Joost van den Vondel (1587-1679)

KONING DAVID IN BALLINGSCHAP.

HET VIJFDE BEDRIJF.

ABSOLON. ACHITOFEL.

ABSOLON.

Zoo wort Jerusalem gewonne zonder slagh.

ACHITOFEL.

En niet door laegen, maer by schoonen lichten dagh.

ABSOLON.

Deze avontzon van ít hof gaet snel in ít oosten onder.

ACHITOFEL.

En tegens haer natuur. wie zagh oit grooter wonder!

ABSOLON.

Het is geraÍn dat zy de reedste haven kiesí.

ACHITOFEL.

Nu haer in ít zogh gevolght. ons dient geen tijtverlies.

ABSOLON.

Hy is gewaepent, en gevaerlijck aen te rannen.

ACHITOFEL.

Wat ís Davids lijfwacht? slechts een hantvol bloode mannen.

ABSOLON.

Acht Davids helden niet zoo bloode, en zonder moedt.

ACHITOFEL.

Die zinckt, en geeft u ít velt ten beste, indien ghy spoet

ABSOLON.

Men waeghí geen voortoght. laet ons ít gros van ít leger wachten.

ACHITOFEL.

Men gunze tijt noch rust: men laetze niet vernachten.

ABSOLON.

Men stellí dit wijslijck uit, en volghze niet te dra.

ACHITOFEL.

Een rijpe krijghskans wint by uitstel niet dan scha.

ABSOLON.

Met noot en wanhoope is het zorgelijck te vechten

ACHITOFEL.

En zonder vechten is ít oneffen niet te slechten.

ABSOLON.

Wy zijn dí oneffenheit te boven in dit rijck.

ACHITOFEL.

Zoo David aenwast, staet zijn maght met u gelijck.

ABSOLON.

Daer hoeft noch tijt toe, om in krachten aen te groeien.

ACHITOFEL.

Zie toe, uw telgh is teÍr, en effen aen het bloeien. (*)

ABSOLON.

De stammen stutten ons. wy zitten op den troon.

ACHITOFEL.

Zoo vast niet, of de kans des vyants staet noch schoon.

ABSOLON.

Wie kans ziet ruimt zoo licht geení ryxstoel, en zijn veste.

ACHITOFEL.

Men gaet te rugge, en waeght een grooter sprong ten lest.

ABSOLON.

Hy springe zoo hy kan. wy wonnen dit vooruit.

ACHITOFEL.

Men schuttí zijní loop, op wacht u voor den wederstuit.

ABSOLON.

Zoo stuit het op dien brugh, die konincklijcke muren.

ACHITOFEL.

Een leger om een stadt kan stadt en burgh verduren.

ABSOLON.

Verduurt de hongersnoot zoo groot een leger niet.

ACHITOFEL.

Wie spijst de stadt, die zich rontom besloten ziet?

ABSOLON.

Men hoeft veel duizenden om zoo een stadt te sluiten.

ACHITOFEL.

Hy kan een leger voÍn op roven, en op ruiten.

ABSOLON.

Een rover houdt geení standt, en wort van elck gehaet.

ACHITOFEL.

Uw vader onderhiel op lantroof zich in staet.

ABSOLON.

Al vlughtende, en liet zich gelijck een haes verjaegen.

ACHITOFEL.

Zoo weet een kleine muis eení groote leeu te plaegen.

ABSOLON.

Ghy zijt te driftigh: denck de nacht is voor de poort.

ACHITOFEL.

Met mindre moeite wort aenwassend quaet gesmoort.

ABSOLON.

Men wachte ons voetvolck in: het komt vast aengetoogen.

ACHITOFEL.

Eer dit genaeckt is ons de vogel al ontvlogen

ABSOLON.

ík  Bedanckme zijne vlught. hy liet ons ít warme nest.

ACHITOFEL.

Om elders uit te broÍn een schrickelijke pest.

ABSOLON.

En waer toch? in een hol, en duistre moortspeloncken?

ACHITOFEL.

Die broeden tigers uit. my dunckt ick hoorze roncken.

ABSOLON.

Misgunze niet te nacht te rusten met gemack.

ACHITOFEL.

Lang rusten geeft uw kans, die schoon staet, eenen krack.

ABSOLON.

ít Zal eer dry daegen hun noch vroegh genoegh opdaegen.

ACHITOFEL.

Zoo spant ghy ít paert niet voor, maer achter uwen wagen.

ABSOLON.

Zoo holt mijn wagen niet te snel met lijfsgevaer.

ACHITOFEL.

Wint vader tijt, zoo raeckt hy daetlijck weder klaer.

ABSOLON.

Wy zullen rijper op dien voorslagh ons beraden.
Wat raet ghy meer?

ACHITOFEL.

Noch sta ick om een zaeck belaeden

ABSOLON.

Laet hooren wat u dunckt.

ACHITOFEL.

Een schrickelijck getal Hangt noch in twijfel aen wat kant het hellen zal, Waer hoop van winste, waer meer vrees is voor verliezen. De weereltwijsheit raet de beste kans te kiezen. Wie díeene zijde kiest, staet dí andere in het licht. Dat weiflen houdt de schael des staets in wederwight. Hier grenst het bloet te na. alt twisten zoon en vader, Zy smilten licht in een, verzoenen zich te gader: Dat staet hun aenhang blanck: dies is ít geraÍn in ít kort Iet aen te rechten, dat ghy onverzoenbaer wort By vader, die u mint, ten minste in schijn voor dí oogen. Zoo staet uw zetel vast, door aenwas van vermogen Indien ghy zulck een daet groothartigh durft bestaen, Al ít weiflend volck zal, als een weeghschaal overslaen.

ABSOLON.

Wat voor een daet hebt ghy by uwen raet besloten?

ACHITOFEL.

Beslaep in ít openbaer uw vaders bedtgenooten,
Op ít hooge dack van ít hof. schuif op de tentgordijn,
Dat vry de morgenzon den bruidegom beschijní.
Hy liet zijn vrouwen tot een blijck van heerschappye.
Verdoof dien naglans. sterck zoo Nathans profecye.
Daer hy dien schuldigen aen moort en overspel
Rechtvaerdigh mede dreighde, uit kracht van Godts bevel.
En of men ít lastren wil, gelijck verbode spijze
Te smaecken met de tongh: dit ís dí Asiaensche wijze.
Wie ís voorzaets vrouwen in zijne armen neemen derf,
Die spant de kroon in ít rijck, gewettight tot dit erf.
Al ít volck zal roepen: noit zal Davids hart dien laster
Quijt schelden zulck eení zoon. de vader zat noit vaster.

ABSOLON.

Zoo stelt men ít volck gerust, dat ís onverzoenbre stof.
Laet tenten spannen, op ít gulden dack van ít hof
En koninglijck bancket opdisschen. zegh mevrouwen.
ít Gelieve haer te nacht den koning ít onderhouwen,
Gelijck de voorzaet, met een hart van min doorstraelt,
In haeren schoot, vol weelde en wellust, wert onthaelt.
Men wellekome ons hier, en zonder lang beraeden.
Daer keeren Levys zoons, met heilighdom gelaeden.
Dí aertspriesters volgen. hoe waeit ons die win in ít zeil

AERTSPRIESTERS. ABSOLON.

AERTSPRIESTERS.

Geluck zy Absolon, wy wenschen spoet en heil
Den nieuwen koning, met de nieuwe heerschappye.
Dat die den stammen tot geluck en heil gedye.

ABSOLON.

Eerwaerste vaders, hoe? en keert ghy wederom?
Verstaeckt ghy vader van Godts troost, het heilighdom?

AERTSPRIESTERS.

Ghy zoons van Levi, draeght de Godtskist in de hutte.
De tegenwoordighiet des Oppersten beschutte
De spruit van Jesse, en ít rijck, en hanthaer ís hemels zaeck.
De pais bezitte ít hof. had Thamars tusschenspraack
ít Geschil gemiddelt, och wy klaegen ít Godt  met zuchten,
De vader hoefde voor den zoone niet te vlughten.
Men had de bondtkist op ís olijfberghs kruin gezet.
Wy vraeghden Godt om raedt, ons aenschijn in ít gebedt
Gekeert ten oosten, om te zien wat glans, wat klaerheit
Uit Arons borstgesteent. waerinne Licht en Waerheit
Met kunst gesneden staen, zich openbaeren zou:
Maer niets verscheen ons, dies uw vader liever wou
Dat wy en ít heilighdom weÍr stÍwaert zouden keeren,
En vreedtzaem daer een zoon, des vaders nazaet eeren.
Nu dí Opperste gehengt dat dí een den anderen wijckí,
Verheugne wy ons noch: naerdien de kroon van ít rijck
Niet afdwaelt van het bloet, maer van den outstgeboren
Bemaghtight wort, gelijck een lot hem toebeschoren.
Wy zijn beraden ons te houden aen de kroon,
Tí aenbidden dien wy zien gewettight op den troon.
Wy eerden vader, toen hy ít roer hiel van Godts staeten:
Nu dees de hulck des rijx, de hooftstadt, heeft verlaeten,
Ontslaet ons zijn vertreck van onzen hoogen eedt.
Wy eeren die den stoel in vaders stÍ bekleet,
Betrouwen dat de zoon, niet minder dan de vader,
Den godtsdienst eeren zal.

ABSOLON.

                                          Nu Arons zoons, treet nader.
Treet nader Abjathar, en Sadock, neemt ons hant
Tot een verzekeringe en heiligh onderpant
Van ons genade, die het wetboeck zal hanthaven,
Niet min dan vader. helpt ons door uwe offergaven
By Godt verzoenen in uwe aendacht, en ít gebedt.
Volhart, gelijck ghy plaght, in yver voor de wet.
Wy willen tienden noch uw hantvest niet verminderen.
BensneÍn noch onbesneÍn zal uwen dienst behinderen.
De godtsdienst ga, gelijck voorheene, in vollen zwang.
ít Ontvouwen van de wet, het offer, koorgezang,
De hooghtijt drymael ís jaers, de vreught der nieuwe maenen,
De godtsdraght, het gejuich van volck en onderdaenen,
Op klinckende bazuin, schalmey, en harp, en fluit,
Verdure mijn gebiet, alle eeuwen in en uit.
Gaat heene, en onderstut mijn stoel met uw gebeden.
Ter goeder ure komt hier ChusaÔ aengetreden.

CHUSAŌ. ABSOLON. ACHITOFEL.

CHUSAŌ.

Geluck den koning, van zijn vaders raet en vrient.

ABSOLON.

Zijt ghy dat, ChusaÔ?

CHUSAŌ.

                                ík Heb vader trou gedient,
Terwijl ít geluck hem diende, en nu hy, out van jaeren,
Onmaghtigh wort, en u den rijxstoel laet bewaeren,
Nam ick mijn afscheit, hy ontsloeghme van dien eedt.
Nu komen wy u ít huis, tot ís konings dienst gereet.
Belieft het u, ghy mooghtme, als vader eer, gebruicken,
Ter eere van uw kroon, men ziet uw jeught opluicken,
Gelijck een schoone bloem, wanneer de nacht verdwijnt,
De zon de hoven met eení verschen glans beschijnt.
Terwijl ít geluck hem diende, en nu hy, out van jaeren,
Onmaghtigh wort, en u den rijxstoel laet bewaeren,
Nam ick mijn afscheit, hy ontsloeghme van dien eedt.
Nu koomen wy u ít huis, tot ís konings dienst gereet.
Belieft het u, ghy mooghtme, als vader eer, gebruicken,
Ter eere van uw kroon, men ziet uw jeught opluicken,
Gelijck een schoone bloem, wanneer de nacht verdwijnt,
De zon de hoven met eení verschen glans beschijnt.

ABSOLON.

Ghy komt hier juist te pas, tot onzen dienst genegen.
Men roep Achitofel, het lust ons tí overweegen
Uw beide raeden, waer men ít eerste heil in stellí.
Laet hooren ChusaÔ, ghy mede, Achitofel,
Zoo lang als hofraÍn, in heer vaders dienst gehouden.
Wy luisteren naer u, als naer ons staetvertrouden.

ACHITOFEL.

Men vraeght ons of men tijt den vyant geven zal,
Of best hem snel vervolge, op bergh, in heide, en dal.
Wat my belangt, ick wensch dat wy hem op de hielen,
Met twalefduizent man, al helden, overvielen,
En liever dezen nacht, daer hy ontharrennast,
Vermoeit, zich legert, en half slaepend wert verrast.
Al ít volck geraeckt aen ít vliÍn, zou zijne stem verheffen,
Ick zelf den koning, bloot van hulp en lijfwacht treffen.
Dan bleef het overschot een lichaem zonder hooft.
Zoo broght men ít in uwí eedt, aen uw kroon verlooft.

ABSOLON.

Die rede schijnt bekleet met schijn van rijpe reden
Behaeghtze ChusaÔ, hy helpze mÍ bekleeden.

CHUSAŌ.

Ick stemme in dezen raet niet met Achitofel.
De jonge koning kent den ouden al te wel.
Een krijghtsman in den aert, ten oorelogh geschapen,
Gelijck zijn helden, al gekloncken in hun wapen,
Elck vreeslijck, als een beer, die ít nest geplondert vint,
Met huilen ít wilde woudt doorgalmt, van toorne ontzint.
Uw vader duickt misschien in holen en speloncken.
Vernam hy onraet, strax zou hem de moedt ontvoncken.
Al kromp het leeuwen hart des stoutsten, als een haes:
Uw vader noch zijn moedt bezwijckt voor geen geraes.
Maer wilt uw vyanden met eere en lof beschaemen,
Ruck al uw maght van Dan tot Berseba te zamen,
Ontelbaer, als het zant, aen ít gulle strant van ít meir.
Voer zelf den middeltoght, in ít midden van uw heir.
Ghy zult hen, als de dau de beemden, overdecken.
Niet een van ís vyants maght zal ít mogen navertrecken:
En vlught hy in een stadt: men brijzelze tot niet,
Dat niet een steen van huis en muren overschietí.

ABSOLON.

Laet bey dees raeden by den krijghsraet overweegen.
Wanneer een rijpe raet zich paert met ís krijghsmans degen
Dan staet te hoopen dat de zege na den slagh
Zoo schoon opdaegen zal, als dí allerschoonste dagh.

SIMEŌ.  ABSOLON.

SIMEŌ.

Godt zegene Absolon, het hooft der heerschappye,
‹itvoerder van Godts wraecke en Nathans profecye.

ABSOLON.

Godt zeegne SimeÔ, voor zulck eení avontgroet.
O Benjaminner, eer van koning Sauls bloet,
Een zoon van Gera, zaeght ghy vadr niet ontsluipen?

SIMEŌ.

ík Zagh van eení heuvel hoe Godts vyant aen quam druipen
Naer ons Bahurim, met zijní staert, en luttel moedts.
Het hooft hing overdeckt, hy schreide, ging baervoets.
Ick vloeckte hem, en al dien aenhang, smeet van boven
Uwí vyant en zijn stoetí met steenen, datze stoven,
En riep van verre den rijxballing toe in ít dal:
Heruit, ghy bloethont, schalck, ghy zoon van Belial.
Nu druipt u Sauls bloet op ít hooft. Ű godtverbannen,
Die zoo verwaten Godts gezalfden aen dorst rannen,
Den staf ontweldigen, hem vliegen in zijn kroon.
Godt zet nu Absolon met recht op uwen troon,
En ghy voorvlughtigh berght, ter nauwer noot, het leven.

ABSOLON.

Hoe liep dit vloecken af?

SIMEŌ.

AbisaÔ, gedreven Van gramschap, vroeghde of oock zijní heer te lijden stont Dit grouzaem lasteren en bassen van eení hont. Hy vloogh ten bergh op, om het lasterstuck te wreecken. De balling keerde ít, hiet het slaghzwaert op te steecken, En sprack: hou stil, verdraegh, van SimeÔ dien smaet. ík Verdraegh dat zelf mijn zoon naer vaders leven staet. De Hooghste, om ons gedult door tegenspoet te recken, Staet hem dit vloecken toe, het kan ten zegen strecken, Als hy ons, na die wolck des drux, zijn aenschijn toont, En in Jerusalem met zijn genade kroont.

ABSOLON.

Hoe ging he voort?

SIMEŌ.

                              Hy ruckte voort voorby mijn oogen,
En quaem, begruist van stof, Bahurim ingetogen,
Nootdruftigh, en vermoeit, in zulck eení droeven schijn,
Dat zoo hem Seba niet op wegh, met weite, en wijn,
Rozijn, en vijgen had bezorght, zy moghten sticken.
Toen sloeghenze zich neÍr, en mosten ít hart verquicken.

ABSOLON.

Neem uw verblijf te nacht by ons, trÍ binnen ít hof.
ít Gaet wel: de vyanden verstuiven, als het stof
Voor eenen dwarrelwint. zoo wort de kroon gesloten
Op ít hooft van Absolon. mijn vaders bedtgenooten
En Thamar komen hier, bedruckt, en root beschreit.

THAMAR. BEDTGENOOTEN. ABSOLON.

THAMAR.

Geluck, heer broeder.

BEDTGENOOTEN.

Godt verleene uw majesteit Zijní zegen, om den volcke eení wegh tot rust baenen.

ABSOLON.

Wat wilt ghy dí avontzon verdrincken in uw traenen,
Doorluchte schoonheÍn? haelt men zoo den koning in?
Ghy zijt elck dubbel waert, gelijck een koningin,
Den zegenaer des rijx in uwen schoot tí ontfangen.
Juicht al de stadt ons toe met blijschap en verlangen:
Vooral verwachtten wy van u dees welkomst niet.
Wy komen elck tot heil, en niemant tot verdriet,
Het vrouwentimmer minst. kunt ghy ít ons toebetrouwen,
De zon van Absolon geeft eerst de schoone vrouwen
Haer deught, en warmte, en glans ten beste, niemant eer.
Docht wie verschoont u niet? een vrouwenhart is teer
In schichtigh overslaen, en langzaem in ít gewennen.
Dat zal wel vallen, komt ghy maer den zoon te kennen,
Gelijck den vader. zy verlieft niet aen haer vreught,
Die traegen ouderdom aen eene wackre jeught
Verwisselt. helpt ons dan ten hove triomfeeren.
Wy zullen in een tent te zamen bancketteeren.

BEDTGENOOTEN.

Genadighste, wat ís dit? uw raet Achtofel
Heeft ons genoot, uit kracht van ít koningklijck bevel,
Om op het hooge dack den koning tí onderhouwen,
Laet tenten spannen, laet tien ledekanten bouwen,
Tapijten hangen, stelt bancket en tafel toe.
De koning belghí zich niet, maer neeme het in ít goÍ,
Dat we opspraeck schuwen, en onze eerbaerheit bewaeren,
Ten dienst van vader, schoon hem in zijne oude jaeren
Dees droeve ballingschap, dit ongeluckig lot,
Schijnt toegevallen, by gehengenis van Godt.
Op dat betrouwen zijn wy hier in ít hof gebleven.
Verschoon onnozelen, weerlozen, wien het leven
Onwaerder is dan eer, het edelste juweel
Van koningsvrouwen, laet dit ergerlijck tooneel
Niet opgaen in ít gezicht van alle de gemeente,
Dat vader smerten zoude in ít mergeloos gebeente,
En voedtsel geven tot eene onverzoenbaerheit;
Daer anders kroongeschil kan werden bygeleit,
Den zoon, gewettight van den vader, ít rijck regeeren.
Wy zullen midlerwijl u gaerne, als koning eeren.

ABSOLON.

Noit koning was gewoon van minderen een wet
Tí ontfangen, en noch minst aen tafel, en in ít bedt.
Wie op den troon zit, voeght het wetten voor te schrijven.
Genoeght aen onzen wil. was ít vaders wil te blijven,
Wy hadden hem den burgh van harte toegestaen,
Behoudens dat het rijck den erfzoon onderdaen
De kroon en scepter quam hooghtijdigh op te draegen,
Om vaders schouders en zijn halspack tí onderschraegen,
In zijnen ouden dagh, naerdien zoo zwaer een last
Eení jongen beter dan eení afgeleefden past.
Nu vader evenwel beliefde heen te reizen,
Oock zonder onze komst te wachten, dees palaizen
Te ruimen, u in ít hof te laeten, is het reÍn
Dat ghy u onderworpt. dit ís recht: dus rekent geen
Bezit van have en goet en ziel en lichaem eigen:
Ghy moet u dezen nacht naer ons believen neigen.

BEDTGENOOTEN.

Princes, beschut onze eer, uw vader eer met een.
Och, dit ís de jonge leeu, die in den droom verscheen.
Wy zullen dit verblijf in eeuwigheit betreuren.

THAMAR.

Heer broeder, magh my noch gena by u gebeuren,
Zoo gun uw zuster, uw slavin, noch eens gehoor.
Uw trou te mywaert is gebleken na en voor.
Ghy weet hoe Ammon veinsde, en om ít bezoeck van Thamer
Op ít kranckbedt scheen belust, haer troonde in zijne kamer
En overweldighde en schoffeerde, en in dien staet
Ter kamer uitstiet, met afgrijsselijcken haet,
Waerover uwe wraeck, hoe langer hoe ontruster,
Den schender laegen leght, uit liefde tot uw zuster,
Tot dat men endelijck hem grijpt en achterhaelt,
En zulck een lasterstuck rechtvaerdigh zet betaelt;
Oock zonder u tí ontzien vijf jaeren lang te zwerven,
En vaders aengezicht in ballingschap te derven.
Hoe ick om zulck een trou verbonden blijf aen u,
Dat tuight mijn hart, en zal het eeuwigh tuigen. nu
Verzoeck nu smeeck ick noch: hebt ghyme uit mededoogen
Gewroken, afgewischt mijne uitgekretene oogen,
Wy zogen eene borst: een moeder heeft met smert
Ons beide, eer zy gelagh, gedraegen onder ít hart.
Ghy hoort hoe Ammon om zijn bloetschant wort gelastert.
Zie voor u datghe niet van Godt en eer verbastert,
Als eertijts Cham vervloeckt, uw vaders zegen derft
Als Ruben, u van ít recht der eerstgeboorte onterft.
De wet dreight gruwelijck die vaders schaemte ontblooten.
Ontwy geen vaders bedt, noch konings bedtgenooten.
Besmet door bloedschant neit den intrÍ van uw hof
En rijck uit wrevelheit. bestel geen lasterstof.
Jerusalem ontbreeckt geen bloem van schoone maeghden,
Zoo schoon opluickende, als oit konings oogh behaeghden,
En geene uit duizenden, bekoorlijck als de zon,
Ontwaerdight zich de min van koning Absolon,
In ít opgaen van zijn jeught, zoo schoon, dat joffrenoogen
Hem zonder minnegloet niet eens bespieglen mogen.
Magh zuster dit op u verwerven, maghze u raÍn,
Dees weldaet zal haer diep in ít hart geschreven staen,
By dí andre deughden van uw trou voorheen genoten.
O spruit van Jesse, die de schoonste van uw loten,
Uw dochter Thamar noemde uit liefde naer mijní naem,
Verschoon dees schreienden, onschuldigen, beschaem
Geensins uw zuster, in den opgang van haer dagen,
Gelijck een morgenroos, getreÍn, en neÍrgeslagen.

ABSOLON.

Ghy zijt ons zuster, lief en waert, gelijck voorheen.
Ghy weet wat Absolon al smaets heeft doorgestreÍn
By vader, om uwí rou te troosten, u te redden;
Die wacht u ons gedult te tergen, ziet de bedden
Daer boven al gespreit, de tenten, met den leeu
Van Juda geborduurt, ons nooden. dit geschreeu,
Dit huilen vordert niet. geen kermen kan dit keeren.
ít Gelieve haer te nacht met ons te bancketteeren.
Dit is niet reuckeloos besloten, maer met raet.
Het dient tot aenwas, en ten steun van ís konings staet.
Dat blijft den mannen, niet de vrouwen, aenbevolen
ít Is dí Oosterlingsche wijs, komt Absolon te doolen,
Zoo doolt gansch Asien, dat daeght de kroon op dien
Zy ís voorzaets bedtgenoote op ít hof omhelzen zien,
Een blijck van wettigheit, en overoude zeden.

THAMAR.

ít Besneden stamhuis volght geen wet van onbesneden,
En haer gedichtslen, en misbruicken, komen wy
Ons naer het Heidendom en ís Brachmans wet te regelen,
Zoo hoeft men ít wetboeck met geen offerbloet te zegelen.

ABSOLON.

Staetkundigheit let niet zoo scherp op wet, of boeck.
Oock kent de noot geen wet: of vader was niet kloeck
Toen hy het toonbroot at, door hongernoot verlegen,
Uit ís priesters eige hant, al street de wet hier tegen.
De schoonvaÍr Saul dorst den schoonzoon scheiden van
Zijn dochter Michol, schonckze aen eenen andren man,
Hoewel natuur verbiedt het huwlijck te breecken.

THAMAR.

Van koning Saul kan men luttel stichting spreken.

ABSOLON.

Noch was ít een koning. Godts gezalfde, een groot profeet.

THAMAR.

Van Godt verstooten, en verbannen: en ghy weet
Waer wederspanningheit hem toe vervoerde in ít leste,
Als hy verwaten, tot den appel van ít geveste,
In zijnen degen viel, mistroostigh en verwoet
De ziel ter wonde uitgoot, in eenen plas van bloet.

ABSOLON.

Magh voorbeelt gelden, zoo verlichtme, en trÍ wat nader.

THAMAR.

Op welck een wijze?

ABSOLON.

Ontvou hoe schoon een voorbeelt vader Den zoon gaf, en noch scherp tien jaeren eerst geleÍn; Toen Bersabe hem in haer badt veel schooner scheen Dan een albaste beelt, de lust het hart bekoorde. Dat hy die schoone schon, dien helt, haerí man vermoorde, De rijcke herder stout den armen ít eenigh lam Uit zijnen schoot ruckte, om de geile opgaende vlam Te blusschen, zegh ons nu, of zwijgh van vrouweschennis. Dat hy nu voor Godts kiste eens dansse, en van de kennis Der wet op zijne harp ons zinge een heiligh dicht.

THAMAR.

Gelijck u vaders val ontstichten quam, zoo sticht
Zijn boete u wederom, wie kan die smet verschoonen!

ABSOLON.

Dat voorbeelt wettight ons hem weder dus te kroonen.
Hy liet ons deze tien, tien tacken tot een kroon.
De bruiloftstafel noot tien bruiden, alle schoon
En evenwaerdigh in te haelen, en te minnen.
Schept moedt, wy kroonen u te nacht tot koninginnen.

BEDTGENOOTEN.

Och, Thamar, bergh ons toch voor schipbreuck van onze eer.

THAMAR.

Ick vergh de majesteit des konings nu niet meer,
En kan uw jammer niet aenschouwen met mijne oogen.
Godt trooste u: ick vertreck.

BEDTGENOOTEN.

Is dit uw mededoogen? Dat hadghe vader in zijn afscheit niet belooft. Naerdien wy, weerloos dan van alle hulp berooft, Niet magtigh zijn gewelt te schutten, af te keeren, Zoo laet ons toe dat wy ter aerde ons noch verneÍren,

U smeecken voor het lest,
Van angst en noot geprest.
Is niet dan koning aengenaemer
Dan ít licht van ís levens dageraet,
Opluickende in uw dochter Thamer,
Daer alle schoonheit doof by staet:
Zaeght ghy her noode in schenders kluiven
En kermen in eení arentsklaeu,
Verschoon dan bloode en simple duiven,
Alree van wederstreven flaeu.
Zoo groeie uw erfgenaeme in weelden,
En schoonheit, en bevalligheit,
Om eens wat lust zich kan verbeelden,
In een verliefde majesteit,
Te queecken, zoonen voort te planten,
Daer Absolon in wort gekent.
Verschoon toch vader bedtverwanten,
Die eenmael lasterlijck geschent,
Niets staet te wachten dan verstooten
Van vader, om dien hoon en smaet,
Te treuren, eeuwigh opgesloten,
Indien hem Godt herstelde in staet (*).
Och, of de koning zich beraede!
Wy stellen ons tot uw genade

ABSOLON.

Men blaest de hofbazuin, nu volght te majesteit.
De dacktent noot ons, u wort geen genade ontzeit.

AERTSPRIESTERS. ACHITOFEL.

AERTSPRIESTERS.

Geheimraet van het hof, wat drift verruckt uw zinnen?

ACHITOFEL.

Vervloeckte Achitofel,
Wat wiltghe nu beginnen?
Meineedige rebel,
Wat hebtghe u onderwonden?
Door uwen valschen raet
Is ít koningsbedt geschonden.
Wat troost, wat toeverlaet
Verwachtghe? plaegen, plaegen.
ík Heb konings Davids stadt,
Den rijxstoel, daer hy zat,
VerraÍn door loze laegen,
Den zoon in top gevoert,
Het vaderlant beroert,
Dit burgervier ontsteecken.
Men ziet de vlam uitbreecken.
Zy slaat van dack in dack.
Mijn aenzien krijght een krack.
Mijn raetslagh is verloren.
De krijghsraet heeft geene ooren.
Wat ChusaÔ besluit,
Ick riedt den zoon den vader aen te rannen,
Met puick van strijtbre mannen,
Eer hy, van vluchten nu vermoeit,
Zijn kracht herwint, en weder groeit.
De hofraet roept: het is te vroegh.
Men ruck by een de gansche maght,
En sla hem dan met volle kracht.
Dus wint de vyant tijdts genoegh,
Bereit te nacht zich eene baen,
En, vlughtende over ons Jordaen,
Wint ruiteren en knechten.
Men zet zich schrap te vechten.
Daer wint hy weder ít out gezach
Alleen met eenen slagh.
En Absolon aen ít vlieden.
Onmaghtigh weÍr te bieden,
Verstuift, gelijck een roock.
Waer ben ick? wat gespoock
Verschricktme? ík wil naer Gilo trecken
Mijn vader erfstadt maghme decken,
Of ick verkieze op ít slot
Den korsten wegh, bevrijt voor spot.

AERTSPRIESTERS.

Hy ga den korsten wegh, een strop om hals en strot,
Gelijck het billijck past eení bloetraet, rijxverraeder,
Eení stoockebrant, die zoon durf kanten tegens vader,
De rijxkroon tegens ít rijck, geheel Jerusalem
Verwachte eerlang den post, en eene blijde stem,
Hoe ít wederspannigh hooft, geslagen na dit wrocken,
In ít bosch van EfraÔm, by zijne blonde locken.
Bleef hangen onder ít vliÍn, en gaepende van dorst,
Den doodsteeck voelde in ít harte en zijn verwate borst.
Zoo koomí de koning in de stadt te triomfeeren.
Zoo treffí Godts vloeck den zoon, die dí ouder durf onteeren.


Ingezonden door J.R. van Wijk op: 19 July 2001