Joost van den Vondel (1587-1679)

JOSEPH IN DOTHAN

TWEEDE BEDRYF.

SIMEON. LEVI. JUDAS.

SIMEON.

Ter goeder uure wy, om t vee volop te geven
Van gras en klaver, dat (vee) van Sichem herwaert dreven.
Hier lacht de groene beemt de graege kudden aen,
Die, om den heuvel, tot den buick in klaver gaen.
Maer broeders, k bid u, ziet. Wie ylt daer stewaert heenen?
k Zie t hooft, nu t halve lijf, nu knien, nu bey de beenen.
Daer stijght een op den top des heuvels, langs dien kant.

LEVI.

Zoo doet hy, Simeon, en heeft in d eene hant
Den staf. Wie magh dat zijn?

JUDAS.
                                             Hy spoet met luchte sprongen.
Ay Levy, zie een toe, win lijckt dat, man of jongen?
LEVI.

Het hupplen, Judas, past een wuften jongen eer,
Als een volwassen man. Hy draelt zich heen en wer,
Recht of hy yemant zocht van harders envan hoeders.

JUDAS.

Bedrieght het oogh my niet, t is een van onze broeders.

LEVI.

Zou t wel de droomer zijn, die naer ons ommeziet?

SIMEON.

t Gelijckt den droomer wel.

LEVI.
                                            O pest, huisverdriet!
Gewis, de droomer komt. Wat jaeght hem naer dees hoecken?
SIMEON.

Ick gis, hy wort gestuurt, om ons en t vee te zoecken,
Om te doorsnuffelen, hoe t hier ontrent al sta.

LEVI.

Op dat hy ons verklick? Dat hem de hagel sla.
De donder sla dat hooft, t welck altijt maelt van droomen.

SIMEON.

Versteur u niet te vroegh: hy is van pas gekomen,
Om loon naer zijn verdienst t ontfangen. Zet u wat,
Of slaet een ronden ring. Hy neemt den wegh naer stat.
Wy hebben tijdts genoegh, om van zijn straf te spreecken.
Hier valt gelegenheit, om al ons leet te wreecken.

JUDAS.

En als t gewroken zy, verantwoort dan die wraeck.

SIMEON.

Wie kennis draeght van t stuck, geef reden van zijn zaeck.
Ontkennen is ons t reetste, en wisser dan t verweeren.

JUDAS.

t Is beter zonder scha dan met zijn scha te leeren;
Wie gelden moet in t stuck, moet oock ter zaecke ran. (2)
Men stel de misdaet voor. Wat heeft dat kint misdaen?

SIMEON.

Wat heeft dat kint misdaen? Ay, schaem u zoo te vraegen.
Hoe dickwils heeft hy ons gehekelt, en bedraegen,
En listigh aengebraght, om plasdanck te begaen,
En als een troetelkint in vaders hart te staen.
Dan zagh men d oude man zich over ons versteuren,
En Joseph kreegh een rock van veelerhande kleuren,
Als een verdienden loon voor zulck een kinderplicht.
Wy haddem a; t geknor, het graeuwen, t zuur gezicht.
O onrust van t geslacht, zoo lang ghy, als een doren,
Ons in de teenen steeckt, zie ick geen rust geboren.

JUDAS.

De jongen is noch dom en wulpsch, en vader suft.

LEVI.

Neen, domheit is het niet; dat blijckt aen zijn vernuft.

JUDAS.

De jaeren zullen hem noch leeren en betoomen.

SIMEON.

Als hy zich meester maecke, en waer maecke als dees drooomen,
Waerme zijn tong al t huis, ja zelfs zijne ouders sart?

JUDAS.

Hy raeskalt.

LEVI.

                      Of ontdeckt al t geen hy broet in t hart,
Arghlistigh poogende zijn broeders te verpletten.

JUDAS.

Waer t zoo, men zou er zich eendraghtigh tegen zetten.

LEVI.

Zoo is het meer dan tijdt.

JUDAS.

                                          Dat opzet blijckt niet klaer.

SIMEON.

Zoo klaer, gelijck de dagh. Hoe, is t niet openbaer?
Let op die droomen eens, dien hy noch lest vertelde.
Hem docht, wy bonden vast de schooven in den velde.
Zijn schoof rees overendt. Was Judas oor toen doof?
Ons schooven neighden t hooft eerbiedigh voor zijn schoof.
Wy schudden vast den kop en d ooren, die t zich belghden,
En zuclk een bittren dranck des booswichts noo verzwelghden.
Wy riepen: Ghy alleen zoudt onzer aller hooft
En koning zijn?

JUDAS.

                            Ghy zijt te zot, die dat gelooft.

LEVI.

En hy loegh in zijn vuist, en terregde ons noch echter,
Zijn ouders, en al t huis, en maeckte t zoo veel slechter.
Ick droomde, sprack hy, k zagh te nacht de zon en maen
En ellef starren, met gebogen hoofden, staen
Om my, en voor mijn glans haer heldre straelen strijcken.
Wat dunckt u, broeder? Zegh, zijn dat noch donkre blijcken
Wan heerschzucht, die hem drijft? Wy hoorden euvel toe,
En klaeghden t vader zelf: die keef quansuis: wel hoe
Wat droom is dat? Zult ghy, gelijck een vorst in t midden,
Uw moeder, brors, en my uw hoogheit aen zien bidden?
Zwijgh stil van zulck een kout. Berocken my geen strijt.
t Is kinderwerck, Gaet heen. Meer volghde r niet. O spijt!
O spijt! hij heult met hem, die noch zijn schult verdaedight.

JUDAS.

Ick wensch alleen, dat ghy uw zinnen wat bezadight,
En reden plaets vergunt. Dit is het jongste kint,
Naest Benjamin. Wanneer steeckt jongkheit naer bewint?
Wat bror verkloeckt zijn bror?

SIMEON.

                                                      Ay broeder, loop niet verre;
Dees aerdt naer vader, die hem voorlicht, als een starre.
De looste en gauewste maeckt den domsten tot zijn knecht,
Gaet met den zegen deur, en het geboorterecht;
En Esau boet te spa dat groot verlies met traenen.

LEVI.

Ick had dat op mijn tong, en docht u op te maenen
Met vader, uitgeleert in dees doortrapte kunst;
Die wist zijn moeders, dees weet nu zijn vaders gunst,
Tot smaet der broederen, behendigh te misbruicken:
En schut men t niet, t gaet vast, wy zullen moeten duicken
En buigen onder hem. Wie dat niet ziet, is blint.
Wie anders slaef wil zijn, ick ben zoo niet gezint.
Ick laet my langer met geen droomen ringelooren.
Wy zijn zoo goet als hy, en van n stam geboren.

SIMEON.

Met reden. Trap hem, eer hy ons op t harte trap.
Lacht al die droomen uit: beschimpt zijn wetenschap.

JUDAS.

Dit stuck over t lant uit alle torens kraeien.

LEVI.

Hier is geen haen ontrent.

JUDAS.

                                            Hoe zal men vader paeien?

LEVI.

Met logens en bedrogh. Zijt hier voor onbevreest.
Wie niet stoffeeren kan, ontbreeckt of brein of geest.
Men stroy, dat eenigh wildt hem levend heb verslonden.

JUDAS.

En komt dit aen den dagh, en wort dit valsch bevonden?

SIMEON.

Dan wyder raet geleeft. Nu nergens in gedut.
Meen breeck hem strax den neck, en offer t lijf een put,
Veel jaeren noiet gebruickt, daer niemant koome, of zelden.
Wie melt dat stuck, indien wy zelfs het slechs niet melden?
Al lang genoegh beran. Een yder geef zijn stem.

JUDAS.

Zoo t Ruben niet bestemt, heeft al dit werk geen klem.
Het moest eenpaerigh gaen, of deze koort zou breecken.
Men vraegh den outsten raet. Hy komt. Ick ga hem spreecken.

SIMEON.

Ga heen, maer zie wel toe, noch maack het niet te lang:
Want wie ons tegenstemt, gaet licht den zelven gang,

JUDAS. RUBEN.

JUDAS.

Ghy komt nu recht van pas, om me u stem te geven.

RUBEN.

Waer toe toch?

JUDAS.

                          Joseph komt. Men raetslaeght, om hem t leven
Te neemen, en een poel te dempen met zijn lijf.

RUBEN.

Mijn hairen staen te berge, en al mijn leden stijf.
O gruwelijcke daet! Sta van my. Tre niet nader.
Wy broeders, voortgeteelt van eenen zelfden vader,
Wy tacken van een stam, de klaeuwen zoo verwoet
Aen onzen broeder slaen; te plassen in dat bloet;
Het vaderlijcke hart in broeders borst doorstooten;
Dien ouden kouden man van t waertste pant ontblooten!
My gruwelt, dat ick t hoor. Om Godts wil, zwijgh toch stil.

JUDAS.

En of ick zwijgh of spreeck, t is aller broedren wil,
Het vonnis wort gevelt: men zal er recht me doorgaen.

RUBEN.

Me doorgaen? Laet eens zien: ick sal dien jongen voorstaen,
En eerst verdaedigen, zoo lang ick adem schep;
Zoolang ick hart in t lijf, en bloet in d adren heb.
Vervloeckter stuck wert noit van menschen voorgenomen.

JUDAS.

Zy roepen vast: slaet acht op zijn verwaende droomen.
Hy arbeit elck den voet te zetten op den strot.
De blinde vader eert, gelijck een aerdschen Godt,
Dat troetelkint, t welck ons zoo eerlijck af kan maelen,
En lust schept, om t gezien en yeder te behaelen.
Wat Joseph doet, dat s wel wy hebben t strax verkerft.

RUBEN.

Wat schelmstuck recht men aen, dat niet en wordt geverft,
En met een glimp verciert? Maer of men t cier met woorden;
Hoe schoon men dit vergult; men leit met broerdermoorden
Geen eer in, alzoo lang men ergens menschen vint,
Die noch in reden staen. De droomen van een kint
Bestellen die nu stof, om dus, als woeste dieren,
Als wolven op een lam, te huilen en te tieren?
Misgunt men t grijze hooft, dat het met Rachels kroost
Wa spelende, voor t endt zijn ouderdom vertroost
Met zulck zinlijckheit, die is op t kint gevallen
Natuur heeft dezen knaep wat meer dan ons gegunt.
t Gewas valt niet aleen: en acht men dit een punt,
Wel waerdigh, om zoo zwaer te wegen en te wicken?
Om t hart tot won, de vuist tot moorden aen te pricken?
Heeft hy den vader yet gulhartigh aengebracht,
Zijn meening was noit quaet, of niet, gelijck men t acht
En opneemt, om terstont zoo grimmigh op te stuiven.
Dat kint is zonder gal, gelijck de simple duiven.
Een bloem van zestien haer, of naulix zeventien,
Te trappen op het veldt, daer t Godt en d Englen zien!
Ay broeder, hoor naer my: laet die gedachten vaeren.
Al had hy schult, verschoon den jongen op zijn jaeren,
Om zijn onnozelheit, om vaders halven, of
Om godt, die t leven gaf, en adem blies in t stof.
En (heb ick yet verdient) verschoon hem mynent halven,
En help my, naer uw maght, dien wrock, die wonden zalven.

JUDAS.

Zal ick , om Joseph wil, my steecken in gevaer
Van t leven? Neen, dat pack valt mynen hals te zwaer.
Lust u, een proef te doen tot redding van zijn leven,
Begin vry; ick zal u daer in niet tegenstreven,
Noch t vonnis hinderen, maer aenzien met gedult
Het algemeen besluit; zoo draegh ick scha noch schult.

RUBEN.

Biet ghy my niet de hant, die vlack zal op u kleven.

JUDAS.

Laat kleven, eer men my met Joseph helpe om t leven.

RUBEN.

Zult ghy den broedermoort met drooge wangen zien?

JUDAS.

k Moet zien, al t geen ick niet kan hindren noch verbin.

RUBEN.

Ghy hebt u zelven niet, gelijck t betaemt, gequeten.

JUDAS.

Ghy weet wel, hoeze zijn van outs op hem gebeten.

RUBEN.

Maer niet tot moordens toe. Wat grover onbescheit!

JUDAS.

k Heb al zijn feilen in de beste ploy geleit.

RUBEN.

Kunt ghy de harten niet tot mededogen neigen?

JUDAS.

Zy borsten echter uit met u en my te dreigen.

RUBEN.

Het koste oock wat het koste, ick zal er tegens won.

JUDAS.

Ghy zult u zelven leet, den knaep geen voordeel doen.
Daer komen ze: zie toe: bedenck uw onvermogen.
Zy dreigen u den doot, en moorden met hun oogen.

RUBEN. SIMENON. LEVI.

RUBEN.

Wat hoor ick, broeders, hoe? k Geloof, t is schimp en spot.

SIMEON.

Geen schimp. maer louter ernst.

RUBEN.

                                                    Dat keer die goede Godt.

LEVI.

Het vonnis leit gevelt: hier helpt geen tegenstreven.

RUBEN.

Ick heb tot dat besluit mijn stem noch niet gegeven.

SIMEON.

t En hangt niet aen uw stem.

RUBEN.

                                                Zoudt ghy u zulck een daet
Vermeten, buiten mijn, uw oudtsten broeders, raet?

LEVI.

Is t u om d eer te doen, zoo sluit hetgeen wy sluiten.

RUBEN.

De stem is dwangeloos.

SIMEON.

                                      En stem kan dit niet stuiten.
De meesten draeghen het weg. Wy stemmen t, hooft voor hooft.

RUBEN.

Indien ick, in dit recht, zoo veel magh zijn gelooft,
Laet redens schael zijn schult met zinnen overwegen.
Noit rechter rouwde t , raet en overlegh te plegen
In halsrecht. Vint ghy dit dan evenwel geran,
Zoo neemt zijn bloet op u: ick wil er niet voor staen.

LEVI.

Vertrouw het vonnis ons: t is buiten u gestreecken.

RUBEN.

Laet ick in vaders naem dan eerst mijn hart uitspreecken.

SIMEON.

Wel, spreeck uw hart vry uit, en zwijgh dan lang genoegh.

RUBEN.

Wat liefde vader staegh dien loozen jongen droegh,
Tot smaet van ons, die eer en ouder zijn geboren,
Verdroot my meer dan u. Oock spelde ick lang te voren,
Eer t noch dus verre quam, dat liefde zonder maet,
En ongelijcke gunst tot zulck een bittren haet
In t endt gedyen moest, en enkel jammer baeren.
Ick badt hem menighmael, by zyne gryze hairen,
Hy zou zich maetigen. k Vermaende menighwerf
Hem tot onzydigheit en vre, het zekerste erf,
En d allerbeste schat in zoo een huis vol kinderen.
Ick riedt, hy zou t en kint om t ander niet verminderen:
Dat dit genegenheit en liefde bluschte en brack,
En allen broederen vast tegens t harte stack;
Maar k ging ten achteren, met vader aen te porren.
Hy sloegh my t elckens af met graeuwen en met knorren;
En, toonde openbaer, waer hart en zin naer trock,
Bestont, blintheit, noch met dien schakeerden rock
Te tergen ons gedult, in plaets van zich te toomen.
Toen quam de kleinste noch braveeren met zijn droomen,
Wel tweemael achter een, zijn dick verklickte brors,
Ja zelfs zijn ouderen. Alt t huis was vol rumoers.

SIMEON.

Zoo, Ruben, vaer zoo voort, gelijck ghy hebt begonnen.

LEVI.

Dat is hem op t hooft: nu zie ick t spel gewonnen.

SIMEON.

Wel, twyvelt Ruben noch te stemmen in zijn doot?

LEVI.

Hy brenght zijn vonnis me: de nucken leggen bloot.

RUBEN.

k Zagh vaders misgreep wel: het moght mijn harte moeien:
wat zou ick doen? k en kon zijn vryheit nie besnoeien,
Waer door, vast d een wat meer en d ander min bezint,
Hy meer verdiensten zagh in t een dan t ander kint.
Ick kon den kleinste, die de grootsten scheen te grieven,
Niet afran, dat hy zocht zijn vader te believen,
Die ongelijck meer hoops uit hem te scheppen scheen,
Aen wien natuur besteede al haer bevallighen
En gaven, nut voor een, die t al gebruickt met oordeel,
En vordert s anders nut, gelijck zijn eigen voordeel;
Dies wert ick ziende blint, en hiel my stil en stom
En weet dit Josephs jeught, en vaders ouderdom.
d Een schort wat tijds, om van zijn wulpsheit te bedaeren,
En d ander neemt vast af, door aenwas van de jaeren.
Laet loopen, docht ick: maeck het huis geen ongemack.
De kreuple hoeft een stock: zijn beenen worden zwaeck.
Wat schaet ons, dat hy zich wat houde aen Josephs schouders.
Men vont noit huis, of t schorte aen kinders, of aen ouders.

SIMEON.

My dunckt, ghy slacht den kreeft, en kruipt al achterwaert.

LEVI.

Hy slacht het schorpioen: t vergift leit in den staert.

RUBEN.

Ay broeders, geeft gehoor, en elck twee lijdzaeme ooren.
Mijn spraeck luidt niet zo vreemt, of z is noch waert te hooren.
k Sloegh dickwils d oirzaeck ga, waerom der oudren zin
Meer op den jongsten valt, en op den oudsten min.
Zou t wezen, dat de spade en leste vrucht van allen
Gemeenelijck wat teer en zwaecker wil bevallen,
En dat dees teerheit treckt de ouderen gemoedt
Tot d onvermogenste en onnozelste der erven
In wien zylieden, nu op d oevers van hun sterven,
Verryzen uit den grave? Of zou t wel zijn uit vrees,
Dat moeder Leas niet die moederlooze wees,
Na vaders doot, wat ruw moght op zijn stiefmoers handelen?
Of Bilha al te haets, of Zilpa hem de wandelen (3),
En Agar Saraes zoon eens wees zijn broeders baen?
Hoe t zy, eenzydigheit broght altijt onlust aen
In huisgezinnen; en t en ging er noit zoo even,
Of Essaus liefde stont in Isax hart geschreven,
En Jakob had de gunst der moeder op zijn hant.
De weeghschael helt aen dien of aen den andren kant.

SIMEON.

Indien u t preecken lust, zoo preeck voor deze boomen.

LEVI.

Komt mannen, ziet eens uit: de Droomer zal strax komen.

RUBEN.

Hoort broeders, ick beken t, zijn droomen zien wat veer:
Maer droomen in der daet zijn droomen, en niet meer.
De droomen grenzen dicht aen d ydelheit en logen.
Wie s nachts van schatten droomt, vint s morgens zich bedrogen.
Al wat op zulck een gront gebout wort, zackt terstont.
Bedenckt oock, hoe wy staen op een uitheemschen gront,
Die naeuw, om Sichems moort, verdraeght de vreemdelingen.
Splist tweedragt t huis, t gaet vast, dit volck zal t huis bespringen.
t Vergoten bloet roept wraeck, en roock noch over t landt.

SIMEON.

Verwijt ghy ons dat stuck? O aller schanden schandt!

LEVI.

Wijt ghy ons, dat wy zien van Hemors bloet bekladt?

SIMEON.

Hy zelf heeft van dien buit het beste deel gehadt.

LEVI.

Wy hebben Dienaes smaet en schennis recht gewrocken.

RUBEN.

Och broeders, k heb u niet een woort te na gesproken.

SIMEON.

Hy draeght vergif in t hart, den honigh op zijn tong.

LEVI.

Het heught ons noch, hoe kleen hy lest by vader zong.

SIMEON.

Wat wroet ghy op de wraeck van ons verkrachte zuster?

LEVI.

Wy leefden na die straf veel vryer en geruster.

RUBEN.

Dit loopt recht averechts. Toen strafte ghy gewelt,
Tot voorstant van uw bloet: nu raest ghy al t ontstelt
Op dezen armen hals, die uitziet zoo verlegen
Naer u en t vee, en brengt zijn vaders groet en zegen.

SIMEON.

Hy hou dien zegen zelf, en schut hier me den vloeck.

LEVI.

Wij zullen hem terstont gaen helpen om een hoeck

RUBEN.

Zal dan dit heiligh huis vermoorden zynen broeder?

SIMEON.

Zal dan dit heiligh huis onteeren zyne moeder?

RUBEN.

Ay broeders, waerom toch zoo bitter gekrackeelt,
En wonden opgekrabt, die nauwlix zijn geheelt?
Ick waerschuw u. Ziet toe, t plagh hier ontrent te schuieln.
Hebt ghy dat wreet gedroght, dat dier, niet hooren huilen?

LEVI.

Loop heen met uw gedroght.

SIMEON.

                                                Wy weten van geen dier.

RUBEN.

Een schrickelijk gedroght. Het broet, niet veer van hier,
In t grondelooze hol een heiloos slagh van jongen.
Het knaeght zijn eigen hart, van spijt schier toegewrongen.
Het aengezicht ziet dootsch. Het keert de blicken dwars
Van yeder af, van t licht, van lach en blyschap wars.
Het blaeuwe schuim begroeit de scherpe en holle kiezen.
De tong hangt zwart van gift. De beck doet niet dan biezen.
De kaecken vallen in, begruist met eene korst
Van schimmel. Groene gal verstopt de raeuwe borst.
Het slorrept menschenbloet, en plast er in tot d enkelen.
Het lijf schijnt een geraemt, gestut van magre schenkelen,
Gansch dor en mergeloos. Het schept alleen varmaeck
In s anders ongenoeght. Het oogh krijght nimmer vaeck.
Een scherreprechter, in zijn ingewant gewickelt,
Met staele prickelen zijn borst en nieren prickelt.
Dan balckt het overluidt, tot razens toe verstoort.
Een gruwelijck gedroght. Heeft niemant dat gehoort?

SIMEON.

k Geloof, ghy schimpt, en waent de broeders in te luien.

LEVI.

Hoe heet dit dier? Zegh op, wat wil dit dier beduien?

RUBEN.

Dat dier het Haet en Nijt (4), het welck niet zonder smart
Vervloeckte jongen worpt in t hol van s menschen hart.
Ay mannen, geeft gehoor. Ay laet dat dier niet binnen
Ons huis; want waer het komt, daer sloopt het huisgezinnen
En huizen in den gront, en scheit met schande en stanck,
Dat keer die goede Godt. Ghy weet my luttel danck,
Nu ick de waerheit spreeck, die dickwijls wort verschoven:
Maer k weet, men zal mijn raedt ten hooghste namaels loven,
Het ga zoo t wil. Mijn brors, ziet toe. Waer loopt dit heen?
Verantwoort eens t gewelt van negen bror op een.

SIMEON.

Verantwoort ghy t, die dus den droomer komt beschutten.

LEVI.

Wy zien den val van t huis, en zoecken t huis te stutten.

RUBEN.

Zoo wrickt niet aen de stut van vaders ouderdom.
Verwricht ghy die, zoo valt de vader met haer om,
En stort op Josephs borst. Zoo storten wy met vader
In t algemeen bederf. Ziet toe, t en dient niet nader.

SIMEON.

Daer koomt hy van de stadt naer dezen heuvel toe.

LEVI.

Nu Ruben, hou uw rust. Wy zijn dit tergen moe.

RUBEN.

Verbeelt u, dat dit kint, het welck zijn brord komt groeten,
Met traenen op de wang, voor uwer aller voeten
Vergiffenis verzocht; zoudt ghy, gelijck ontzint,
De handen durven slaen aen dat onmondigh kint?
Wie hitste oit tigers aen, om weerelooze zielen,
Een onderbraghte schaer, met klaeuwen te vernielen?
Zoudt ghy bestaen een stuck, dat leeuwen zich ontzien?
Geen leeuw verslint een man, die neerleit op de knin,
Noch min de kinderen, die ouder zijn, of jonger
Dan dit, t en waer uit noodt en schrickelijcken honger.
Och, Joseph is geen straf maer eer erbarmens waert.
Ick wil hem tegen gaen, eer yemant verder vaert.

SIMEON.

Hou stant, en ga niet voort.

LEVI.

                                            Stavast, of t gelt u t leven.

RUBEN.

Laet los, of k zal een kreet op dezen heuvel geven,
Daer Syrin van waegh, en dat het Mambre hoor.
Laet los   Help, Judas, help. Wat hebt ghy met my voor?

SIMEON.

Zwijgh kort, of t geldt dien hals.

LEVI.

                                                    Wil ick hem t hart af steecken?

RUBEN.

Hoort broeders. Houdt gemack: vergunt my tijt te spreecken.

LEVI.

Nu Judas, laet my los. Ick zal hem niet misdoen.

RUBEN.

Nadien t onmooghlijck schijnt, dat ick den knaep verzoen
Met u, zijn broedren, al t onmenschelijck gebeten,
Zoo gunt my dan een be.

SIMEON.

                                          Dat is maer tijdt versleten

LEVI.

Laet hooren, wat ghy; nu spreeck, en rep u, dra.

RUBEN.

Ick bid u, dat de zon noch eerst eens onder ga,
Een yemant zich vergrype aen dien verwezen jongen.

SIMEON.

Ja, straf hem morgen pas wanneer hy is ontsprongen.

RUBEN.

k Beloof u, niet een woort te reppen van dien raet.
De harssens zijn te heet, om nu, op heeter daet,
Te straffen zoo t betaemt. Ghy moet met billijcke oogen
Dit inzien. Blinde wraeck heeft menigh man bedrogen,
Die met haer ging te ra. Wat schaet een luttel tijdt?
Uw recht blijft even schooon. Men scheldt hem t sterven quijt,
Niet meer dan eenen dagh, en gaet dan vry uw gangen.
Daer staet een drooge put. Men zet den knecht gevangen;
Of hy verga daer in, van honger en van dorst,
Eer ghy u met zijn bloet zoo lasterlijck bemorst.
t Luidt schandelijck, een wees aen t leven te verkorten;
Nach allerschandelijckst, zijn broeders bloet te storten.
Vreschoont uw naem en faem en zet hem in dien poel,
Op dat hy stervende zijn straf te langer voel.

SIMEON.

Had ghy dit eerst geran, wy waren lang verdraegen.

LEVI.

Hy heeft den besten raet van allen voorgeslaegen.

SIMEON.

Wie t stemt, die knick my toe.

LEVI.

                                                  De broeders zijn te vren.

SIMEON.

Daer komt de Droomer aen.

RUBEN.

                                            Wel,broeder, ick ga heen.
t Zal noodig zijn, mijn vee al weder te verweien.
k Vertrouw uw woort.

LEVI.

                                    Ga voor.

RUBEN.

                                                  Wy zullen zo niet scheien (5).

REY VAN ENGELEN.
Zang.

  Hy komt, hy komt, die jonge borst,
  Als t hygent hart, t welck zijnen dorst
Wil lesschen aen de versche sprongen
  Der zilverzuivre koele bron;
  Terwijl de jaegers, schuw van zon,
(Op hoop, of zij het wildt eens vongen,
  In donkre en naere schaduw vast,
  Daer looze brack noch winthont bast)
Metzwijnspriet en gespanne boogen
  Beloeren het onnozel bloet;
  t Welck niemant leedt noch letsel doet,
En, al te jammerlijck bedrogen,
  Zich vint op t onverzienst bezet
  Van jaeger, jaghtspriet, hont en net.

Tegenzang.

  Hy kom, getroost op s hemels hulp.
  Gelijck de perlen in haer schulp,
Der perlen moeder, zullen hangen
  De laeuwe traenen, zilt van smaeck,
  Van wederzyden op de kaeck,
Op t perlemoer der lieve wangen.
  Och, stremdenze op dit perlemoer;
  Dat wy die reegen aen een snoer
Van gout, om onzen hals te cieren,
  Wanneer wy, tot de keel vervult
  Van blyschap, s jongelings gedult
En onverbloemde deughden vieren!
  Zijn eer wil bloeien op zijn graf.
  Het lof der deught valt nimmer af.

Toezang.

t Moet schoon zijn, t geen een schets moet strecken
Van yet volmaeckts en zonder vlecken.
  Wie of de zon verdraegen dar,
Dat hooftlicht, bron van alle klaerheit,
Een zichtbre Godtheit, t oogh der waerheit?
  Wie anders, als de morgenstar (6).


Ingezonden door J.R. van Wijk op: 19 July 2001