Joost van den Vondel (1587-1679)

SOFOKLES’

HERCULES IN TRACHIN

TREURSPEL


INHOUD VAN HET TRACHINISCHE TREURSPEL,

TE VOORSCHIJN GEBRACHT UIT APOLLODOORS BOEKGALERIJE.

Hercules, naar Kalydonië getogen, verlooft zich aan Dejanier, koning Œneus’ dochter, en, om dit huwelijk te voltrekken, moet tegens Acheloüs, bij eenen stier geleken, worstelen, en wrong hem den slinken horen af. Maar Acheloüs nam den horen, en schonk dien aan Amalthea, koning Hæmons dochter, die den horen bewaarde. Dees hadde (zoo Ferecydes getuigt) zulk eene kracht, dat hij drn bezitter, overvloedig en zonder moeite, spijs en drank naar zijnen wensch bestelde. Toen Hercules de Kalydoonsche Thesproten beoorlogde, en de stad Efyre won, daar koning Fylas heerschte, kwam bij in beddegenootschap met ’s konings dochter Astyoche, waaraan hij Tlepolemus won. Bij Œneus banketteerende, holp hij Eunomus, Architeles’ zoon, Œneus ’ bloedverwant, om hals, die hem, zijnen dischgenoot, het handwater gevende, met den vinger in de zijde stiet. Hoewel dit den vader zwaar viel, nog schuld bij de misdaad kwijt. Hercules, volgens de wetten, zich zelven met ballingschap straffende, reisde naar Trachin, bij Ceyx. Na het voltrekken van zijn huwelijk met Dejaniere, kwam hij aan den Euënusstroom, daar Nessus, het menschepaard, dit veer bewaarde, en Hercules zijnen dienst aanbood, om Dejanier over te voeren; maar pogende haar te verkrachten, kreet ze om hulp, en hij werd van Hercules met eenen pijl in de lenden geschoten. Nessus, op zijn sterven liggende, beval haar zijn bloed, met venijn der poelslange besmet, ter wonde uitvloeyende, in een bus heimelijk te bewaren, Indien ze zich van Hercules’ liefde en genegenheid tot haar woude verzekeren. Hercules, het geweste der Dryopen overtrekkende en van dorst hijgende, gemoette Theodamas, die zijne ossen wegdreef. Hier slachtte hij eenen os, en hield er zijnen maaltijd mede. In Trachin naar Ceyx getogen, werd hij van hem onthaald, na het overwinnen dcr Dryopen. In het wederkeeren voerde hij oorlog tegens Eginius, der Duren koning. De Lapithen beoorlogden Eginius om de landscheidinge, onder het beleid van Koronos. Eginius, belegerd zijnde, zocht ontzet bij Hercules, opdat dees midden in het land zoude vallen. Koronos met anderen, aldus geslagen, zoo geraakte het gansche laudgeweste door Hercules bijstand aan vrijdom. Hij brocht Allagoras, met zijne kinderen, in Apollo’s kerke banketteerende, om hals, gelijk eenen wrevelmoedigen, met de Lapithen in bondgenootschap getreden. Cycnus, de zoon van Areus en Pelopia, hem in lijfgevecht uitdagende, brocht hij ook om het leven. T’ Orchomene gekomen, verslaat hij koning Amyntor in het veld, die hem den weg zocht af te snijden. Het heer in Trachin voerende, dwong bij Œchalië ter wrake van koning Eurytns. In krijgsverbond getredse met Arkaderen, Melissen, Trachineren, en Epikmenische Lokren, won bij hnnne stad, na het ombrengen van Eurytus. Hij begroef de dooden, die hem bestreden, namelijk Hippasus, Ceyx’ zoon, Argivus en Melane, Lykimnius’ kinders, en voerde Iölee, na het verdelgen der stede, gevangen. Toen Hercules te Ceneus, aan de kaap van Enuea, kwam, bonwde bij Jupijn te Ceueus eene kerk, en, gezind offeranden te slachten, zond Lichas naar Trachin, om hem een heerlijk offergewaad te brengen. Dees verkundschapte Dejanjer, hoe Hercules zich bij Iölee droeg. Zij, beducht of haar man zijn hart op Iölee zetten mocht, en berecht, dat Nessus’ bloed, van de vergiftige poelslang besmet, een minnedrank was, bestreek er het offergewaad mede, dat Hercules gebruiken zoude; maar het autaarkleed, door het venijn der poelslange heet geworden, kankerde in zijn vel. Hij klonk Lichas, bij de beenen opgegrepen, gelijk eenen Bœotischen schicht omhoog op eene rots. Maar het gewaad, aan het lichaam klevende, werd met vleesch met al afgescheurd. Hercules, aldus met doodelijk venijn besmet, wordt met een boot naar Trachin gevoerd. Dejanier, hiervan verkundschapt; verdeed zich zelve. Hercules, Hyllus, den oudsten zone, belastende Iölee te trouwen, wordt op den berg Œta gedragen, en beveelt den lijkhoutstapel, waarop hij lag, in brand te steken. Toen niemand dit vier woû stoken, kwam Pæan of Apollo, zijne afgedwaalde kudde zoekende, den lijkhoutstapel aansteken, en genoot Hercules’ pijlen tot eene vergeldinge. Men zegt, dat eene wolk, recht hier boven in brand geraakt, hem met eenen donderslag ten Hemel voerde Daar geraakte Hercules aan onsterflijkheid, en, met Juno verzoend, trouwde de dochter Hebe, en won bij haar Alexiare en Anicete.


Ingezonden door J. R. van Wijk op: 19 July 2001