Coster vs. Gutenberg

Er zijn weinig kwesties waaraan zoveel ijver, geleerdheid en scherpzinnigheid besteed is als aan de vraag waar en wanneer de boekdrukkunst uitgevonden is. Desondanks moet gezegd worden, dat we hieromtrent bitter weinig weten en dat de gehele aangelegenheid uiterst mysterieus blijft. De aanspraken van Coster zijn gaandeweg op de achtergrond gekomen en algemeen geldt Gutenberg als de uitvinder. Dit neemt echter niet weg, dat we ook over Gutenberg slecht ingelicht zijn.

Langs verschillende wegen heeft men getracht deze strijdvraag op te lossen. Eerst heeft men gezocht naar historische gegevens uit oorkonden, processtukken, enz. Toen deze niet voldoende bleken, heeft men bibliografische methoden te hulp geroepen en getracht het oudste drukwerk te dateren door vergelijking van de gebruikte lettertypen. Doch ook langs deze weg kwam men niet tot duidelijke resultaten. Tenslotte heeft men zich tot de technici gewend en hun gevraagd op welke wijze het oudste drukwerk gemaakt moet zijn. Hoewel dit heeft geleid tot interessante onderstellingen, is men de oplossing van de gestelde vraag niet veel nader gekomen. Het laatste woord is nog lang niet gesproken.


Prof. mr. H. de la Fontaine Verwey

Terug