Joost van den Vondel (1587-1679)

DE LEEUWENDALERS.

HET VIERDE BEDRIJF.

WOUTER. VELLEEDE. VRERICK. ADELAERT. VOLCKAERT.

WOUTER.

Ghy lotgebroeders, die de lotbus elck bij ít oor
Gevat hebt, Adelaert en Hartman, ick ga voor,
Dies volght: de Heemreat volge; en, na den Heemraet, beide
De Heerschappen, ter steÍ, daer ít bittre lot u scheide.
Nu staet gelijck, en zet de goude lotbus zacht
Op dezen drievoet neÍr, voor ons kappelle, en wacht
Op uwe knien de komst van Priesterin Velleede,
Die altijt spreeckt met Pan: hy waert in deze stede.
Als zy de derde reis den offerhoren hoort,
Zult ghy haer zien in ít wit verschijnen in de poort,
En flucks, na díuitspraeck, stil en stom naer binnen deizen.
Verbeitze eení oogenblick met zuivere gepeizen,
En steurt díorakels niet door woorden, of gebaer:
Zy neemt niet slof en traegh het out kappelampt waer,
En zal, gelijckze plagh, verschenen, ons ontdecken
Des Veegodts wil en eisch, en ít lot rechtvaerdigh trecken.

VELLEEDE.

Het lot eischt Adelaert: men offre hem aen Pan.

VRERICK.

Vertreck niet, Lantskroon, blijf: vertreck niet, Heereman
Gehoorzaemt ít heiligh lot: verdraeght het lot geduldigh.
Waer looptghe zoo verbaest? O jongeling, beschuldigh,
Bezwaer geen sterflijck mensch: de Godtheit kiest u uit,
En wil datghe op uw borst dit jaerlijcks onweÍr stuit.
Rijs op: ontschuldigh ons: het lot heeft u gekoren.

ADELAERT.

Ick achtme heden eerst ter goeder tijt geboren,
En schatte zulck een doot wel duizent dooden waert.
Wie in de bloem der jeught aldus ten grave vaert,
Bestulpt met geenen zerck tíeffens zijn gebeente,
En naem, die op de tong des lants, by zijn gemeente,
Gedurigh leeft en zweeft, ja tíelkens weder groent,
Gelijck een jonge telgh. Wat wacht men dan? verzoent
Den hemel door mijn bloet, dat keere uw ongelucken.
Zoo zal ick zelf mijn borst en boezem openrucken,
En pal staen, als een pael; mijn aengezicht geen verf,
De lindeboom zijn kleur verschieten, daer ick sterf.

VOLCKAERT.

Van twintigh daelde geen zoo welgemoedt ter zielen.
De Doot joech andren voor: ghy volght haer op de hielen,
Zoo vrolijck, ofze u leidde op eene bruiloftsfeest.
Men twijfelt wie van bey het meeste schrickt en vreest.
De Doot is stout, en trots ; ghy tartze, en zijt noch stouter.

VRERICK.

 Welaen, volgh, ít is tijt, het spoor van blinden Wouter,
En voegh u tusschen beide, als ít immers wezen moet.
Hoe raeckt onze offerwijze op eenen betren voet?

HEEREMAN. LANTSKROON.

HEERE MAN.

Helaes! wat ongeluek, wat rampspoet komt u over?

LANTSKROON.

Zoo treft de blixemstraal de leste telgh en lover
Van onzen lauwerboom, den stercken Waerandier,
Uit ís Woutgodts struick geteelt, gesproten. Nu is hier
Geen taek noch telgh van Wout- en Veegodt meer voorhanden,
By alle ons wetenschap: want geen der ommelanden
Oit tael of teken broght, waer Duinrijcks weduw bleef,
Die zwanger van een vrucht, haer huis met hope steef,
Dat ís Veegodts afkomst noch in hare vrucht zou bloeien
Gelijck een willigh plagh aen onze beeck te groeien.
Zoo gaet in ít endt de boom met zijnen wortel uit.
Wat raet? dees loting is geen menschelijck besluit.
Wie durf zich tegens Godt en zijn kappelampt zetten?

HEERE MAN.

Het ga zoo ít wil, zoo ít kan: ghy moet dien scheut beletten.

LANTSKROON.

Wat middel om dien ree gespannen boogh tíontgaen?

HEEREMAN.

Ick hoop ons Zuidtzy zal tot uitstel noch verstaen.

LANTSKROON.

De Noortzy nimmermeer: oock heeft de Godt der wouden,
Noch Pan, noch Wildeman noit boete quijtgeschouden.
Al stilde men het dorp, ghy stilt den Wilden niet.

HEEREMAN.

Ghy weet wel hoe hy lacht, wanneer hy maegden ziet.

LANTSKROON.

Wat vordert dit? hier heeft geen dochter in te zeggen.
Die schutter zal den boogh en knods niet nederleggen.|
Om ít loncken van een maeght: hy is te woest en wilt.

HEEREMAN.

 Hy zal ít verzeker doen.

LANTSKROON.

Ghy spreeckt te rijck en milt

HEEREMAN.

 Ay Heerschap, laet mij slechts al heimelijck betyen.

LANTSKROON.

Ga hene, neem een proef. Het schijnen razeryen.
Mijn hoop verdwijnt in roock. O edelaerdigh bloet,
Heb ick u voor een pijl zorghvuldigh opgevoedt,
Gelijck mijní eigen zoon? Wat baten al mijn zorgen.
Ontzincktghe ís avonts my in ít schoonste van uwí morgen?

HAGEROOS. HEEREMAN.

HAGEROOS.

Ellendige Adelaert, hoe treft het lot uw hooft!
Beschermer van mijn eer, wat avontuur berooft
My heden van uwe hulpe, en trouwe, versch gebleken?
Het lot schelt suffers quijt. De deugden en gebreken
Zijn even waert by Pan, die geene kennis draeght:
Al roept men dat de deught den Goden zoo behaeght.
O vryers, houdt uw rust, al hoortghe maeghden schreien,
In duin, op ít eenzaem velt, of wilde woeste heien;
En werpt u om geen maeght in ít uiterste gevaer:
Men loont u averechts. Nu zult ghy op een baer
Den dooden Adelaert, te jammerlijck doorschoten,
Zien dragen naer zijn huis, en alle lijckgenooten
Zien kermen, zonder maet, op dat ontijdigh lijck,
Daer Lantskroon zit en treurt, bemorst van stof en slijck.
Zoo treft een Noortsche buy den roem van alle hoven,
Den bloessem, die den boom ecní rijckdom dorst beloven.
Zoo bijt een ongedicrte een wijnranck, datze quijnt:
Zoo stickt de mist een bloem, dat al haer geur verdwijnt.

HEEREMAN.

O Hageroos, ít is waer, ghy toont uw gunst met klagen,
Maer ydel. Had men ít hart een schoone kans te wagen,
Ick zaegh hem ongequetst en scheutvry voor dat punt.
Genees den vromen helt: beproef eens wat ghy kunt.

HAGEROOS.

Ghy raest: hoe kan ick hem in zulck eení schijn genezen?
My dunckt ghy schimpt met my: ook schijnt het aen uw wezen.
Doch ít is geen schimpens tijt: men neem geen tijtverdrijf
Uit ís anders ongeluck: dit nootlot eischt zijn lijf.

HEEREMAN.

Geloof me zonder schimp, ick wenschte hem tíontzetten.

HAGEROOS.

Al quam hier Herkules, hy kost dit niet beletten.

HEEREMAN.

Hier hoeft geen Herkules, maer eer een Circe toe.

HAGEROOS.

De Wildeman is schalck: hoe zou dit toegaen? hoe?

HEEREMAN.

De schoonheit nam wel eer een schalcker gast gevangen.

HAGEROOS.

Ay Heemraet, zwijgh: ghy zoeckt my slechts met roode wangen
Van hier te jagen: zwijgh: ick hoor u met verdriet.

HEEREMAN.

Ick bidde u luister eerst: ghy vat mijn meining niet.
Men wil uw eerbaerheit bevlecken, noch beschamen
Met zaecken, die noch maeght noch eerbre vrou, betamen.
Betrou ons beter toe, en neem den voorslagh in:
Mishaeght het u, zoo volgh dan vry uwí eigen zin.

HAGEROOS.

Laet hooren hoe ghy meent eení wolf in slaep te wiegen.

HEEREMAN.

Ulysses kost wel eer den Grieckschen Reus bedriegen,
En aen den ramsbuick vast, ontsloop dat bloedigh hol.
De blinde tastte slechts den rugge, ruigh van wol,
En docht niet om den gast, die hangende aen de vloeken
Uit ís menschevreters muil behendigh wert getrocken.

HAGEROOS.

Gelijck den Wildeman by geenen blindeman.

HEEREMAN.

Te bozer is de vont, die hem beguighlen kan,
Die scherp en helder ziet uit alle bey zijn oogen.
De boschgalm heeft zelf Pan met haer geluit bedrogen.
Ga hene, ga verschalck dien onbesuisden gast.

HAGEROOS.

Indien het mooghlijck zy, vooral oock buiten last
Van eere en zuiverheit, my waerder dan mijn leven.
Zegh op, ík verlang wat list ghy listigh weet te weven
In dees verlegenheit.

HEEREMAN.

De list gaet boven maght. Het vrouwvolck ringeloort en knevelt mannekracht Een schoonheit, opgepronckt met aengename treken, Bleef zelden in ít begin van haren aenslagh steecken. Verzuim niet, zeven sterck, zoo daetlijck heen te gaen En treek uw bruiloftkleet en beste rocken aen, Díeen geel, en díander root, of goutgeel, als de doiers, Of blaeuw als korenblaeuw, of paers, of noch wat moiers. Dan bint de vlechten op met lint, dat gout verdooft. Een zilvre riem om ít lijf: een roozekrans om ít hooft: De kralen om den hals: een verschgepluckte ruicker Van bloemen in de hant: een doos met lecker suicker Beveel een andre maeght: een flesch met Rijnschen wijn, Een korf met glazen, rein en klaer van kristallijn, Een lietboeck en een fluit aen anderen te dragen. Gemoet hem dus in ít bosch. Ghy zoudt een Godt behagen, Bekooren onverziens, in ít heetste van zijn jaght. My dunckt ick zie hem staen: hy huilt van pijne, en lacht. De knods, de boogh, de pijl begint den Reus tíontzijgen. Hy noodight u in ít groen. Ghy zult hem binnen krijgen, Rontom belegeren, verovren met eení bonck, En brengen glas op glas; daer zoete dronck op dronck, En fluit en boschgezang zijn zinnen zoo betoverí, Dat hy in uwen schoot, of slaeprigh achter over, Zich zelf in ít gras vergete, en zijn gety verslaepí. Hy rijze ís morgens vry, en rispe, en geeuwe, en gaepí, Maer verge ons niemants bloet, als ít zoenfeest zy verstreken, En díeischer van dien eisch het gantsche jaer versteken. Zoo berght ghy Adelaert, dat Lantskroon zelf u verght. Ay, bergh den helt zijn lijf: hy heeft uw eer geberght: Zoo zal het groene woudt, de vogel in de hagen, Gansch Leeuwendael, en elck van uw deught gewagen. 

HAGEROOS.

Ick kocht dien jongen helt zijn leven met mijn doot.
Maer wacht u, zoo my dit, gelijck het kost, ontschoot:
De helt bleef ongeredt, en ick, in smaet, en schande
Zou ongeacht by elck, geschonden achter lande
Gaen dolen: neen, ick ben den schender pas outgaen,
En wil zoo reuckeloos my zelve niet verraÍn.
Die raet is vol gevaers: ick zie geení troost voorhanden.

HEEREMAN.

Zy belght zich des: ick bijt van boosheit op mijn handen.
De vryers zijn te heet: de vrysters veel te koel.
Hy liep zich doot, en zy blijft zitten op haerí stoel.

VOLCKAERT. VRERICK.

VOLCKAERT.

Wat raet met Lantskroon nu? dat Heerschap valt ons tegen.

VRERICK.

Wy zyn gewisselijck om zijn fortuin verlegen.
Indien ons Hageroos dit lot te beurte viel,
My dunckt, de wilde boogh zou eer mijn eige ziel
Doorschieten, en mijn hart dat scherpe punt gevoelen.

VOLCKAERT.

De mensch is stock noch block: maer kan dit tegenwoelen
Het vorderen? ghy weet het vonnis leit geveit.

VRERICK.

Zy weten ít oock, en best de vader, wien het geit.

VOLCKAERT.

Geen vader, maer een vooght, en slechts een voestervader.

VRERICK.

Geloofme vry, geen kint, ging oit zijn oudren nader
Aen ít hart, als my dees spruit, mijn lieve Hageroos.
Het opvoÍn wortelt diep van langer hant. Ick koos
Geen eigen kint voor dit: zoo treft my ít mededoogen.
Ick houze ruim zoo waert als díappels van mijn oogen,
En voel by my hoe ít hart van Lantskroon zy gestelt
Het hart, een naeuw begrijp, en al te klein een velt
Voor zulcke vyanden: de noot aen díeene zijde,
De liefde aen díandre zy. Hier gaet een sterck getijde.

VOLCKAERT.

De liefde moet in ít endt toch luistren naer den noot.

VRERICK.

Zoo licht niet: neen zy lijdt en waeght eerst stoot op stoot.

VOLCKAERT.

Dan hobbelt het gemoet te langer hene en weder.

VRERICK.

Een boom valt nimmermeer met eenen slagh ter neder.

VOLCKAERT.

Hoe gaet men hem dan best niet klem van woorden aen?

VRERICK.

Men moet hem minnelijck met reden ondergaen.

VOLCKAERT.

Heeft reden oock de maght hem over stach te werpen?

VRERICK.

Zoo dra niet: neen, men dientze allengs wat meer te scherpen.

VOLCKAERT.

Hy voert zijn tegenreÍn, het loopí dan hoogh of leegh.

VRERICK.

Men wicke in redens schael wiens reden zwaerder weeghí.

VOLCKAERT.

Indien hy, als de tong van deze schael, wou luisteren.

VRERICK.

Hoe zou, hoe kan hy ít recht van ít billijck lot verduisteren?

VOLCKAERT.

Maer een benevelt brein en luistert nergens na.

VRERICK.

In ít eerste niet: het hoort nochtans, al hoort het spa.

VOLCKAERT.

Wel Heerschap, het wort tijt: wy dienen werck te spoeden.

VRERICK.

Laet my begaen, en schuw hardtneckigheit te voeden
Door eenigh dreigement, of scheltwoort, fel en bits.
Wie zacht een duin beklimt, genaeckt allengs het spits.

VRERICK. LANTSKROON. VOLCKART. HEEREMAN.

VRERICK.

Velleedes uitspraeck klonck zoo luidt, gelijck een donder
In díooren van het volck: het geef dan niemant wonder,
Dat ghy verslagen zit om uwen Adelaert:
Want voesterkinders zijn den voestervadren waert
Te meer, zoo deught en geest en gunst, hun aengeboren
En ingeschapen, oogh en hart en zin bekooren:
Dit leert díervaerenheit den mensch, van hant tot hant.
De huisman mint veel meer zijn opgequeeckte plant,
En die hy meste en snoeide om weeligh op te komen,
Dan aengekochten gront, bezet met oude boomen;
Byzonder, als zy tiere en voortbrengí zulck een ooft,
Dat alle boomgaerts tart, en strijckt de kroon van ít hooft.
Zoo hangen wij ons hart aen ít geen wy zellefs bouwen.
En zou een woeste bijl dien stam ter neder bouwen;
Zy ging eerst door ons hart dan door dien jongen stam.

LANTSKROON.

Indien uw Hageroos dit onheil overquaem,
Ghy zout dit hartewee wel levendigh gevoelen.
ít Valt mackelijck zijn vlack in ís anders bloet te spoelen.
Men voelt zijn eigen eerst, een anders weedom lest.
Een vreemden oordeelt vreemt, een vader allerbest.

VRERICK.

Wy strijden niet: ick heb mijn sterckheit niet te roemen.
Mijn dochter en uw zoon zijn uitgeleze bloemen;
Hoewel men zijn geslacht, en niet haer ouders kent,
Al schijntze ons ongemeen. Ick hoopte uw abele ent
Te zetten op mijn hout: nu schijnt my dit tíontschieten.
Zoo loopt ons hoop in ít riet: en wy, ocharm, genieten
Den bloesem, niet de vrucht, van ít lang gehoopte goet.

LANTSKROON.

Ick vat dit vonnis niet: dees bloedige uitspraeck moet
Wat naders in den zin dan in den klanck beduiden.

VOLCKAERT.

Wel Heerschap, vat ghy niet de woorden zoo die luiden?

HEEREMAN.

Leert ghy het Heerschap dan der Goden spraeck verstaen?

VRERICK.

Nu HeemraÍn, luistert toe, en hoort ons reden aen.

VOLCKAERT.

Zal Heereman my nu der Goden spraeck vertolcken?

VRERICK.

De Godtheit schuilt in bosch, in wateren, en wolcken:
Indien het anders waerí men had geen tolck van doen.
Velleede weet en leert hoe iemant Godt verzoení.

LANTSKROON.

Velleede leert het ons, indienwe dit begrijpen.

VRERICK.

Men hoeft, daer kaerheit is, de herssens niet te slijpen.
De woorden brengen ít meÍ: de woorden leggen klaer.
Doch zoo ghy middel ziet, hem (zonder lantgevaer
En plagen op den hals van ít arme volck te halen)
Te redden; wijs het aan. Men kan maer eens verdwalen
In zulck een wightigh stuk. Ghy hoort den eisch van ít lot.

LANTSKROON.

Ick hoor den eisch of niet. Is Godt nu tegens Godt?

VRERICK.

Geenszins:geen Godtheit sprack noch oit zich zelve tegen.

LANTSKROON.

ít Is dan noodzaeckelijck hier naders meÍ gelegen.

VRERICK.

Geef reden van dat woort, indien ick ít vatten zal.

LANTSKROON.

Eischt Pan eení ram, of bock, of stier uit onzen stal?

VRERICK.

Hy eischt ons Adelaert, dat bitter valt te zwelgen.

LANTSKROON.

Hy eischt dan ít bloet van Helt, die schoot geen andre telgen.

VRERICK.

Wat raet? wie verreght Pan een andere offerboet?

LANTSKROON.

Hy eischt dan ís Woudtsgodts neef, ten zoen van vaders bloet?

VRERICK.

Wat sterflijck mensch kan Gode of durf hem wetten stellen?

LANTSKROON.

Een ongevoelijck mensch kan licht een oordeel vellen.

VRERICK.

Ick oordeel niet, maer spreeck Velleedes oordeel na.

LANTSKROON.

Zoo schut men met mijn ramp een algemeene scha.

VRERICK.

Gemeen heeft deze scha nu twintigh jaer gedragen.

LANTSKROON.

De bloessem van ons zijde is zevenmael geslagen.

VRERICK.

Het lot viel twalefmael de Noortzy fel te beurt.

LANTSKROON.

Dit achtste weeght veel meer dan al wat ghy betreurt.

VRERICK.

Men houde ons buiten schult: dat lot was hem beschoren.

LANTSKROON.

Ick heb hem hierom niet tot mijnen zoon verkoren.

VRERICK.

Al sneuvelt hy, wy staen in tal noch ongelijck.

LANTSKROON.

Het scheelt slechts vier: uw zijde is ruim zoo volleckrijck.
Dees eenige overtreft alle anderen in waerde.

VRERICK.

Hier geit geen waerde of bloet, of wie hem won, en baerde.

LANTSKROON.

Hervat de keur nog eens.

VRERICK.

Beschimp het recht van Godt. Dat lijdt de Noortzy niet: zy houdt zich vast aen ít lot.

HEEREMAN.

Het dient haer nu: zy dorst het eertijts tegenstreven.

VOLCKAERT.

Toen viel het ongelijck: zy most het nochtans geven.

HEEREMAN.

Zy keeck oock bang genoegh.

VOLCKAERT.

                                              Maer banger niet dan ghy.

VRERICK.

Nu Heemraet, houdt gemack, en rust van wederzy.

LANTSKROON.

Men zal de Godtheit eer door zulck een offer tergen.

VRERICK.

Zoo most de Godtheit zelf ons niet dit offer vergen.

LANTSKROON.

Zoo most men godlijck bloet niet hangen aen de keur.

VRERICK.

Uit keurkrackeel ontstont dan licht een erger scheur.

LANTSKROON.

Het ga zoo ít kan, zoo ít wil: men moet zich noch beraden.

VRERICK.

Hoe lang beraÍn? men moet het offer niet verspaden.

LANTSKROON.

Men steile eení onverlaet of booswicht in zijn steÍ.

VRERICK.

Dat brengt het lantgebruick noch zoenrecht geensins meÍ.

LANTSKROON.

Verander het gebruick: de noot verkeert de zeden.

VRERICK.

Men is uit hoogen noot tot dit altaer getreden.

LANTSKROON.

Wanneer geneest ons Pan van zulck een lange smert?

VRERICK.

Zoo dra de wilde boogh hem micke naer zijn hart.

LANTSKROON.

Velleede spelde dit vergeefs een ry van jaren.

VRERICK.

Te zijner tijt zal Pan verzachten, en bedaren.

LANTSKROON.

En ondertusschen komt dees lantplaegh om mijn zoon.

VRERICK.

En om meer anderen. Zoo wort men ramp gewoon.

VOLCKAERT.

Ja, Heerschap, recht! zoo leert een lantheer meÍ gevoelen
Hoe dit een lantman smert.

HEEREMAN.

                                            Ghy zoeckt uw moet te koelen
Met schimpen op den Heer. Wat quelt ons Volckert nu!

VOLCKAERT.

Wat quelt ons Heereman! Hoe na zal ít recht, om u
Of ít Heerschap hier van daegh zijní gang niet konnen krijgen?

VRERICK.

Terwijl men handelt, laet, ay laet den Heemraet zwijgen,
Of spreken met bescheit: men geef de reden plaets.
Ghy waert, voor ít lantgeschil, van outs getrouwe maets.
Al ging de vreÍ van honck, zy kan noch weder komen
Zy groeit wel weder aen, als afgehouwe boomen.
Wat my belangt, ick zie de vruchten van den twist,
En hoe men in den twist van weÍrzy zich vergist,
En door ít vergissen elck om eige schult moet bloeden.
Nu dient men noch by tijts het quaetste te verhoeden,
Op dat geen boozer lucht zich in dees pleitkoorts mengí,
En Zuidt- en Noortzy beide om hals en have brengí;
Dies laet ons elck met raet en daet den oirbaer ramen.

LANTSKROON.

Verschoont mijní zoon, en brengt van wederzy te zamen
Wat voort tot pais, en vrede, en rust gedyen kan.
Ick geef mijn stem aen u.

VRERICK.

                                        Gehoorzaem vader Pan:
Wy zullen morgen vroegh van ít ander gaen beginnen.
Wie andren winnen wil, moet eerst zich zelf verwinnen.
De kudde volght den ram gewilligh op zijn spoor.
Getroost u Adelaert, en geef het recht gehoor.

LANTSKROON.

Wat baet nu al mijn zorgh, zoo menigh jaer gedragen?
Ik rechte eení winthont af, en worgh hem voor het jagen.
Ick vockte een veulen aen, en jaegh het in zijn doot.
Ick leerde eení schoonen valck, en drenck hem in de sloot.
Neen Adelaert, mijn zoon, ick geef u zoo niet over.
Ick ly niet, dat men my beguichele, en betoverí.
Hack beucken af tot brant: legh rijsbosch op het vier:
Hou eick en elzen om:Ė verschoon den lauwerier:
Verschoon het eeuwigh groen: laet ander loof verwelcken!
Ick voedde hem niet op om koe of schaep te melcken;
Een kudde of ossendrift te drijven langs den egh;
Of braem en bes om loon te lezen op een hegh;
Maer naer den eisch des struicks, waeruit hy is gesproten;
Geensins om zulck eení schat te hangen aen dit loten.
Indien de boogh hem trof, wie heelde oit zulck een smart?
My dunckt die droefheit viel my, als een steen, op ít hart.
Men sla wat anders voor: men kreuck dit bloedigh oordeel.
Geen vonnis leit zoo vlack, of godlijck bloet heeft voordeel.

WOUTER. LANTSKROON. VRERICK.

WOUTER.

Och Heerschappen, staet by: och Heemraet, staet ons by:
De Zuidtzijde is in roer, en al de Noorder zy.
Men graeft de paden op: de huisman raept vast steenen.
De meester, en de knecht, het dorp is op de beenen.
De wijven huilen vast. De koe, het kalf, al ít vee
Dat bulckt en blaetze na. Ick huil mijn hart in twee.
De jongers komen voort met vorcken, schup, en haecken,
Met zeissen, stock en tang: een ieder past te raecken.
De zonnewagen hangt en helt al steil en schuin
Voor over in de zee, geen hantbreet boven duin.

LANTSKROON.

Wat vraeght ghy naer de zon? laet ros en wagen rollen.

WOUTER.

Och Heerschap, zinkt de zon, zoo raeckt het lant aen ít hollen.
Men wacht den Wildeman: hy stapt al bruilende aen:
Hy weet van dit krackeel. Wie kan hem tegenstaan?
Hy ruckt de boomen uit met aerde, en stronck, en wortel.
Verrascht hy Leeuwendael, hy trapt het vleck te mortel,
Of zet het al in brant wat heint is of ontrent.
Och, komt de Wildeman, zoo loopt het op een endt.
De maeghden staen gereet om Adelaert te leien,
Te wasschen in de beek, te kranssen, te beschreien:
Zy wachten slechts op ít woord: och mannen, geef het woort.

VRERICK.

Nu Heerschap, kort beraet: men wil ons fel aen boort.
Ay, geef u zelven toch, om beters wil, gevangen.

LANTSKROON.

Och Adelaert, mijn zoon. Zoo ga het lot zijn gangen.

REY VAN LEEUWENDALERS.

KEER.

Nu volgh ons volgens ít lantgebruick,
Helaes! een hardt gelagh:
Wy gaen met becken, krans en kruick
U naer de zuiverplaets geleien,
En zuivren, kranssen en beschreien.
Toen Oostwey, ouder dan de dagh
 Gestarrent, zon en maen,
De zon zagh ondergaen,
En díeerste reis voor over rollen,
Geraeckte al ít lantschap aen het hollen:
Het klonck met schup en tang
Op beckens, en keeck bang:
Het huilde en kermde: o smart,
O keer dien gouden kloot.
Hoe valt ons díoude nacht op ít hart
Voor eeuwigh! schut den noot.
Die lamp te derven, is een doot.

TEGENKEER.

Out Oostwey, droef in slaep geschreit, Onttwaeckte ís morgens vroegh
Met vreught uit zijn onnozelheit;
Toen díuchtend, voor den zonnewagen,
Die naere grijnzen quam verjagen,
De lucht allengs wat blojder loegh,
En ít volleck uit de wey,
Den doier van het ey
Der weerelt, of de schijf der schijven
Zoo schoon vergult zagh boven drijven,
Gelijckze ís avonts zonck.
Maer och, dees heldre vonck
Voor eeuwigh uitgedooft,
Met een kouden steen,
Ons van die hope en troost berooft.
Het graf verwacht het been:
De geest zal waren hier beneÍn.


Ingezonden door J.R. van Wijk op: 19 July 2001