AANTEKENINGEN BIJ DE INLEIDING VAN PALAMEDES.

1)Het voornaamste werk van Guillaume Saluste, seigneur du Bartas (1545-1590) was „Les Semaines,” waarvan Vondel een gedeelte vertaalde nl. De Vaderen, ofte het tweede deel vande derde dagh der tweeder weke en de Heerlijkheyd van Salomon, of het tweede deel vande vierde dagh der tweeder weke. Men neemt aan dat Vondel dit werk goed gekend heeft en dat de invloed er van in zijn oeuvre is te bespeuren o.a. het Pascha, Helden Godes). Dr. G. Kalff neemt zelfs invloed van du Bartas aan in latere werken (Lucifer). Dr. A. Hendriks, die een studie over dit onderwerp schreef zegt van de passage in Palamedes, waar Vondel ons het landleven in bijzonderheden schetst, nl. in de rey der Eubeeërs (1371-1386):

„Ik meen, dat Vondel hiervoor, zoowel wat de behandeling in ’t algemeen betreft, als enkele onderdeelen, zijn voordeel gedaan heeft met ’t door Goethe zoo hoog geschatte begin van den 7den dag (la première Sepmaine). Anderen o.a. Hoogstra ontkennen dit. De laatste zegt hieromtrent: „Wij weten niet, hoe hoog de schrijver dit voordeel geschat heeft; wij vinden hier de overeenkomst tusschen Du Bartas en Vondel uiterst gering; de laatste beschrijft in bovengenoemde passage een landschap zoo op en top Nederlandsch, een natuurtooneel, dat hij zoo dikwijls aanschouwd heeft, dat men persé van vreemden invloed moet willen spreken, om dien bij deze verzen te pas te brengen.” Te Winkel daarentegen is van meening, dat deze rey op den voet het eerste koor van Hercules furens (Seneca) volgt.

2)Vondel kende behalve Fransch en Latijn ook Grieksch en Italiaansch. Over het Grieksch spreekt Brandt wel, over het Italiaansch niet. Hij vertaalde zelfs Gerusalemme Liberata van Tasso.

3)In 1630.

4)Laurens Reaal (1583-1637), rechtsgeleerde. In 1611 gouverneur van de Molukken. Van 1616-1618 Gouverneur-Generaal. In 1620 keerde hij naar Nederland terug, werd vice-admiraal en gezant. Stierf in 1637 aan de pest.

5)Deze stierf in 1620. Zijn dochters bleven echter in het ouderlijk huis wonen: toen Maria in 1623 en Anna in 1624 ondertrouwden woonden ze op de Geldersche kade. Zooals men weet was het huis van Roemer Visscher de vergaderplaats van letterkundigen in den tijd vóór den Muider Kring.

6)Vondel werd 23 Januari 1626 als diaken voorgesteld en 1 4 dagen later gekozen. Op 29 October 1620 verkreeg hij ontslag omdat hij „claeghde van groote ongelegentheyt syner melancoleusheyts halven.”

7) Het geloof zijner ouders.

8)Dr. Eelco Verwijs teekent hierbij aan:

Wat Brandt hier meedeelt omtrent den indruk, door Vondels veroordeeling gewekt, wordt bevestigd door den meergemelden brief van Niellius aan Vezekio (22 Dec. 1625), waarin merkwaardig genoeg, dezelfde woorden gebezigd worden: „Dat nu den autheur maer wordt aengesproken voor de somma van 300 gulden, ende de accusatie soo sachte ingestelt van gesproken te hebben dingen die hij hadde behoren te swijghen, dunckt mij een geesselinghe te wesen met een vossenstaert ende maeckt mij nadencken datter een andere constellatie aen de lucht moet wesen, die wij niet en weten. En elders ,want waer toe sal dit (het ophalen) anders dienen, dan om dit werk te meer ruchtbaar, door ’t heele landt te maken, ende veroorsaeken dat veele curieus en begerigh sullen werden om het te sien ende lesen die anders niet eens, daer op souden gedacht hebben.” Oud-Holland VI 53.

9)In werkelijkheid volgens Unger 18 drukken tijdens Vondels leven.

10) Gosses en Japikse, Handboek tot de Staatkundige Geschiedenis van Nederland, ze druk, blz. 467-468.

11) In verband hiermede memoreeren wij zijn antwoord op den eisch van den Pcnsionaris Pauw: Als men onze burgers naar den Haagh zal voeren, wat hebben wij dan hier te doen?

12) Bijdragen. Vaderl. Gesch. 1897.