Paris ende Vienne

 
Binnen het monumentale fonds van de van oorsprong Goudse drukker Gheraert Leeu neemt Die historie vanden vromen ridder Parijs ende van die schone Vienna, des Dolphijns dochtere een aparte plaats in. In 1487 drukte Gheraert Leeu, die in 1484 zijn bedrijf verplaatst had van Gouda naar Antwerpen, zowel de Franse brontekst als een Nederlandse vertaling daarvan. Eén jaar later drukte Leeu een Nederduitse vertaling en in 1492, het jaar waarin Gheraert Leeu overleed, verscheen een Engelse vertaling. Deze gegevens dank ik onder andere aan het onderzoek van Dorine van Ruler, die twintig jaar geleden haar doctoraalscriptie UvA aan deze roman wijdde. Dankzij Dorine van Ruler beschikte ik over een digitale redactie van de Nederlandse (en de Nederduitse) redactie, waarvan ik dankbaar gebruikt heb voor het Repertorium van Eigennamen in Middelnederlandse Literaire Teksten (REMLT).
     Min of meer bij toeval kwam ik er recentelijk achter dat de prachtige website Gallica van de Bibliothèque nationale de France, zowel de Franstalige druk alsook de Nederlandstalige druk in een oogstrelend kleurenfacsimile on-line gezet heeft. Met deze bronnen ontsloten was het een koud kunstje een tweetalige kritische editie van Paris ende Vienne te bezorgen. En dat heb ik in Neder-L gedaan, geholpen door Ingrid Biesheuvel.
     Paris ende Vienne gaat over liefde, huwelijk en standsverschil. Meer wil ik er nu niet over verklappen. Dat ik de Franse brontekst in een noten apparaat toevoeg, is niet alleen bedoeld om de vertaling controleerbaar te maken, maar ook als aansporing voor studenten Historische Nederlandse letterkunde om toch vooral Frans te leren. Het laat-middeleeuwse Frans, zoals dat gebruikt wordt in romans als Paris et Vienne, is niet zo moeilijk. Het went heel snel.
 
Ik wens u veel leesplezier.
 
W.K.
 
 
 
Edities:
 
L’istoire du tres vaillant chevalier Paris et de la belle Vienne, Gherard Leeu, Antwerpen 1487 (facsimile-editie).
Die historie vanden vromen ridder Parijs ende van die schone Vienna, des dolphijns dochtere. Geraerdt Leeu, Antwerpen 1487 (facsimile-editie)
Die historie vanden vromen ridder Parijs ende van die schone Vienna, des dolphijns dochtere. Synoptische kritische editie bezorgd door Willem Kuiper. Amsterdam 2013 (pdf-formaat)
Die historie vanden vromen ridder Parijs ende van die schone Vienna, des dolphijns dochtere. Kritische lees-editie bezorgd door Willem Kuiper. Amsterdam 2013 (epub-editie in zip-formaat).