoe de eier wacht
voetse de hie dach ende nacht
leert ghi liede van manieren
jue kinder hier bi bestieren.
leert ghi manne hue vrouwen
telpene met goeder trouwen
Cornica scriuet plinius
es .i. groot uogel diemen dus
nomet int lant van orient
ghenen grooten uogel menne kent
also alsmen de wareit weet
met plumen so qualike ghecleet
sine longre die es groot
vet ende van bloede root
groot alse de longre vander coe
ende medicinael der toe
Cuculus dats de cucuet
ende hetet also om sinen luud
want cuccuc es altoes sijn sanc
ende daran nes gheen uerganc
en traghe uogel ende ongestade
den cleenen uogelkinen doet hi scade
want sine lesse es hem gheuest
hi leghet sine eier in haren nest
dus broedet die bedrogne uogel
dat ei onder sinen vloghel
ende waent dat hem toe behort
so dat die cuccuc comet uort
die den uolgelkine es ombekent
mar die dinc dar hine omme mint
dats om dat hi wasset so sere
ende so hetet die cuccuc meere
dan eneghe drie vanden cleenen
dit moet de moeder sumwille beweenen
want so lange uolget so hem achter
dattie scade entie lachter
vp die moeder moet becraken
dits de loen van sulker saken
wach hem die den scalc verdraget
want de scalc merket ende iaghet
talre stont omme sijn vordeel
mochtire an gewinnen geheel
en appelkin het ware uerloren
wat datmen hem dede te voeren
men seghet dat die cuccuc pleget
dat hi alden winter leghet
jn sine plumen in olen bomen
jofte in darde ende hi begomen
so inden somer can
dat hem gheen onger gaet an
jnden winter mach ane gaen
van sire spuwen als wijt verstaen
wassen crekele die wi sien
die int gras springens plien
Coredulus alse isidorus seghet
es .i. uogel die des pleghet
dat hi bider proien leuet
ende uoer alle dinc vercoren heuet
therte van den proien seere.
coredulus meent got onse here
die biden wisen eleghen man.
aldus den mensce spreket an
lieue kint ghef mi dine here
want der omme dogedic smerte
hi gaf sine herte bloet alse de milde
want hi onse herte ebben wilde
ons allen radic ghemeene
dat hem elc gheue sine herte gheele
Columba es der duuen name
een sachte uoghel ende bequame
bedinens segmen soes sonder galle
aristotilus weder seitse alle
die segghen dat soere sonder leuet
ende seghet dat soe galle heuet
jn .i. daremkin ende niet ter stede
dart es andre vogelen sede
dus ontsculdeghemen hare wort
die segghen dat gheene galle behort
der duuen toe ia tiere stat
darse andre uoghele ebben gehadt
met cussene toeghen si hare minne
gheene croenge als ict kinne
so neten si dor gheene noot
si ulieghen gherne met scaren groot
bi puren sade leeden si hare leuen
houer sanc hormen hem gheuen
erande versuchten sonder claghen
men siethem dicken tetene draghen
[kiekinen die hem niet bestaen]
neghen warf ebwi verstaen
dat si muwen hare sien
sijn si ulugghe maghet hem gheschien
maken si so oghen haren nest
dat allen wormen es ontfest
die hem scade willen doen
vp elc point vintmen sermoen
die hier uoeren staen bescreuen
die duue nemet hare leuen
arde gherne den watre naer
ende dats bedi segmen uoer waer
omme dat si naturlike in dien
des harens scade willen sien
van van manieren sijn aueke twe
deen ne proiet nemmerme
dan dat hi sittende siet
dander vaet dat uliegens pliet
die duue die dit wel verstaet
siet soene int water. die sitters vaet
soe efsoe hare dan upwart
ende eist .i. die vliegers vaet
sone porret soe vander stede niet
dits dar soet water omme siet
Palumme eten erande
duuen die vintmen in meneghen lande
eist dat soe hare ghenoet verliest
dat soe ander gheenne kiest
alleene ulieghen si wat soes gesciet
ende waer si varen weetmen niet
men vindet duuen clene ende groot
die nemmermeer kiesen ghenoet
die wonen nouwe in oghen gaten
omdat si die duuers laten
ende daer si in ghenoete sijn
es hare minne goet ende fijn
ende sijn nerenst in haren dinghen
hoe si groot geslachte bringhen
hen doe mesual si bringher .ij.
ende selden min ende nemmerme
siensi vremde duuen varen
si gheleedense met haren scaren
kesele heten si na hare maniere
om dat sirem mede purgiren
want hare maghen die sijn heet
bloet van duuen als ict weet
van tortelduuen van swalewen mede
hute gelaten tere stede
onder den rechtren ulogel alleene
maket donker oghen reene
die duuen drinken tere toghe
aldat si ghedrinken moghen
ghelijc dathet ware .i. coe
dat wanic dat gheen uogel doe
.xv. iaer es hare leuen
duuen ionc dus es bescreuen
sijn best in herefste ende in letin
want si met grane gheuodet sijn
an die duue men beseft
dat soe hare sumwile verheft
om hare plumen te makede scone
ende dar af comet hare die hoene
want als dauec versiet
dat so hare min wacht dan soe pliet
ghecripethise onuersien
dat die duuele noch uele plien
dat si houerden belaghen
ende meneghen met hem draghen
Carcates als. aristolus seghet
es .i. uogel die te wesene pleget
bider ze want hi hem ghenert
bi uisschen die hi dar vertert
minder dan die hauec es hi.
jnt water es hi also vri.
dat hire in ghedoghen can
also langhe als .i. man
wandelen mach ene mile
doch moeti weder na die wile
ter lucht sinen adem ontfaen
jofte sijn leuen ware ghedaen
ay mi merket na dese wort
ghi die in sonden sijt versmort
al es verdronken lange iv moet
jn dertsce weelde int dertsce goet
ghi bliuet verloren der in
ghine settet an gode iven sin
ende ghi van hen die lucht ontfaet
ay uergaue got dient also staet
dien die ertsce sonden bedecken
dat hi uorsine doot moeste vertrecken
vpwart sine herte ende gode uolghen
herne die zebaren verswolghen
Coturnix dese name in latijn
mach in dietsch die quackele sijn
jn onse lant varen si ende comen
so dat selden es uernomen
weltijt si comen iofte varen
maer in andren lande te waren
hebben si haren tijt openbare
ghelijc der swalewen ioften oudevare
beede te varne ente kerne
die oude pleghen die ionc te leerne
alsi enen lande sullen ghenaken
dat si hem te broedene maken
dat si voeroeden hare scare
jeghen dien wreeden sparware
die hars nauwe wacht upt lant
die spareware dats die uiant
dat lant es tende vanden leuene
jnt hende pleget hem te gheuene
die viant narenstelike der toe
hoe si sulke scalkeit doe
dat hi daer zielen mede va.
nu pinem elc dathi ontga.
men seghet dat dier gheen leuet
sonder soe diet grooteuel heuet
entie mensce ende bedi
segmen dat hare ulesch quaet si
Carduelis es .i. clene dinc
ende hetet met ons .i. desteluinc
omme dat in destelen sine spise
gherne soeket na sire wise
dits van plumen menegertiere
ende van uarewen oec so diere
datment te wondre an mach sien
doch nes sijn prijs niet in dien
sijn sanc es noch te prisene bet
hier omme vintmense gheset
jn gaiolen ter menegher stede
om den mensce te veruroiene mede
al heuetse nature clene ghemaket
hare sanc die so soete smaket
ende hare plumen scone ende fijn
doetse lijef ende wert sijn
danden dorperen scuwt
hi es lelic in sinen luud
Corciles alst plinius ombint
es dat mintste uogelkin dat men vint.
ende es dat uogelkin datmen weet
dat alder uoghele coninc heet
so groot ghemoedt eist alsmen seget
dat upten haren stridens pleghet
ende alsten haren dan gram doet
ende hijt waent nemen inden uoet
ontslupet hem tusscen de clawen nochtan
ende ulieget hem om die oghen dan
so dat daren uerscaemt
want hi hem om niet vergramet
ende ulieget henen sire straten
al es dit clene utermaten
nochtan heuet van naturen
meer ionc dan andre creaturen
worme hetet inder haghen
ets quaet te vane met laghen
jn .c. enden hier der uoglen wort
nu hort hier na in .d. vort
Djomedice in ware dinc
sijn uogle die naden coninc
diomedesse sijn geheten
die meneghen ruddre dede beeten
wilen te troien uoer die stede
dor sine grote vromelicede
fauelen die ebben inne
dat uenus makedie die godinne
desen uoghel ende sine gesellen
dus horment poeten tellen
solinus die seghet dit
dat si sijn als de swane wit
ende vander grooter dat es de swane
oec doethi ons te verstane
hare oghen sijn root als vier
ghetande becke scarp ende fier
dar si de rotsen ol met maken
ende maken neste tharen saken
men seghet alsi seere mesbaren
dat meent dat .i. lant sal veruaren
jofte dat .i. coninc steruen sal
die grieken minnen si uor al.
ende andre lieden wilsi scoren.
dus so vinde wijt in scrifturen
Dariata alst aristotiles kent
es een uogel in orient
die met uloglen ende met becken
clemmen can ende hem uort trecken
want hi uoete heuet gheene
oec so vintmen somghe ene
diemen siet meer no min.
sonder in des heruests beghin.
ende dat es alset rimen moet
dese uogel out ende broet
sine ionc tote dat si doghen
ende si hem ghenaren moghen
ende dan steruet hi selue ghinder
ende laet leuende sine kinder
die moeten pleghen tselue mede
dat te uoeren de vader dede
hier gaet hute vander .d.
ende uolget als ene in .e.
Erodius als de glose seget
die vp die uraie bible leget
es de uogel alsict weet
die met ons gherualke heet
ende es onder dedele uogle
die edelste die ulieget met ulogle
so starc es hi ende so groot
dat hi den haren slaet doot
siet hi oec in ere scaren
dar uele cranen enen uaren
ofte andre uogle also uele
ende menne werpet in uederspele
hi ueltse alle met sire cracht
deen naden andren inder iacht
her hi ombert sire uloghe
so esser .i. hont diere toe doghe
die den uoglen alsi vallen
hem den als af bitet met allen
sijn aes moet sijn uersch ende leuende
ende alsi hem scuddet al beuende
so meent hi proie die hem behaghet
entar hem sijn moet toe draghet
mist hi; hi werdet so erre
dat hi ulieget oge ende uerre
ende cume willi keren nedre
tote sinen loedre wedre
meesters seggen int commune
dat uele beste sijn de brune
van .e. so gaen hute de wort
nu hort vander .f. vort
Fenix als ons seit isidorus
jacob solijn ambrosius
es .i. uoghel sekerlike
tote arabia int rike
dese neuet gheen ghenoot
ende naden aren es hi groot
.ccc. ende viertech iaer
pleghet hi te leuene ouerwaer
ghehouet geasselt es hi mede
sere scone na des paus sede
sijn als iofti guldijn ware
met purperen plumen arentare
sijn start gheleu blau mede
met rooden vederen van groter sconede
alse fenixe doude gaet an
so kieset hi enen sconen boem dan
hoghe staende up ene fonteine
die scone staet ende dore reine
enen nest maket hi inder gebare
alse inder vormen van enen outare
van wieroec bomen ende van merren
ende van caneelen diemen van verren
van desen telghen maket hi sijn nest
entie rieken alre best
alse die sonne heete scijnt
so waiet hi danne ende pijnt
dat hi also ontsteket dat out
dat soete roke gheuet menechfout
dant ualt hi selue int soete vier
ende wert te asschen dus lesemen hier
jn arde corter tijt dar naer
werdet .i. worem in dasschen daer
die cortelike te woreme diet
dus werdet fenix uerniet
Fenix dese enege vogel bediet
jhesum xpristum diet wel siet
fenix neuet vader no moeder
ende ihesus onse soete broeder
es nader menscheliceit sonder vader
nader golliceit es hi algader
sonder moeder in emelrike
dese fenix sekerlike
merkede ende nam wel goem
omme dien sconen edelen boem
die up tie fonteine staet
die boem est cruce ons toeuerlaet
bider fontainen so uerstaet
dat doepsel dat onse sonden af dwaet
dat hout van specien merket wel hier
dar fenix af maket sijn vier
menet dat ihesus hinc ant hout
dat hi benedide menechfout
ende metten viere van karitaten
ten vader sende om sijn verlaten
die soeter roec vor sinen vader
dander werelt specie algader
dus bernede inder minnen viere
onse fenix in derre maniere
ontier endi tasschen bequam
dats dat hi hende nam
ten derden daghe es hi uerresen
ende uoer themele na desen
endit volghet ter erster vormen
want fenix asschen comen te vormen
ende dar na comen plumen ende ulogle
[ende ulieghet ghelijc andren uogle]
dat fenix heuet .ccc. iaer
ende .xl. eri werdet so swaer
meent dat ihesus in arderike
.xxxiiij. iaer leuede sekerlike
van dat hi ghebodescapt was
tote dat hi starf sijt seker das
ouer een iaer slaet elke .x.
so vintment waer inden besiene
Van enen fenixe telt ons dus
een wonder sente ysidorus
ene port in egipten is
diemen heetet cliopolis
dats in dietsch der sonnen stat
jn doude wet es ghemake dat
een temple in ons heren ere
na salemons temple min no mere
een fenix quam gheuloghen daer
jnden viere upten outaer
met sinen ulogelen geladen oec
met dieren houte dat soete roec
ende uerbernedem upten outaer
des nastes dages quam de pape dar
ende vant in dasschen .i. woremkin oec
dat utermaten soete roec
des anders dages addet ulogle
jnder ghelike van .i. uoghele
des nastes daghes waset wlcomen
ende heuet anden pape ghenomen
orlof ende es danen gheulogen
Dit scriuet isidorus onbeloghen
Aymo spreket .i. wijsclerc mede
dat onse vrouwe in dese stede
doe herodes de kinder sloech
ontulo ende wonder dicken gnoech
ende fenix bi auenturen
tote daer bi sire naturen
dat die warechtege fenix mede
wandelen soude in die stede
Fulcica spreket isidorus
es .i. uogel hetet aldus
sijn ulesch smaket alst ware .i. hase
vp marassche nemetet sine ase
ende emmer maket hi sijn nest
dart met watre es gheuest
dit hetet der uroetster vogel een
hute sinen lande vliegeter gheen
mar int lantscap dar hi broet
lesemen dat hi hem seluen voet
ende ne ulieghet hare no dare
cronien heuet hi ommare
ambrosius spreketer af te waren
datmen vint erande haren
die sine ionc vernoiet te voedene
ende werptse hute sinen broedene
so comet fulcica ghinder
ende uoedet des harens kinder
met sinen ionghen in sinen nest
dese exemple war goet geuest
elken mensce die wel doen woude
ende merken dat hem ontfarmen soude
der armer ende hem goets ionnen
die hem ielpen niet ne connen
Fatator dats bekent
es .i. uogel van orient
die hastech seere es om sijn broeden
ende ne can hem seluen niet uoerhoeden
hine leit sine heier so int iaer
datsem dachterwinter swaer
alle dicken ueruriesen doet
exemple gheuet hi arde goet
hem die hertijt willen clemen
dat si neder weder moeten rennen
ontier ende si werden so wart
datmense ter eren begart
het warem beter dat si ombeden.
her si omme dere streden.
dansi met scanden moeten beeten.
ende alse die tijt beginnet heeten.
so broedet fatator anderwarf
houer dat hem erst verdarf
so comet hem danne niewe broet
des lettel ander vogel doet
die sinen nest maket inder wostinen
want alle wel naer maer eens ne pinen
jnt iar omme hare ionc ghemene
sonder fatator allene
Fetix es .i. uogel mede
die oec na fatators zede
tweewarf in den iare broet
alse aristotiles te wetene doet
ende al vintmen lettel vogele minder
nochtan wint hi uele kinder
sine eier ne ueruriesen niet
want ert dien somer siet
sone wilt noten nochte broeden
dus werdet hem gheloent met goeden
dattet wint datter begart
die wille sijn uroet ende wart.
lere te tijt doen sine saken
so mach hem groote ere naken
Ficedula seit isidorus
es .i. uogel heetet dus
omme dattet gherne etet fighen
waer datese mach gecrighen
soete boem urucht es sine spise
merket hier up ghi grote wise
wat dat diet bedieden can.
die boem bediedet wel elc man
men vindet misselike bome
jn arderike als icket goeme
die urucht bringhen na sire nature
some soete some sure
dit vrucht dat sijn onse gewerke
dit willic dat elc wise merke
ende hi den goeden mensce minne
om de doghet die hi heuet inne
ende late den quaden henen uaren
want alse de wale seit te waren
hi mach goede dachuart tellen
die hem maket quite vanden fellen
mint die urucht soete ende goet
ghelijc dat ficedula doet
Falco dats de ualke in latijn
dar .viij. manieren aue sijn
also alse bescriuen de clerke
des lettel hort te minen werke
want ets cont gnoech den leken
diese toeuen ende streken
ende roepen ende huken
bedi latix hem ibruken
doch willic twerande manieren
vanden valke iv visieren
alse donhedel valke bestaet
den eigher ende hine nederslaet
latet die eigher enen ael ut varen
donedel valke gripet den al te waren
enen laetien eigher enen ulieghen
dus so lati hem bedrieghen
mar dedele valke doet des niet
ende alsi sulke scalkeit siet
so doet hi te mere pine
den eigher om de scalceit sine
ende ne latene niet ontfaen
her hi den eigher euet gheuaen
donedele valke dat verstaet
bediedet des heren onedel daet
alsi wetlike heuet verstaen
dat sine liede ebben mesdaen
so latise quite om ghelt
dus wert hi van der eren iuelt
want donedel quade goet
vortrechthi ende mint in sinen moet
mar dit ne doet niet dedele valke
hi uaet hi slaet ende uelt scalke
ende doet elken na die wet
die int lantscap es gheset
f. gaet hute ende uort meer
so horet uort vander .G.
hort uort der edelre uogele pine
hare euel hare medicine
Tholomeus dins gheene ghile
hieten alle coninghe bi wile
die in egipten droeghen croene
een tholomeus regnerde scone
jn dien tiden wi lesen dus
dat aquila ende simacus
ende theodocion mesters waren
van ghroter wardecheit te waren
dese drie bi haren vorsoeke
si screuen in enen boeke
der edelre uogele medicine
also alset inden latine
van broeder albrechte es bescreuen
ende iacob saelt iv nu vort gheuen
die namen van den cruden diere sijn
salic iv gheuen int latijn
die kennisse also alst is
sal kinnen elc apotikaris
anden houede na dat wijt kinnen
sulwi leeren dit beghinnen
wert .i. uogel siec in doghen
men salne te ghenesene poghen
met fijnre oliuen van oliuen
diemer hem in sal sochte driuen
ende dit salmen doen dicken
wast hem up dat oghe dat witte
men sal puluer van venkel sade
ende urouwen melc dats datic rade
warmen dar af comet hem de bate
heuet hi bestoppet die nasegate
stafisagria ende peper der toe
mac puluer ente gader doe
ende blast hem in wiltune inesen
met ere pipen inder nese
ende wrijf hem sinen roest der mede
met pulure van stapisagria
heuet hi reume in thouet mede
doe hem dits die behendechede
rute omtrent die nasegate
ende sijn aes nette dats sine bate
jn ruten sap dat hi sal heten
noch ene bate saltu weten
nem oec loec ghestampt met wine
dat doe inde nesegate sine
ende settene dart es sonder lecht
ende latene enen dach uasten echt
heuet hi pipeide horet hier na
nem puluer van stafisagria
dat met onege wel ghemanc
wrijf sine tonghe dats de ganc
ende ghef hem botre tetene dan
ende ne gheneset hi niet der an
witte coelen salmen droghen
dat puluer sal sine macht toghen
roepet hi oec te vele int huus
dan so nem ene uledermuus
ende stamp peper der inne
dit hase hi swiget ten beghinne
vindemen de uledermus oec niet
so eist recht datmen besiet
om el eneghen uogel dan
want dar nes gheen uerlies an
ende mer ghemalen peper indoe
dat salre lichte elpen toe
die uele roepet men wil dat kinnen
dat hi eier euet binnen
gheneset hi qualike du salt hem gheuen
muse tetene die leuen
jofte en onts welpen heret siet
jofti sijn aes te werpene pliet
dicken seghet dit ghedichte
nem een uirendeel allinges ghewichte
scamonia entar toe comijn
moet oec also uele sijn
dat salmen pulueren ende minghen
dar mede sijn aes bespringhen
sijn aes moet sijn uet swinijns ulesch
ende mac van allinc iwichte den esch
apoticarise sullen di wel
dat rechte wisen sonder fel
ne mach hi oec niet eten ditte
so nem van den eie dat witte
werp dat puluer dar ter stede
dan in sinen bec der mede
noch wes ere sake vroet
die ter seluer dinc es vroet
mac hem eiere met melke van gheeten
ghef hem tetene doe dat ic hete
alse vpt vier gheronnen si
hi werdet ghesont dan ende vri
den auec ende sinen gheslachte
elpet arde wel met machte
beghinnet hem te mutene lusten
doene van alre pinen lusten
ende ghef hem aes ghenoech
alleweghe na sijn iuoech
also dicken alsi heuet broke
also dicken sekerleke
falgierthi inder uederen mede
dits der naturen hemelichede
grone saden onder de uoete
sijn hem nutte te sire boete
ende dar die sonne scinet heet
eist best dat hem te stane steet
heuet hi den rede hore hier na
jnt sap van artimesia
dat wanic dat biuoet si
ghef hem sijn aes ende noch der bi
moet hennen aes wesen der toe
vierewarf iofte viue der toe
offete doe dit ouer een
bint hem uaste dat rechter been
jnt middele den beene saltu sien
ene adre ende mettien
saltune wiselike laten
dar af sal hem comen de baten
hier bi machtu kennen mede
oftie uogel heuet den rede
so weltijt so hanghen den uoghele
sijn hoeuet ende sine uloghele
ende hi heuet ende toghet
jn plumen ofti cout ghedoghet
ende hi wel naset niet
ende hi ghierlike der ane siet
ende hijt qualike in mach bringhen
bi aldus danen dinghen
mach merre sien diere ware toe gheuet
ofti enen rede heuet
dan elpet hem also die raet
hier bouen bescreuen staet
often seere durstet doe dus
nem colen leuisticus
dats sine toename in latijn
anijs stalen sulre toe sijn
ende venkelstalen siet dit in wine
oec ester nutte toe te sine
alst es ghesoden recht ghenoech
een lepel honex int gheuoech
dat salmen ouer een coelen dan
ghef hem dit drinken ofti ne can
so salment inden becke ghieten
ofte doe hem eens daghes ghenieten
aes met honeghe bestreken
des naestes daghes inder weken
bestrijc sijn aes hoe soet gaet
met ere olien hetet rosaet
es hi oec vander gallen
so bespars sijn aes met allen
met blade van wlgheboeme
alse die uloghele hem anghen somen
so nem danne ganse bloet
ende smout van gansen esser toe goet
ende salue sine ulogle saen
ende latene ter sonnen staen
ende gef hem tetene van gansenvet
hore noch en ander ende bet
nem olie die hetet laurijn
ende dwa teersten die uloglen sijn
ende onder die ulogle saltu mede
sine asselen saluen wel ter stede
echt nem galle vanden swine
ende salfer mede die ulogle sine
ende gaf hem aes mede ghemeene
jnden sape van uerbene
oftin sape van salie crude
heuet hi andie uloglen rude
nem cruud dat geheten is
jn latin edera terrestris
sijn dietsch der af alsict wet
es datmen goutdraue of dresen heet
siet dat in watre entie blade
om sine nasegaten begade
dar si sire siden ghenaken
sijn aes dat soutu nat maken
jnt water dart cruud in soet
dit water es oec ten uoeten goet
hetene sine uloglen de sieren
helpem dan in derre manieren
ghef hem bux ulesch nat in aysine
ende bestrijc die uederen sine
met waremen aisine des gome
ende met olien van lauwerbome
ende dat so doe menechwarf
breket hem uedere dit so bedarf
dattu sachte hute doen wilt datte
nem dat bloet van ere ratte
ende bestrijc der uederen stat
sonder pine soe dan ute gaet
ende siet honech dat radicke
ende alse dat seere werdet dicke
nem dan een roedekin van sonderliker mate
dat die groote si vanden gate
daer die vedre in was ghestaen
ende doenre thonech mede saen
dar sal curtelike wedere
wassen ene niewe uedere
es hem scinkel iof ulogel ontwee
so nem warem aloe
ende binter vp dat bliuen mach
enen nacht ende enen dach
echt anen drec in edec ghesoden
es der up goet te sinen noden
es .i. uogel ongheroe
vpt rec ofte up die hant dertoe
siet merre in watre ende darmede
so bestrijc sine lede
ende huten watre neghenwarf
also dicken alsem bedarf
heuet hi theuel dat hetet rampa
jc waent in dietsch es de crampa
jn artimesia dat es heet
saltu sijn aes netten ireet
jn lams bloet warem net sine uoete
dit es oec ene andre boete
joftu salt nemen warmen wijn
dar netelen in ghesoden sijn
ende dar mede sine uoete dwaen
ende dar hute sijn aes ontfaen
eist dat hi smelten niet ne can
eens hanen galle ghef hem dan
ende witte slecken gesoden geheten
smelti te seere du salt weten
hoe dat hi te stoppene si
een lettel saeps van iusquiami
ghef hem drinken ende netter al
sijn aes in datti heten sal
heuet hi luse so nem dan
van alsenen sape ende nochtan
water darmen in siedet ditte
ende alsi ter sonnen sit
bespoiene ende makene nat
voerwart hem sal elpen dat
dits der uoghele medicine
jeghen mesquame ende pine
den latine ghelijc wel na
also alst wilen aquila
cimacus ende theodocion
screuen den coninc theolomon
jacob hine vants nemme
hort uort uoghele namen in .g.
Gricis seit iacob van uitri
dattet een uremt uogel si
so groot datsi den man bestaen
ghewapint ente doot slaen
hare clawen sijn so groot
dat merre hute drinket ter noot
alse oft ute enen orne ware
jn icia oric des mare
dat inden lande es van endi
lesemen dat sulc uogel si
jn enen lande ouden si daer
dar die toeganc es te swaeer
dart goud es ende diere steene
menschen comen es daer gheene
want terst dat si sien den man
bestasine ende doodene dan
alse iofti ware ghemaket uan gode
der urecheit tenen weder bode
alset wareit wel mach wesen
dar wonet .i. uolc als wijt lesen
met enen oghen heten arismaspi
ne waer ene oghe nebben si
omme die mirauden die si wachten
ende winnense hem af met crachten
de mirauden ebsi uercoren
bouen allen andren als wijt horen
men vindet dit staende wilment souken
jn de glose van moises bouken
vieruoetech so sijn die uogle
ende ebben ghemaect houet ende vlogle
na den aren maer mere so uele
dattet gaet al uten spele
achter gheliken sj den lioene
vogle van desen doene
segmen datter menech sij
bj den berghe van perbolj
dat pard atensi enten man
experimentator segt nochtan
dat hi ghegaet es den steen
jn sinen heuet al in een
ende dat es wel te uerstane
om eneghe bate tontfane
sone eist hem niet te rechte onsact
got hen euet die stene ghemaect
ende hem ghegheuen cracht mede
om des menschen salichede
Gracocendion di es
.j. voghel sijd ghewes
diemen siet ghetempert mede
van vtenemender suuereden
van dat leuet alsemen kinnet
so eist .j. uoghel die goet winnet
met minst te notene sijn broet
.j. daghes int jaer alsment yuroet
noetj om te winne kinder
gheen dier es van luxurien minder
scamedi mensce war so du gaes
die redene ende besceit verstaes
du best ter onsuuereden ghereet
altoes sonder besceet
ende cons ghene mate ghedoen
also als doet gracendrion
maer du uerters dijn cranke vleesch
jnder onsuuerheden heesch
ende aest v seluen ter doet
jn crancheden ende in qualen groet
Gestrudus es .i. uoghel clene
ghelijc der arden yplumet rene
vpt houet es hem alsict vernam
van plumen ghemaect i cam
die ulieghen up ende neder inder ghebaren
vp ende neder alse zeebaren
ghemene liede maken ons vroet
dat die padde hare eyer broet
ende als die jonc comen vt algader
dan eerst kinsi moeder ende vader
om dat si hem gheliken dinken
sulke die vor gode stinken
slachten der gostruden wel
si sijn van arten arde fel
siensj dat hare kindre keren
ter doghet ende ter eren ons heren
sone doensj hem gheen goet
mar settensj haren moet
ter rikeit enten quaden dinghen
ende si oncuscheit uort bringhen
so dinct hem dat sj hem slachten
dan wilsj der kinder achten
ende ebben glorie groot int herte
hare loen wert die ewelike smerte
Grus es in dietsch .j. crane
elx jars plechtj te bestane
sine uard van oesten te westen
jeghen den winter vte sinen nesten
ende sceppet danne sine scare
als oft .j. lettre ware
alsj scepen hare wechuard
dan ebben sj enen diese beward
alsi roept uolghen sj hem nar
sij kinnen haren luud clar
wertj heesch so comter mede
.j. ander roepende in sine stede
ende dar sj beeten bj nachte
setten sj hare sciltwachte
so dat de tiende waken moet
dan houden die wachters in den voet
.j. keselkin oft hem wee doet
die vaec dat hem die voet ontdoet
ende hem die kesel dan ontualle
so roeptj dat sijd oren alle
ende alsj verre wil doen vlucht
so vliechtj oghe inde lucht
om dat si verre willen sien
jnt lant dar sj willen tien
experimentator die seghet
dat die crane te roepene pleghet
alsi .i. nat swerc siet effen
hi wil dat dandre alle beseffen
ende si hasen na hare eten
ende alsi omme ardinge beeten
hare leedere staet inder hoede
al omme te siene alse die vroede
so roepet hi lude siet hi den man
ende waerscuwet dandre dan
alsi van uerren lande comen
ebmen dicken wel vernomen
dat si steene hute werpen dan
darmen goud hute purgeren can
want alsi verre sullen ulieghen
weetmen uoer waer sonder lieghen
dat si in swelghen sant ende stene
ende in hare uoete so menech ene
hebsi kesel dits hare sin
omme swaer te sine int beghin
dat niet te vardech mar ghestade
har ulieghen si met goeder stade
dat si steene uoeren in uoeten
weten scipmans diese ghemoeten
want dar si houer de scepe liden
es ghesciet ter menegher tiden
dat sire so uele uallen lieten
dat sijs mochten cume ghenieten
die gheruste elpen den moeden
andie oude willic v beuroeden
die swartste ebben meest iaer
dat seggic iv al ouer waer
datmen lieden vindet cleene
die bi namen heten pigmeene
die ieghen die cranen striden
ende pais ebben alsi danen tiden
sijn ulesch es art ende swaer
bedi so rademen ouer waer
dattet best ware dat hi laghe
jn die zomertijt twe daghe
ende in wintertijt daghe drie
want aldus so morwet hie.
Glutis alse plinius spreket
es die die langhe tonghe ute steket
een uoghel ende alsi werdet gheware
dat die uoghele met grooten scaren
jeghen den winter enen varen
die swalewen metten oudeuaren
so ulieghet hi dor gheselscap mede
mar alsem die pijnlikede
vanden vlieghene gaet in hant
so bliuet hi achter in enech lant
doch ulieghet hi somwile henen
jn curten dachuarden ende in cleenen
so dattene die winter begaet
diene metten coude uerslaet
een ander uoghel es dan aldus
jn azia hetet cicrauius
die aldore mede vart
ende trechter enech achterwart
eists nachtes eists dages so roepet hi dan
ende troestse dat si uolghen an
dese twerande uoghele dar ic af rime
bedieden twerande pelegherime
dien dien wi metten cruce te waren
ten heneghen lande wart sien varen
om dat heleghe lant te winne
die heet sijn inden beghinne
alsi ghesalscap goet ter cure
sien varen van haren gheburen
mar terst datsi werden gheware
dat die vart een deel wert sware
heeschen si aflaet ende willen keren
ende visieren ende willen leeren
varen si achter te sulken art
dat si niet ne doeghen ter vart
aldus warem dat men bekinnen
niet ne mach no beghinnen
ende moet ghedoghen datsi spreken
rome ne laet hem niet ghebreken
sone sendet hute gnoech legate
die de traghe dor gelts bate
absolueren van allen mesdaden
ende sentse van sonden ontladen
tharen pape te lande weder
o wi die dat uerdient hier neder
dat al sine sonden sijn uerlaten
dats salicheit van groter baten
ende dies uerdient uoer sine doot
met rechte maket hi bliscap grot
o wach o meneghe heremite
ho menech monec van scarpen abite
vintmen die langhe heuet gheleeft
entie lettel solaes heuet
silentie ende discipline
gehouden heuet ende sware pine
lesen singhen ende waken
ende cranke lijfnere te desen saken
ende noch ne quam hem niet de bate
van rome lettren van aflate
sente pauwels ic iloefs di
ende allen pauesen der bi
die dinen stoel hebben beseten
dien uraie mont hi laet ons weten
dat got elken lonen sal
recht na sire pinen al
dit willic spreken elc man gome
beouden der herliceit van rome
pelgherijm nu merke dis
slachtstu den uogel glutis
heuestu die cruce ontfaen
got heeschet sijn belof wldaen
ne soeker af negheen aflaet
hensi oft sonder loes so staet
so dattu dars uoer gode gien
wies kennesse niemen mach ontulien
Gallus es in dietsch die hane
menech kinnet sine gedane
wilen bi nachte ende bi daghe
wiset hi bi nachte sonder zaghe
ende slaet sine uederen dan
alse die hem ten sanghe ghereet vort an
luud es sijn sanc te middernachte
ende biden daghe singhet hi sachte
metten winde hormenne varre
parde sochten al waer si arre
alsi horen haren sanc
kemele stouter af in haren ganc
helfs ghedroech scuwet sijn luud
die hane hetet menech cruud
dies niet ne ghenasen andre diere
bider sonnen es sine maniere
dat hi wille rusten gaen
die lewe ontsiet sonder waen
sekerlike den witten hane
oude boeke doen te uerstane
dat een hout hane een ei leghet
darmen houer war af seghet
datter basilicus af comet
een dier dat die werelt verdoemt
mar tote deser creaturen
moet uele gheuoeges bi naturen
jn waremen drecke leget hijt
dar broedet nature te sire tijt
dan comet dat dier ute na sinen art
ende heuet eens serpents start
ende anders eist ghelijc den hane
die ghesien ebben sine gedane
segghen thy es sonder scale
jn .i. uel beloken altemale
dicke ende starc ende wel behoet
sulke wanen dat dit broet
joftie padde iof dat serpent
ende dits ouer borte bekent
alse .i. ane uechtet den zeghe
maket hi hem fier alleweghe
ende singhet ende gaet den oghen ganc
die uerwonne crupet onder banc
ende alse hennen bliuen doot
lati sinen sanc van rouwen groot
Galina dats name der hennen
agustinus doet bekinnen
dat soe hare kiekine bewart
naturlike ende niet ne spart
hare lijf ieghen hanen ende wuwen
om dat si die kiekine uerduwen
someghe kiekine ombehoet
willen node sijn ghebroet
ende wandelen buten haren ulerken
ende alse dit die uoghelen merken
so moeten si ter proien gaen
hier bi machmen sin verstaen
plinius die mester ombint
datmen erande netelen vint
dar die kiekine af bliuen doot
heten sire af cleene iof groot
die henne kinnet wel dit cruud
ende dar soese uint so trectse vt
werpmen den kiekine spise ter noot
ende het danne es te groot
die moeder breket hem te sticken
dit sietmen an goede meesters dicken
alse arem clerken comet te voeren
groote worde die si horen
so doensem die meesters uerstaen
waer die worde enen gaen
heier scarp ten mintsten ende
screef de gone diet wel kende
bringhen anen als wijt kennen
entie plonke bringen hennen
die scarpe sijn van bester smake
jn egipten es ene sake
dar broeden si inden sande ghereet
kiekine dar gheene henne af weet
plinius spreket sonder zaghe
dat die henne inden daghe
dat soe .i. hey uerbringen mach
dat hare van iaspise die slach
dat .i. serpent es vanden quaden
altoes niet ne mach gescaden
ja hare ulesch es medicine
jeghen dies serpents uenine
dus radic elken man dar toe:
dat hi elkes daghes hiet goets doe.
dattene moghe inden daghe
lossen uandes viants slaghe
de besten hennen des ghelouet
sijn die root sijn om thouet
ens eis dodre in die volle mane
heuet dit in doemen te verstane
vp dat .i. deel uerwarmet si
den uiere gheleghen bi
dattet alle smette af dwaet
die .i. wollin cleet ontfaet
Gallinacius dats die capoen
ende es .i. onnutte hoen
sonder kiekinen alleene
hi hetet met hennen ghemeene
mar hine uoetse nochne uecht
altoes niet om hare recht
met uederslaghen no met sanghe
verscedet hi niet die wilen langhe
men leset dat sijn ulesch wel uoet
ende het maket utermaten goet bloet
wie bediedet dan die capoen
bet dander kerceren doen
sine winnen noch ne uoeden
niemen ghestelic noch ne hoeden
vergaue die here vander sonnen
dat si ghene kinder wonnen
noch sine segghen hare ghetiden
te rechte niet alse die wilen liden
mar mattinen ende uort toter noene
segghen si te samen teenen doene
die beste sijnt dar wi af couten
want dandre hare ghetiden souten
dese ne doghen groot ne cleene
sonder tes dieuels cokene alleene
want sine bringhen urucht no urome
jn die werelt hoe soet come
lapidarius ende iacob seghet
datmen den hane te wrne pleghet
na dat hi es .iii. iar hout
ende menne danne .v. iar hout
jofte .vi. ende uort an
wast hem ande leure dan
een steen heetet allectorius
na dien dat hine ontfaet aldus
ne drinket hi nemmermeer dar nar
dus weetmen oft hine heeft uor war
[in der steene boec hier nar
hort sine cracht openbar]
Gallus siluester dat fasaen
es .i. wilt hane sonder waen.
scone gheplumet ende mengertire
ende .i. deel van stouter manire
jn sconen wedre esset bliue
jn andren heuetet droeue getide
ende decket hem dan inder haghen
des smorghins alset gaet daghen
ende des auonts spade mede
gaet ter weiden na sire sede
sijn ulesch es lichts ghemeene
sonder ionghe partricen alleene
Garrulus es eens uogels name
die in busschen ende in bramen
voer alle uoghele die leuen
meest luuds meests criscens ut can gheuen
dies es hi garrulus ghenamt
een gai hetet int duutsce lant
van bome te boeme ulieget ende springet
ende crischet ende garrelt mer dant singet
noch ghedurt in ghere stede.
wat so bi hem lidet oec mede
eist man of uogel of enech dier
bespot dit uogelkin onghier
ende conterfait alrande luud
vanden uoglen dar vt
somwile eist so sot
dathet maket so uele sijn spot
dattet hem seluen niet ne hoet
so nemet die spareware in den voet
gheplumet est van meneger gedane
experimentator doet te uerstane
dattet dicken verwoedens pliet
ende ment hem seluen verhanghen siet
garrilus dinke mi wele
bedieden someghe menistrele
die altoes sijn ongestade
ende callen uro ende spade
vele borden uele loghen
ende conterfaiten die si moghen
beede rudderen ende papen
porters vrouwen ende cnapen
dar si scone omme sijn gheplumet
mar dicken gheualt dat sulc tumet
alsi sijns selues niet nemet ware
metten elschen spareware
diene metten clawen lauwet
alsi pipet blaset ende mauwet
want selden ebmer eneghen uernomen
die te goeden hende sijn comen
alse menech helech na minen wane
alsmen vindet swarter swanen
Graculus dats die roec
als ons toghet broeder albrechts boec
want altoes so roepet hi gra
der craien so es hi ghemaket na
ende broedet up bomen inden tsoppe
so grote menege tenen troppe
ouer een draghen si wel
hare ne gheen nes andren fel
alse elc soeket sijn ghenoet
soe es hare roepen so groot
die hie aset ende voet
sine soe weltijt dat soe broet
die die ionghe tetene pleghen
segghen si sijn best gheuleghen
g. gaet hute vort suldi
voghele namen horen in .j.
Ibis alse solinus seghet
es .i. uoghel die te wandelne pleghet
neuen den hoeuere dats sine maniere
van niluse der grooter riuiere
serpenten eier can hi vinden
ende die draghet hi sine kinden
want sine lief ebben seere
ende hine cessert nemmermere
te verterne dat quade saet
enewarf int iar dat uerstaet
versamen hem uliegende serpente
jn arabien tenen couente
alse omme te uliegene uten lande
alder werelt ter scande
ende alsi huten lande uaren
comen die hiben met haren scaren
ende ghemoetense indie lucht
niet enen van alder ulucht
die de werelt willen plaghen
sone laten si dat lijf ontdraghen
tfenijn van desen uliegenden dieren
dat es van so felre manieren
dat .i. man es des liues quite
heri beseft dat menne bite
nochtan ne sterueter af ibis niet
jsidorus te segghene pliet
alsi ghesmelten niet ne can
dat hi in sinen becke dan
water nemet na sire sede
ende purgert hem der mede
neuen marasche oft bider ze
ofte bi riuieren es hi emmerme
om cronien ofte om uissce doot
die hi hetet te sire noot
waer so si sijn; sijn si al wit
sonder te pelenchen wi lesen dit
sijn si swart dats openbare
sulc waent dat es die oudeuare
mar dan es niet en ware dan
also alsmen imerken can
dat ware van oudeuars manieren
diemen niet ne can uisieren
datse noit mensce in europen sach
plinius die doet ghewach
dat ibis es crum ghebect
hier bi merket ende mecket
want dodeuare heuetene recht
josefus bescriuet ons echt
dat groot ere van ethyopen
jn egipten quam geloepen
doe moises was .i. ionghelinc
ende hi der iben uele vint
ende stieretse uoer sijn ere
dar hi was marscalc inder were
ende uoer mits dor die wostine
die was wl wormen van uenine
die worme atense ende verdreuen
so dat die lieden onghescadet bleuen
ende quamen al onuersien
jn ethiopen ende mettien
wan moyses lant ende stede.
die saba heetet ende dar toe mede.
wan hi al dat was der inne
ende nam des lants coninghinne
Ibos es .i. uogel bekent
jnt lantscap van orient
een starc uogel ende stout
die vp part ewelike nijt out
gras heti als de gans doet
sijn luud es alsi ware verwoet
ende an te horne seere wreet
dat part heuetene seere leet
om dat es vanden lude veruart
ende ibos heuetene weder onwart
want hettene hute lande uerdriuet
ende dits nijt die niet achter bliuet
Incendula dats bekent
een uoghel van orient
ende es van des rauens gheslachte
beede bi daghe ende bi nachte
es tusschen hem enten hule strijt
want incendula daghes tijt
omme dat hem dert sijn luud
sine eier te supene hut
entie hule ne latets niet
mar weder hi te roeuene pliet
want nachtes alse die hule siet best
so roeuet hi des anders nest
dus gheldet elc andren quaet met quade
ende bliuen beede inder scade
Irundo dats der swalewen name
swart van plumen sere bequame
menech kinnet hare ghedane
alse die dagheraet comet ane
groetsoene met soeten sanghe
ende ne latet den slapre niet rusten langhe
mar soe uermaent hem dat hi waket
ende gode danket diet al maket
onder den rechtren ulogel bloet
nem vander swalewen dats goet
den oghen die sijn tonghemake
solinus seit ene sake
dat hare nature doet weten al
ofte .i. huus saen vallen sal
want dar in maken si gheen nest
bouen allen voghelen pijnsi best
om hare ionc te broedere
ende oec te behoedene
oec so vinde men meneghe ene
die in die leure draghen steene
diemen celidonius nomet
daer hier na tale af comet
te wat dinghen si sijn goet
ende hoe dat mense bekinnen moet
jn ouden philosofen boeken
machmen vinden wilment soeken
dien dat heleghe vier ontsteken
hetet hi die swalewe dar af breket
epelencie vergaet der mede
ysidorus scriuet wonderlicede
datse gheen uoghel hoe soet gaet
jn proien nemmermeer ne uaet
hare comen har uaren es wel ghewacht.
si varen wech uoer des winters cracht
jn warmen lande dar bi naturen
ne gheen winter can gheduren
al dar vintmense plumeloes
hare compsts bodescapt altoes
den inganc vanden lentine.
selden roefmen hare ionxkine
ende men doet hem scade noode
die priuilegie ebben si van gode
aristotiles ende adelijn
twe arde groote meesters sijn
segghen entit es wel bekent
wie dat hare ionc blent
dat hem die oghen weder comen
met enen crude horwi nomen
ende het hetet celidonia
ende dits wonder hoe soet ga
Isida na dat icket weet
es diemen isuoghel heet
van plumen van sconre maniere
groene gheleu root menghertire
sietmen dar vp die sonne bliken
si dinken den safire gheliken
vanden voeten neuet nemme
dan crumme clawen alleene twe
sijn beckelkin es curt ende recht
an uisscelkine ineret hem echt
dies eist gherne den watre bi
jn derde so broeden si
dar si hole metten becken
maken entie arde hute trecken
van desen uoghele segghen liede
dat ic uoer waer niet bediede
ende inne weet oft es gheloghen
es hem sijn uel af getoghen
ende an enen wech isleghen
dattet alle iare sal pleghen
te vermutene inder ghebare
recht oft uoghelijn leuende ware
Isopis es .i. uoghel mede
die oec gherne sine stede
nemet bi lopenden waterkinen
om te vane uisscelkine
een deel swart vpten start
dat dicken up ende neder vart
met sinen starte so slaet dart siet
al pipende so vart dit
ende meent de ghene wel
die in dese werelt fel
die onghestade es als de beke
hem gheneren sondeleke
ende veruart sijn in haren sin
want si niet ter werelt in
winnen dat ghedurech si
dies beuen si dicken bedi
nochtan darme lijfnere
dar si an legghen hare ghere
doen se minnen de lopende beke
dar si in leuen sorgheleke
j. gaet hute hort hier naer
voghele namen die sijn in .k.
Kyliodomos lesen wi
es een uoghel in endi
tert dat hi ter werelt bart
vlieghet hi ter sonnen wart
jn toestene dar soe vp vart
ende alsoe kert ten westenen wart
so kert hi hem mede al daer
sijn leuen dat nes mar .i. iaer
binnen den iare heri steruet
wint hi .ij. ionc dus ne uerderuet
sijn gheslachte niet al dan
sijn ulesch es ghesont elken man
ets goet ieghen tgroot euel geheten
want et uerdriuet als wijt weten
ende ieghen menech euel groot
so est arde goet ter noot
Kym spreket aristotiles
dat .i. groot starc uogel is
entie ghene felleit heuet
els dan hi bi proien leuet
ghedoghech es hi oric spreken
den uoghelen die up hem steken
narenst es hi ende goet
om te uoedene sijn broet
ende andre uoghelen ionc mede
want enen aren vintmen van quader zede
die tilike als men spreket
sine ionc vte sinen neste steket
want si hem vernoien te voedene
te bewarne ente behoedene
kimme ontfarmets alsise siet cranc
ende voetse al sonder danc
ay ghi edele riddren ghi heren
an desen vogel soudi leeren
ghi leuet bider proien mede
dats bider armer liede lede
ne sijt niet onnouesch inder proie
ne uerlieset niet die langhe ioie
vander werelt ere cranc
verdraghet dit arem uolc imanc
alse kim doet dar wi af spreken
den uoghelen die up hem steken
voedet oec na des uogels sede
verdreuene arens ionghe mede
dat sijn elpelose edelinghe
elpet datmense dar toe bringhe
dat si niet ne comen te valle
dat sijn doghede dar gi alle
bi soudet regneren emmermeere.
voer gode ende in der werelt ere
Karolus es bekent
een uoghel van orient
scalc alse aristotiles seghet
die gherne der ledecheiden pleghet
ende gherne ne winnet hi ionghe niet
doch omme dat nature ghebiedet
so notet hi te somegher stont
ende alse die zoe danne vort comt
dat soe met eieren es beuest
leghet soese in wilder duuen nest
dus moet die duue uoeden daer.
dat hare niet bestaet .i. haer.
Komor spreket aristotiles.
dat in arabia .i. uoghel es.
ende es .i. bosuoghel die mest winnet
val allen uoghelen diemen kinnet
want .v. waruen iofte .vi. int iaer
wint hi ionghe dat es waer
ende dit ne doet gheen ander el
ende dits te wonderne also wel
dat hi ghene vrucht ne winnet
heri in den hemel kinnet
sterren risen die die macht
hebben van te gheuene dracht
ende alsi die sterren siet risen
so noet hi na sire wise
Kyces spreket aristotiles
dat oec mede .i. uogel es
die menegherande soen gheuet vt
want elkes daghes verwandelt sijn luud
van hare van wllen es sijn nest
ende up hoghe bome gheuest
ende dar ontoudet hi sijn broet
alse die ekelen sijn ripe ende goet
so gadert hi spise gnoech
tetene na sin gheuoech
alse sine ionghe vp sijn comen
so dat si doghen ter uromen
houdensise ledech ende uoeden
vader moeder ende broeden
die hem seluen dan van ouden
voeden ne connen no ouden
dorper mensche merc hier up wel
hier gaet hute .k. ende gaet in .l.
Larus alse de glose seghet.
die up moyses boeke leghet.
es verboden in doude wet.
tetene van em es gheset
dat hi proihet in sire ulucht
beede int water ende in die lucht
ende bediedet den duuel wel
die emmer hem allen es fel
die willen leeden elech leuen
dar si met gode omme sijn verheuen
alse uogele in die lucht ulieghen
ofte weder si hem laten bedrieghen
jn dit wandel ertsce goet
dat bediedet es bider uloet
vp hem allen groot ende cleene
sethi sine proie ghemeene
die ertsche larus als diet al
bringhen wille in sinen val
Lucidius seghet solijn
es .i. uogel die name sijn
hi es ghemaket vanden lechte
sine vederen scinen rechte
jn donkeren nachten ghelijc den viere
bedines esset der gangers maniere
die bi nachte willen pinen
te lidene dor donkere wostinen
dat si des uogels uederen draghen
ende den nacht der mede veriaghen
plinius spreket in de boekin sine
dat germania die wostine
dat elemaenien hetet
sulke uoghele toghet ghereet
Lucina als ons doet verstaen
sente ambrosius van melan
es .i. uoghelkin dat broet
sine eier nachts ende behoet
ende singhet dien nacht al dure enture
sonder slapen dats sine nature
oec scinet ofte sente ambrosius sprake
dattet singhet om die sake
om dat met sinen soeten sanghe
sijn broet leuen der af ontfanghe
endit te wonderne seere
ende niet te twifelne min no mere
want menech mester ende sente agustijn
seghet houer waer fijn
dit selue mede vanden lione
dit wille die nature doen
Lunacos spreket aristotilus
es .i. uogel sijt ghewes
die seere scarp es in sijn sien
derre manieren vogele plien
er hare ionc plumen beghinnen
dat si die clareit vander sonnen
keren omme te siene der in
ende wel hare die meer ofte min
sine hoghen tranen clene of groot
hi moeter omme coren de doot
dandre uoeti so hi mach best
bider ze so es sijn nest.
want hi hem bider ze ghenert
dar hi uisscelkine vertert
ende alsi bouen anget in de lucht
die uoghele onder ebben vrucht
risen si dat mense vanghe
ende duken int water so langhe
dat si verdrinken ende bouen driuen
die heti dan dus horent wijt scriuen
dit scinet een deel openbare
oft erande haren waren
Lagepus mach int latijn
in onse dietsch haseuoet sijn
want dar si in de plumen staen
sijn si alse aseuoeten gedaen
des uogels uoete sekerlike
dits de scuwt properlike
beede in haghen ende in holen
leeti sijn droeue lijf uerstolen
ende hetet sine proie alleene
men vintse wel na alleghemeene
bi na alse groot alse die haren
ende met plumen seere verladen
si sijn oec geornet mede
want sijn vp sien es wonderlichede
sijn oghen root alst ware .i. brant
ende hi es alre uoglen viant
want si na hem stekens plien
omme dat sine dages selden sien
hier gaen ute namen in .l.
van .m. uerstaet die namen wel
Miluus alse wi wanen wale
es ene wwe in onse tale
crumbeckede ende crum van uoeten
mare niet scalxs dar si ghemoeten
hennen kiekine ende vogelkine
dar na doen si hare pine
dinc die niet mach comen te baten
diemen hute werpet vpter straten
dar af maken si hare spise
plinius scriuet die wise
dat hare leure draghet medicine
die wwe pleget bout te sine
jeghen vogelkine cleene
ende bloode iegen dandre ghemeene
so uliet den cleenen spareware
ende dits wonder van hare
aristotiles die seghet
dat erande wouwe pleghet
jn die ioghet van hare ioien