Joost van den Vondel (1587-1679)

SAMSON OF HEILIGE WRAAK.

HET TWEEDE BEDRIJF

SAMSON. REY.

REY.
Wat schel magh ít wezen, die wy ginder hoorden klincken?
Wie schijnt van verre ons uit dien hollen boom te wincken,
Te roepen? gaenwe eens al te zamen derwaert heen.
Wat mensch zit in dien eick dus eenzaem, en alleen?
Het schijnt hy bidt ons om een aelmoes, gansch verlegen
Van bittere armoede.
SAMSON.

                                  Och, ontferm u toch. Godt zegen
Godt hoede u allen: wie ghy zyt, of niet mooght zijn,
Vertroost en helpme toch, in dezen droeven schijn,
Eení armen blinden man, op zijnen hals gevangen,
Geboeit, geketent, met een ruwe py behangen,
Versuft, en afgeslaeft van arbeit, van het stof
En zweet en bozen stanck bekrozen. dit ís het hof
Van Samson, onlangs noch een lantvooght, vorst, en rechter
Van duizent duizenden, van zoo veel lants, en echter,
Te jammerlijck, helaes, vervallen van zijn staetí.

REY.

Godt hoede ons allen. wat verschijnt ons? och, wat raet?
Och, och, hoe kunnen wy dit schicken? dit verduwen?

SAMSON.
Ay, staet. ghy hoeft u niet te schaemen, my te schuwen
Misschien uw lantsman: want het schijnt aen uwe reÍn,
Dat ghy u rekent uit den stamme der Hebreen,
En mogelijck uit Dan gesproten. treet wat nader.
Zoo ick aen ít ruisschen hoor springht hier omtrent eene ader,
Ene levendige bron, heeft iemant kroes of schael,
Zoo bid ick laef mijn hart, op dat het adem haelí.
ík Heb veele maenden lang, gesloten aen dees keten,
In ít molentuchthuis hier mijn tijt bedroef ít gesleten,
Zoo blint, gelijckghe ziet, geslagen, en begraeut.
REY.

Nu drinck eens. vat de schael.

SAMSON.

                                              Wat was mijn hart benaeut,
Vers macht van grooten dorst! in duizent ongevallen
En pijnen is de dorst het bitterste van allen.
Toen door Godts kracht een bron uit ezelstanden sprongk,
En ick, verhit van slaen, het hart verkoelde, en dronck,
Bequam die wonderbron my dus in mijne smerte.
De hemel zegene u, voor uw medoogend harte.

REY.
Prins Samson, vroome prins, wat is het ons een pijn
U hier te vinden, in dien jammerlijcken schijn!
Wy zijn Jodinnen, hier vergaert van west en oosten,
En komen op dit feest u zoecken, u vertroosten,
Naer tijts gelegenheit, maer niet naer onzen wensch.
Geen onbeschaemder dier dan een ondanckbaer mensch:
Dat weeten wy, u dienst, en hulp, en eere schuldigh.
Verdaediger des volx, och draegh uw smert geduldigh,
Tot dat het Godt voorzie. Ű hartewee! Ű smert!
Al weigert u de zon haer licht: Godt kan uw hart
Verlichten met eení glans inwendigh, die de straelen
Van duizent zonnen doof ít. wie kan de maght bepaelen
Des Alleroppersten? die u zoo wonderbaer
Begaefde met een kracht, verborgen in uw haer,
Is maghtigh, als het hem belieft, in u te wercken,
Oock zonder haerlock u te wapenen, te stercken,
Te rucken uit den klaeu des tigers, die u druckt.
Verhael ons toch, hoe komt ghy dus verongeluckt,
Verlaeten van uw kracht? wy hoorden ít slechts in ít hondert.
Al ít lant heeft van uwí val gewaeght. dat heeft gedondert
Van Dan tot Berseba. wat oude, kunne, en staet
Zat niet in rouwe om u, en uw bederf, en smaet.
SAMSON.
Och, waer ick schuw geweest van Filistijnsche vrouwen,
Bedrieghlijck in den aert. my magh de dagh wel Touwen,
Dat ick by Soreck lest verliefde op Dalila,
Lichtvaerdigh, liefdeloos, en gierigh. op gena
En ongenade van een boelschap los te drijven,
Is op een stille zee, in noot van eens te blijven,
Zich reuckloos waegen. zy, die op beloften zagh,
Door ís vyants gelt bekoort, hiel aen my nacht en dagh
Te vergen het geheim van mijne kracht te melden,
In ít heetste van den gloet der minne; een zielstorm, zelden
Van mannen wederstaen. had toen, helaes, mijn geest
Zoo sterck van krachten en gewelt als ít lijf geweest,
ík Had dicht gebleven, my gehoedt dit klaer te zeggen
Noch wist ich ít drywerf haer met eenen schijn tí ontleggen,
Van groene basten; van de zeven zeelen, noit
Gebezight; van mijn haer gevlochten, en getoit,
De zeven locken in een snoer, en vast geslagen,
Genagelt aen den muur. Gods vyant, uit zijn laegen
Gesprongen, schoot drywerf in Zijne kracht te kort. (*)
Toen klampteze my dus aen boort, als uitgestort:
Meineedige aert, hoe zoude lek u een hart toedraegen,
Die my uw hart ontveinst, en nimmer op mijn vraegen
Waerachtigh antwoort geeft? zijt ghy aen Godt verlooft,
Van moeders lichaem; schoer noit scheermes ít ruige hooft,
En locken; spaentghe uw lust van wijn en dronckenschappen;
Zijt ghy besneÍn, en volghtghe uw grootvaÍrs op hun stappen,
En uwe strenge wet, die ít jonge kint besnijt;
Ontziethge onreine spijs te proeven: ik schel ít u quijt:
Ick vorder niet dat ghy veraert van Moses zeden.
Volhardt by die gewoonte, en offer uw gebeden
Aen uwe godtheit, die, alleen in uwe hut
Besloten, op een kist haer priesterdom beschut:
Maer toonme waer uw wet leert liegen, en bedriegen,
Een schoonheit, die u mint en eert, in slaep te wiegen
Met woorden, zonder kracht, en nadruck. is dat trou
Bewijzen aen uw brult, en díailerschoonste vrou
Van Palestijne, zelf geweigert aen de grooten?
Wat hebtghe al weelde, wat al vrientschap korts genooten
By mijnen ommegangk! hoe pluckte ghy met vreught
De bloem van mijnen tijt, de rozen van mijn jeught,
En levens dageraet! hoe offerde iek mijn leden,
Dit zuiver marmerbeelt, van boven tot beneden,
Dit lichaem (waerdiger geheilight aen het bedt
Der groote koningen van Askalon, of Geth,
Azothus, Akkaron, of Gaze
,) aen uw behaegen.
Elck roept: zy heeft eení Jode, ons lantplaegh aengeslagen,
Haer jeught verydeltuit aen eenen Joodschen hont.
Hoe schoon staet nu mijn zaeck! Ű weiflaer, zonder gront
En dubbelhartigh, zal men dus de liefste onthaelen,
Een rijck beloven, al beloven, noit betaelen?
Ghy die ís lants rechter zijt, ís volx ongelijck beslecht,
Ga nu ter vierschaere in u zelven. is dit recht?
Verongelijcktghe dus uw allerliefste, uw trouwe?
Hoe zoudtghe een vreemde dan bejegenen, een vrouwe
Wiens schoonheit by de mijne een schaduwe is, en schim?
Waer vontghe oit mijns gelijcke in Dan, of EfraÔm?
Ben ick het waerdigh dat de keurighste om my hengel,
Zoo houme in waerde. durft ghy roemen dat een engel
Uw oudren spelde van eení godtgewijden zoon,
Die hun te teelen stont; zoo laet uw mont de kroon
Van heiligheit, u vroegh tot een cieraet gegeven,
Niet schenden. wortghe van een hoogen geest gedreven,
Tot voorstant van uw volck, legh af dien valschen schijn.
Laet rechter Samsons woort gelijck een zegel zijn.
REY.

Die vleister zou een hart, zoo hardt als steen, beweegen.

SAMSON.
Noch stont ick nacht en dagh die stormen moedigh tegen,
En weeck noch zwichte noit. toen borstze in tranen uit,
Gelijck een krokodil, en sloegh een loos geluit.
Zy zaghme ís morgens vroegh van gloÍnde minne blaecken,
Verzwoerme haer gena: de traenen op de kaecken:
Dat gaf het blozen van de wang eení eedler gloet,
Gelijck de lenteroos, verdroncken in eení vloet,
Ons aengloeit met een kracht, geen bloemen ingeschapen.
Het schreien van een vrouwe, een schoone, is ít reedtste wapen,
Wanneerze wanhoopt van het ooghmerck, daerze op mickt.
Zy dreight zich zelve met een korte doot, verschrickt
Mijn hart, om haer in last. zy houdt niet op van kermen.
Ga heene, wreedaert, val een liever bruit in díarmen,
Naerdien mijn wellust niet zoo veel op u vermagh,
Dat ghy uwe ooren naer mijn zuchten en beklagh
Eens neigen zoudt, uw hart my rustigh openbaeren.
Gezwore vyant van ons goden, en altaeren,
En kercken, repme niet. voortaan zal geen Hebreeu
Dit poezeligh albast, dit blaeu dooradert sneeu,
Dees bloemen op mijn wang, dees bloetroos, versch ontloocken
Voor Filistijnschen dan, meer reppen ongewroken,
Indien ick ít niet besterf. keer elders uw gezicht.
Ghy zij ít niet waerdigh dat dit diamantenlicht
Der oogen u beschijní. vergeefs hebt ghy de voncken
Van my, niet meer uw lief, zoo gulzigh ingedroncken,
U telckens veinzende van mijne min verruckt,
Als ghy de rozen op mijn wangen kreuckt, en druckt,
Mijn borst en lippen kuste, en ick u wederkuste,
U streelde, nippelde, en uw dolle vlammen bluschte.
Dat hebtghe wegh, ghy zijt des waerdigh, ofte niet.
Vertreck uit mijn gezicht, Ű joffereverdriet.
REY.
Och, hadghe, noch was ít tijt, u van haer minne onttrocken!
SAMSON.

Mijn hart was blint van liefde, en dat gedurigh nocken
Bedroefde my ter doot. haer jammerklaght in top
Vermurwde ít hart, als was. zoo wint de waterdrop
Op eenen harden steen. ick laetme in ít endt beweegen,
Ontvouwe hoe mijn kracht, door ís Allerhooghsten zegen,
In ít noit geschoren haer bestaet. zy zweert vooral
By Dagon, dat de mont dit niemant melden zal:
En echter regentíer in haeren schoot een regen
Van ís vyants zilvre munt, die scherper dan een degen
Door ís boelschaps boezem dringt, en ít gierigh hart bekoort.
De wraeckzucht, by der hant, verlaet zich op haer woort.
Toen gundeze ons volop van wellust, lietme roncken
In haerí verzaden schoot, naer lijf en ziel verdroncken
Van minne. midlerwijl [dat Godt de schenster straffí, ]
Scheert my het scheermes stil de zeven locken af.
ík Ontwaeck, maer och te spa. de vyant, heet van toren,
Berst in, ontziet zich niet mijne oogen uit te booren.
Hy ketent my, en sleept me in Gaza, daer ick krimp,
Gedoemt ten arbeit in het tuchthuis, elck ten schimp.

REY.
O prins van IsraŽl, hanthaver van de vroomen,
Hoe is uw staet verkeert! waer zij tghe toe gekomen!
Wat eischtghe in dezen schijn van ons? wy staen hier ree
U noch te dienen. och, ontdeck uw hartewee.
SAMSON.
De tuchtknaep keert terstont. hy zal geen tijt verzuimen.
Mijn locken groeien weÍr. ick legge op mijne luimen
Om my te wreecken aen dit Heidensche geslacht,
En vroeger dan men waent. de Geest wees my te nacht
Een middel, om mijn ziel te slaecken van dees banden.
Getroost u. schreit niet meer: mijn afscheit is voorhanden.
Een triomfante doot, daer ít aerdtrijck van gewaeght,
Hangt Samson over ít hooft. hy zal niet lang geplaeght,
Beschimpt van alle kunne en oude, koren maelen.
Zy zullen met den hals dien arbeit dier betaelen.
Dit bidde ick, dat men my na mijnen sterrefdagh
Eene uitvaert gunní, begrave in ít vaderlijcke graf.
Belooftme, elck met uw hant, dit heiligh uit te wercken.
REY.

Bedroefde prins, helaes, de hemel wil u stercken.
Wy hoopen immers niet, noch durven het vermoÍn,
Dat ghy u zelven zoudt met uwe hant verdoen

SAMSON.

Ick zweer mijn handen aen dit lichaem niet te schenden,
Maer wil, gelijck Godts helt, mijn leven heerlijck enden,
Dat teffens aerde en zee hier van gewaegen zal.
Verschrickt niet, hoort ghy hoe de vyant quam ten val.

REY.

Indienghe heerlijck sterft, ten spiegel van de braven,
Wy zullen uw gebeent by ManoŽ begraven,
En vaders asschen noch verheugen met uw lijck;
Is ít anders in ons maght. ontfang, tot eene blijck
En zegel van ons trou, de hant van al de vrouwen.
De hemel strafze, wie ontbreeckt haer woort te houwen.
Ontfang, Ű prins des lants, dees zilverlingen toch,
Om u te dienen in uwe armoede, och, och, och.

SAMSON.

Behoudt die gaef voor u, ík verwachte blij der uren.
Al ben ick arm, wil ít Godt, het zal niet lange duren.

REY.

Gebie ons vry: wy staen tot uwen dienst alleen.

SAMSON.
Draeght zorge, waer ghy komt, en gaet, dat geen Hebreen
Zich heden in de kerck van Dagon vinden laeten.
Zy zullen u misschien gemoeten langs de straeten
Of merckten, op de maer van dit afgodisch feest
Geschickt tot een triomf, om, trots en bly van geest
Gevangen Samson uit te lachen met hun reyen
En in den ommegangk, hun godtsdraght, om te leien.
REY.
Uw lantslien zijn belust noch eens den prins te zien
In dezen droeven schijn.
SAMSON.

                                      Zeer wel, dat kan geschiÍn
Door eene trali, uit een venster, of van daecken.
Het voeght den stammen niet, die zuiver offer blaecken,
En branden, Godt ten prijs, zich in afgodendom
Te mengen, daer men danst op hun geloey, en bom,
Voor Dagons zwart altaer, en, onder ít bancketteeren,
Hem geile spelen wijdt. ghy moet dien laster keeren.
Gebiet uit onzen naem, wy yvren voor de wet,
Dat niemant zijnen voet op Dagons drempel zettí,
Of Godt zich openbaerde, als eertijts, door een wonder,
En klonck ít gevloeckt gebou de kruin in met den donder.
Ick zegh het nu niet al wat mijn geboortegeest
En wachter my te nacht voorspelde van dit geest.

TUCHTKNAEP. REY.

TUCHTKNAEP.
Jodinnen, hebt ghy hier zoo vroegh den prins gevonden?
REY.
Eení prins om zijnen hals met ketenen gebonden,
Van zijn gezicht berooft, gedoemt ten arrebeit,
In ít molentuchthuis. och, wat ís dit een onbescheit,
Eení overwonnen helt te ketenen, te treden,
Te laten maelen! ghy volght billijckheit noch reden.
TUCHTKNAEP.
Wy slachten Samson, die met kaeckebeenen sloegh,
De vossen, staert aen staert geknoopt, in ít koren joegh;
Zoo schoone landen, als de zon oit moght beschijnen,
Misschepte in wildernisse, en heiden, en woestijnen.
Uw vaders zoncken zelfs hun broeder in den put,
Verkochten hem voor slaef, beroofden van zijní stut
Den ouden vader, die zoo lang te deerlijck treurde,
Door ít overdencken dat een ondier hem verscheurde.
REY.
Het diende Josef tot eene opkomst, na een wijl
Gekoren tot eení vorst en rijxvooght aen den Nijl.
TUCHTKNAEP.
Dat ís waer, het diende hem tot eer, zoo hoogh gezeten,
Maer dit behoefde hy zijn broÍrs geení danck te weeten
REY.
In welck een jammer heeft de boelschap hem gebroght,
In zijnen diepen slaep verraeden, en verkocht!
Hy is niet voor de vuist getemt, en overwonnen.
TUCHTKNAEP.

Zoo vaerenze met recht, die zich niet spaenen konnen.
Van schoone boelen, valsch en trouweloos van aert.
Nu wort het tijt te gaen, eer ít volck op straet vergaÍrt.
Ghy kunt zijn droefheit niet verminderen met schreien.
Het hof belast hem noch in hechtenis te leien,
Tot nader overlegh. ick bondt op ís meesters last
Den blinden aen dien boom met zijne keten vast:
Nu worde ick wederom met hem naer huis gezonden.
Zoo staet mijn wacht aen hem, hy aen mijn wacht gebonden.
Wat is de hofdienst oock een jammerlijck bedwangk!
Daer hapert altijt iet. dan valt het snoer te langk,
En dan te kort: zoo draeit de weerhaen van de zinnen.
Ick broght hem daetlijck uit, nu drijft men ons naer binnen.

REY.
Wy bidden u, verschoon den armen blinden man.
TUCHTKNAEP.

Wat eischtghe dit van my? daer komt de vorst, die kan,
Behaeght het hem, dit juck verlichten, of bezwaeren.
Ick volgh mijní last; my wort bevolen voort te vaeren.
Gaet heene, spreeckt den vorst: misschien wat ghy verwerft.

REY.
O prins, Godt stercke uw hart, eer ghy van droefheit sterft.

DE VORST. REY.

VORST.
De groote toevloet der rondomgelege volcken
In deze hooftstadt zagh de zon, met droeve wolcken
Behangen, opgaen uit den oosten, dies men vreest
Of eenigh onweÍr en stortregen Dagons feest
Moght stooren op zijn schoonste, en blussen díoutervieren,
Tí ontsteecken met triomf voor hondert witte stieren,
Zijn godtheit toegewijt, tot eene danckbre pracht,
Dewijl de lantplaegh van gansch Palestijne ons maght
In ketenen gevoelt: doch ít weder kan verkeeren,
De lucht opklaeren. wie komt hier het hooghtijt eeren?
Dit schijnen altemael Jodinnen, niet te bly.
Zy zien versuft, en bloo. het hooft hangt op een zy.
De moedt is haer vergaen, ontzoncken. ít is geen wonder.
Wy kreegen endelij ek den grooten vyant onder
De klaeuwen. hoe of heur die maer in díooren klinckt,
En nu de ketenklanck, daer hy vergaet, verstinckt
In zijn gevangkenis! zy komen herwaert treden.
REY.
Genadighste, gedoogh dat wy u met gebeden
Genaecken, en vergeef ons dees vrymoedigheit.
VORST.
Hebreeusche joffers, wat is díoirzaeck dat ghy schreit?
Verkorte u iemant? hier is ít hof, dat elck verdaedight,
En hanthaeft by zijn recht, weldoeners begenadight
De boozen straft. dit hof ziet geen persoonen aen.
REY.
Genadighste, datís recht. zoo kan een rijck bestaen.
Maer evenwel waerdeert een vorst gelede schade
Zoo dier niet, of hy mengt gestrengheit en genade
In eenen, die naer recht verdient de hooghste straf.
Wy quamen op den roep van dit triomffeest af
Naer Gaze, met die hoop, of wy de strenge maghten
Van Palestijne noch met onze jammerklaghten
Beweegen moghten acht te neemen op den staet
Van onzen prins, te droef vervallen in dien haet,
Helaes, by hoogh en laegh, een geensins zonder reden.
De schade, alom geleťn bij Filistijnsche steden,
Is onvergoebaer, quetst vijf hooftsteÍn in haer ziel.
Maer ít ongenadigh lot, dat hem ten deele viel,
Het licht tí ontbeeren, in eení nacht van duisternissen,
Wat is dit anders dan het halve leven missen?
Hy leedt een halve doot, toen hem, van kracht berooft,
De vyant boorde bey zijne oogen uit het hooft,
Geketent door ít gejuich der straeten heenevoerde,
Dat zelfs de harten der beleedighden beroerde
Tot mededoogen. meng ten minste [al is het spa
Nu wy u smeecken,] noch eení druppel van gena
Met uw rechtvaerdigheit. laet uwe wraeck bedaeren,
Zoo volght u dí eer dat ghy uw vyant noch kunt spaeren.
VORST.
Gelijck uw hooftstam, die den leeu voert in zijn vaen,
Zoo dra niet overtreckt de kil van ons Jordaen,
En Adonibezeck den koning ít velt leert ruimen,
Of hout hem, in de vlught gegreepen, flux de duimen
Van hant en voeten af. toen most hy, als een hont,
De kruimen, van den disch gevallen, met den mont
Van díaerde zamelen, op handen en op voeten
Gekropen, in het stof zich wentelen, en wroeten,
En, naer Jerusalem vervoert met veel geschals,
In banden sterven, en het boeten met den hals.
REY.

Zoo hy geen zeventigh erfkoningen moordadigh
Mishandelde op die wijs, men had dus ongenadigh
Hem zijne tiranny niet weÍr betaelt gezet.
Men streeck het vonnis naer zijne ingestelde wet.

VORST.
Zoo kan dan Samson met geen reden zich beklaegen.
Wie andren plaegen wil verdient de zelve plaegen.
REY.
Is Samson losbaer, stel hem op een hoogen prijs.
VORST.
Men koopt hier ít recht niet om, dat strijt met onze wijs.
Men geeft geen vyant maght en vryheit zich te wreecken.
REY.

De prins zit blint, van licht en zijn gezicht versteecken.
Een blinde is maghteloos, en droomt van geenewraeck.

VORST.
Hy slijte dus den tijt, den bozen tot een baeck.
REY.

Het missen van ít gezicht dient andren tot een voorbeelt.

VORST.
Men heeft hem eeuwigh ter gevangkenis veroordeelt.
REY.
En beter eeuwigh dan voor een gezette tijt.
Een zelve maght verwijst: een zelve schelt hem quijt.
VORST.
Een vonnis krencken, noch niet lang geleÍn gestreecken?
REY.
Het vonnis blijve: geef hem lucht om uit te breecken.
VORST.
Uitbreecken? hoe kan dit, behoudens recht, geschiÍn?
REY.
Men kan ontveinzende, wel door de vingers zien.
VORST.
De menschen zijn te loos, en lozen zouden ít mercken:
En waer toe dient het, als om boze in ít quaet te stercken,
Den ouden gangk te gaen, geburen tot verdriet.
REY.
Zoo Samson dit bequam gelust het niemant niet.
VORST.
Ghy zult den nadruck eerst gevoelen van ons kusten.
Wy laeten ít by de straf van Samson niet berusten.
Het is besloten dat men ít gansche Jodenlant
Zal overtrecken, en tot aen den waterkant
Der stroomende Jordaen brantschatten alle stammen,
Of zetten voor de vuist al ít lant in bloet en vlammen.
Wy willen boven dat hereischen achterstel
Van schattingen
, ons hof door Samsons trots bevel
En sterckheit, twintigh jaer, te wreveligh onthouwen.
REY.
Zoo wreet bejegenen Godts erfdeel, en getrouwen?
VORST.
Wat erf deel?
REY.

                      Kana‚n is lang van Abraham,
Achthondert jaer geleÍn, bezeten, dit ís de stam
Van Godt gezegent, in Egypten aengewassen.

VORST.
Ghy onbeschaemden wilt met roemen elck verbassen.
Ghy putte Egypten uit, beroofde ít van zijn schat.
Een acker lants was ít al, dat een Chaldeeu bezat
Te Mamre, daer hy vreemt van ít zuiden quam getogen.
REY.
Aertsvader Abraham heeft dappere oorelogen
Met koningen gevoert, zijní broeder Loth ontzet,
De neef van Abraham Egyptenlant geredt,
Gespijst uit zijnen schoot. zy dancken ít vreemdelingen.
Dat ze al van hongersnoot niet storven, en vergingen.
De Godt der vadren schonck ons ít vruchtbre Kanašn.
VORST.
Hy schonck het u? aen wien? een heiloos moortgespan,
Erfvyanden van GoŰn, en kercken, en altaeren,
Beeldstormers, die noch koor noch heilighdommen spaeren.
Ghy quaemt van buiten in, verhongert, en verwoet,
En stiet gewettighden, erfvorsten uit hun goet,
En overout bezit, en, van dien geest bezeten,
Voert nieuwe wetten in, en pijnight het geweeten.
Men loopí niet wijdt: uw prins, voor wien ghy spreeckt en pleit,
Heeft gruwzaemer dan oit al ít lant in dí asch geleit.
REY.

Vergeef het naer uw maght. ons past geen tegenspreecken.
Wy quaemen hier, om slechts te bidden, en te smeecken.

VORST.
Dit smeecken is vergeefs: vergeefs gena geverght.
Zoo wort geen straf verzacht, maer ít vonnis eer geterght.
Men kan naer billijckheit niet tweemael vonnis strijcken.
REY.
Ten minste laet een strael van uw genade blijcken,
In deze strengheit, en behou uw recht geheel.
VORST.
Kan ít voegelijck geschiÍn, betoont ons in wat deel.
REY.
Dees ongeluckige, verkloeckt, verrascht, gegrepen,
Berooft van ít hemelsch licht, met ketenen genepen,
Gedoemt ten arbeit, op ís aenklaegers straffen eisch,
Gevoelt in luttel tijts, de krachten, en het vleisch
Zoo weghgesmolten, dat hy wanckelt op zijn beenen,
Allengs aen ít quijnen slaet, den tijt versljt met steenen,
En zuchten, dus geperst door ít nijpen van de noot,
Verwacht dees onlangs stercke een onverwachte doot.
Dat ís dí eenige uitkomste, en zijn uiterste verlangen.
Moght hy tot zijnen troost de blyde maer ontfangen,
Dat hem vergunt wort, na deze uitgestaene straf,
Te rusten in den schoot van ít vaderlijcke graf,
Dí elendige zou dit de hooghste weldaet achten.
Dat ís buiten lantgevaer ís gevangens smert verzachten.
Het toestaen van een graf en uitvaert is het al
Waer op hy hoopt. helaes, verwerven wy ít, het zal
U tot onsterfelijcke eer, en eenen naem gedyen
By alle staeten, zelfs die uwe kroon benyen.
Genadighste, och vergun dat vrouwen, luttel kloeck,
En bloode, en schaemroot, in haer mondeling verzoek,
Zoo veel genade hier ten hove in u gemoeten.
Wy worpen met dees hoope, aen ít outer van uw voeten,
Ons met eerbiedigheit in ít stof ter aerde neÍr.
De titel van genade onsta u nimmermeer.
VORST.
Hebreeusche joffers, rijst: schept moet: hout op van treuren
Wischt af uw traenen, wat ghij bidt zal u gebeuren.
Ick zweer by Dagon, by mijn hooft, en ít hoogh altaer,
Zoo Samson sterft, men zal de vorstelijcke baer,
De rosbaer van het hof zijn lichaem niet ontzeggen.
Vervoert het. laet het lijck in vaders grafstÍ leggen.
Is ergens stercker Godt, waer by men zweeren magh,
Hy rucke ít kerckgewelf van Dagon dezen dagh,
In ít midden van de vreught, op ít hooft der Filistijnen,
Begrave en overstulpe al die te feest verschijnen:
En kunt ghy ít vinden by uw vaderlijcke wet,
Vergast te middagh ons op Dagons kerckbancket.
REY VAN JODINNEN.
ZANG.

  Bestaen hier alle dingen
      In ít groot heelal by treck
En tegenheit
, en houdt Godts maght
      Het al in zijn besteck
Door eenigheit, en tegendringen.
      Als een gewelf met kracht
  Gebonden hangt te gader;
Wat wonder is ít, dat bloet naer bloet
Getrocken wort met zulck eení gloet
  Als eigen aen eene ader!
Na íet overlijden zoeckt het kint.
De moeder, vrolijck als ít haer vint.
  De zoon zoeckt rust by vader.

I. TEGENZANG.

  Zoo schijnt het hier gelegen
      Met Samson in zijn smert,
In zulck een jammerlijcken staet
      Treckt noch zijn treurigh hart
Naer vaders asch, als naer eení zegen,
      En troost, in zoo veel smaet:
  Als of hy dan wou klaegen
Het onheil, dat hem wedervoer;
Hoe ít scheermes al de kracht afschoer;
  Díerfvyant uit zijn laegen,
Den weerelozen overviel.
En pijnighde een bedroefde ziel.
  Wat baert de min al plaegen.

II. ZANG.

  Dí aertsvaders, door die reden
      Bewogen in ít gemoedt,
      Zoo meenige eeu geleÍn,
      Gaen op dien zelven voet
Begraven elck zijn overleden
      Te Hebron al by een,
  Op eene zelve stede,
Hier toe gewijt van Abraham.
Daer raeckt de telgh by haeren stam.
  ít Gebeent van Josef mede
Wort derwaert, naer der stammen stijl,
Gevoert van Memfis, en den Nijl.
  Zoo rustenze alle in vrede.

II. TEGENZANG.

   De vorst heeft hoogh gezworen
      By Dagon met eení eedt.
Best datwe naer den kercker gaen
      En in zijn harteleet
Den droeven prins, by Godt verkoren,
Dit melden, om het hartí tí ontslaen
   Van zijn bekommeringen
Voor graf, en uitvaert, of hy snel,
Ons quaem tí ontvallen door gequel
   En druck, die hem omringen,
Daer dí arme blinde in duisternis
Van menschentroost versteecken is.
   Hy zal van blyschap springen.


Ingezonden door J.R. van Wijk op: 19 July 2001