Hendrik Laurenszoon Spiegel

Numa

ofte Amptsweygheringe

Derde Poos

[Samenvatting]

Pomponius

Wat dunct u, Martius, van de Romers bootschap?

Martius

Wat dunct u, oom,
Nu is waer geworden ons beyder droom.
Maer dat hijt so crachtich weygert, mishaecht mij besonder.

Pomponius

Ten geeft mij geen wonder.
Sijnent halven heeft hij nu wenschelijcker staet nae sijn verstant.

Martius

Ja, voor ons, en t' heele lant
Ist niet raetsaem, dat hijt roomse volck laet verleegen.

Pomponius

Maer wat raet best om hem te beweghen?

Martius

Wij moetent hem alle gelijck aencallen.

Pomponius

Hij sal niet als reden gehoor geven, de rest is niet met allen.

Martius

Laet ons dan de beste reden overhalen en wicken.

Pomponius

Eerst, dattet de goden bevelen en schicken,
Voort, om dat dit de rechte middel is om sijn goedichayt
Meest menschen te laeten genieten.
Wat dunckt u?

Martius

'Tis ondieft, 'tis genoech: de tijt sal mij verdrieten.
Haest u, ick woud' wij hem hadden.

Pomponius

Met gemack, al sacht, siet, hier compt hij aen.

---

3de poos, 2de uytcompst

[Samenvatting]

Numa

Sij gegroet, waerste Vader en neeff.

Pomponius

Hoe ist, Sone?

Numa

So ick herwaerts koom gaen,
Gemoet my schier al de gemeente van Cures te gader
Vermanen, bidden en versoecken, dat ick als een gemeen lants vader
De Roomse bestiering' aen te nemen mij sou beledigen,
Om Romen, de Sabiners, en alle buerlanden te bevredigen.

Martius

Wat segdijer toe, neeff?

Numa

Soeck soo veel ick mach onschuldichayt,
Wetende dat mij wenschelijcker is dese eenvuldichayt
En onverstuerde reynhartichayt.

Martius

Beweecht u niet des ganse Sabijnse lants voordeel?

Numa

Wat t'lants nut is, staet niet aen ons, maer aen goods oordeel.
Die siet verder als wij, sent vaeck oorloch, twist, duurt, pesten,
Dienende t'heele lant, en elck bisonder ten besten.

Martius

Daer compt villicht een Romer in u plaets, dunct u dat bequaemer?

Numa

Dien sal villicht het rijck, en sijn daen t' volck sijn aengenaemer,
En door sulxs sal villicht t' geheel te beter tieren.

Martius

Dats al onwis, maer ghij sult door u bestieren
Veel menschen mogen beter maecken alse waren te voren.

Numa

Dats ock onwis; sij sullen villicht nae mij niet horen.
Ons ongelijcke seden, en toeleg' sullens ons doen twisten,
Of mij verergeren, off doen sneuvelen door verraders listen.
Meent men niet, dat Remus en Tatius zijn omgebracht
Door Romulus? Sijn niet de Raetmannen aen sijn doot oock verdacht?
Die heten van godlijcke affcompts, en men kan mijn geslacht.
Was dusdanigen man, met hun eensgesint, noch gevaerlijck het rijck,
Wat salt mij slecht dienen, die haer ben ongelijck.

Pomponius

Werptet so heel vert niet, sone, let op het stick;
t' Volck is van selff niet so heel quaetschick.
Tatius, al was hij van de haeren niet, heeft haer vreedich beheert,
En Romulus wert noch nae sijn doot als een got geeert.
Weest ghij vreedsaem, tvolck is so, datse licht haer Prince volgen.
Sijdij niet eersuchtich om dat ghij duecht waerdiger vint?
Denct, hebdy tot noch toe sielhayt en stille duecht bemint,
Dat sich nu de tijt voecht om dit ten menschen heyl nut te wercken.
Dit schicken de goden, 'tblijckt aen de teeckenen, die wij bemercken.

Numa

Dees twee, E. Vader, souden mijn besluyt wel doen hellen;
Veler menschen nut, en dattet schijnt dattet de goden bestellen.

Pomponius

Dats recht, sone, siet hier komen de gesanten.
Toont nu u goetaerdichayt.

[Samenvatting]

Volesus

Sijt gegroet, Prince, wilt onse vaerdichayt
Nae u bescheydenhayt int beste duyden, en ons affschayt geven,
Die ons volck geluckich maeck en ons Rijck verheven.

Numa

Alle staet verandering, vrinden, is gevaerlijck
Maer die in een goe staet is, daer hij onbeswaerlijck
In leeft en gewent is, weil hij die begeven
Om aen te nemen een nieu ongewoon manier van leven,
Die kan niet lochenen, dat hij sothayt bestaet,
Al wart alleen dat hijt seecker om t'onseker verlaet.
Nu waer mij dit niet alleen zulcx te beginnen,
Maer om dat u volck en ick sijn ongelijck van sinnen,
Vinde ick raetsaem dat ghij tuyswaerts treckt
En hun al dees gelegenhayt ondect.
Daer en tusschen mogen wij sien wat god wil voegen.

Proculus

Ghoedadich Prince, met ongenoegen
Verstaen wij u besluyt, doch op reden dient dit bedocht:
Ghy soect geen staets verandering, maer werter toe versocht,
Dus is t' van u geen vermetelhayt, maer heerlijckhayt.
Ghij segt, men sou ons volck voor houwen uwer seden ongelijckhayt;
Die wistense voor de kuer wel, dus salt niet onschuldigen.
Daerom believe u nu de kuer te bewilligen gehoersamende de goden, en compt, laet u huldygen.

Pomponius

Laet, soon, gheen hulpbehoeftige verleegen.

Martius

Laetet bidden uws volcx, magen, en vrinden beweegen.

Numa

God weet wat best is, maer u luy redelijck vermaen
En goods schicking wil ick niet hertneckich wederstaen;
Dus met u te gaen, vrinden, sal ick my berayden,
En sien wat Godt voegen sal.

Proculus

Weest bedanckt.

Volesus

Godt sy lof.

Numa

Die wil ons bestaen en toeleg ten goeden leyden
En, op dat alles gedije tot gewin,
So laet ons hem aenroepen in dit groot wercx begin.

Hij opent het tempelken, daer staet een vat wieroocx op een outaer, en werpt wat int vier, cnielt de voeten en bid.

Onsienlijcke, onbegrijpelijcke, albegrijpende eenhayt,
Albestierder, hertkenner, stiert d'algemeenhayt
Ten besten ons toeleg, ons bestaen, en t' begin
Van so groten werck; ghy weet dat mijn sin
Alleen strect om nae t' pont der verstanden dat my is gegeven
U al goedadichayt gelyckformich te mogen leven;
Dit weet ghy, dat behaecht; dit suldy ten besten stieren;
Wij trachten u wel te volgen, en van eygen wil te vieren,
En sy door vroomdadichayt alle onvromen te machtich.