Joost van den Vondel (1587-1679)

EURIPIDESí FENICIAANSCHEí

OF

GEBROEDERS VAN THEBE.

TREURSPEL.

VERDUITSCHT DOOR J. V. VONDEL.

Aļ. 1668.

Unanimes armare in prślia fratres.
(Broeders, met gelijke drift, strijdvaardig)

DEN WELEDELEN EN GROOTACHTBAREN HEEREN,

Mr. LAMBERT REINST,
CORNELIS VAX VLOOSWIJK,

HEERE VAN VLOOSWIJK ENZ.

CORNELIS DE VLAMING VAN OUTSHOREN,

HEERE VAN OUTSHOREN ENZ.

Mr. GILLIS VALKONIER,

REGEERENDE BURGEMEESTEREN EN RADEN VAN AMSTERDAM (*)

Indien men menschen bij planten mag gelijken, zoo slachten staatzuchtigen het klimop. dat, naar zijnen aard genoemd, gedurig hij de muren opklimt. Zoodanigen openbaren zich de machtigen, die, nooit met hunnen staat vernoegd, altijd pogen hooger in top van mogendheid te steigeren, en op glimpige titels hunne nagebnren en anderen onrechtvaardig beoorlogen. Hierom wordt de gansche wereld zonder ophouden omgeroerd, gelijk een onstuimige zee, waarin ontelbare vorstendommen en volken schipbreuk aan goed en bloed en have lijden, en jammerlijk vergaan. Alexander de Groote, PerziŽn en ten deele IndiŽn overwinneude, bedroefde zich, toen hij hoorde dat er meer werelden waren dan deze, met onze voeten betreden, en blaakte van oor1ogsijver om hooger op te trekken, ten ware zijne MacedoniŽrs en Grieken hem bezweken. Keizer Vespasiaan, wreker van Gods dood, bekommerde zich, nog op zijn doodbedde zieltogende, om de palen des Roomschen rijks wijder uit te zetten. Deze onverzaadzame heerschzucht past op racht nochte onrecht, ook op geene eeden, verbonden, en bloedverwanschappen, en voert den zoon tegens den vader, broeder tegens broeder aan. Zoo worden de muren van Rome, namaals het hoofd der heerschappijeu, gelegd in bloed. der gebroedereu, Romulus en Remus:

Fraterno primi maduerunt sanguine muri. (*)

Montaigno, ridder van Sint Michiel, wil den gebroedertwist eenigzins. als niet vreemd, verschoonen: dewijl gebroeders, gelijk in een zelve spoor hun avontuur en geluk zoekende, de wagens slachten, welker assen, elkandere te na komende, Lichtelijk onderling schokkeu en verwarren. Het treurspel der Thebaansche Gebroederen, hier van den wijzen Euripides ten tooneele gevoerd, bekrachtigt dit mede, en niettemin teisteren d' oude Grieken (zoo Plutarchus getuigt) het bloedig lijfgevecht der gebroederen, en oorlog voor Thebe, gelijk een schendig lasterstuk, met den toenaam van eene Kadmische overwinninge.

Nulla fides regni sociis, omnisqne potestas
Impatient consortis erit (*)

De doorlnchtige heer Hugo de Groot, namaals gezant der krone en koninginne van Zweden, op Loevestein ter eeuwige gevangenisse gedoemd. om zijne standvastigheid in ít verdadigen van ís lands vrijdom en handvesten, koos in den kerker, onder andere oefeningen, de vertalinge uit van dit treurspel, de kroon van alle Euripides' werken, hetwelk hij, sedert door Gods genade verlost, te Parijs voltrok, van waar de koninklijke gezant mij gewaardigde eenen afdruk toe te zenden, met eene lofrede zoo heerlijk vercierd, dat er niet kan toegevoegd worden zonder het werk te verongelijken.

Nu neme ik de vrijmoedigheid, mij zelven d' eer geven, deze vertalinge den heeren Burgemeesteres op dragen, naardien de schriften van dien onsterflijken man overal De Groot en eerlijk en heerlijk. u ten hoogste behagen, en in 't byzonder het boek van het Recht van Oorloge en Vrede, waarmede de geleerdste bedienaars van staat, als bij Themis' onfaalbaar orakel, in tijd van bekommeringen zorgvuldig te rade gaan, om hnnne meesteren ten beste te dienen. Ontvang dun, weledele heeren! dit verduitschte tooneelwerk near uwe heuschheid, en gunt me, altijd te blijven

    Uwer Weledele onderdanige dienaar        

J. V. VONDEL.


Ingezonden door J.R. van Wijk op: 19 July 2001