[Top]
Herman Pleij is emeritus hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde
e-mail: h.pleij@uva.nl
[Curriculum vitae in English]
Herman Pleij, geboren in 1943 te Hilversum. Studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Promoveerde in 1979 op Het Gilde van de Blauwe Schuit. Literatuur, volksfeest en burgermoraal in de late middeleeuwen, herdrukt in 1983. Deze studie gaat in het bijzonder over carnavalsteksten en de betekenissen van het tijdelijk vestigen van omgekeerde werelden.
Sinds 1981 tot zijn pensionering in 2008 hoogleraar in de Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Was daar van 1990 tot 1992 decaan van de Faculteit der Letteren. In 1993 onderscheiden door de Belgische regering met de Francqui-leerstoel voor buitenlanders, en in 2000 door de Katholieke Universiteit Brussel met een eredoctoraat.
Vooral geïnteresseerd in volksliteratuur en –cultuur, toneel, de rederijkers, de betekenis van de vroege drukpers, de ontwikkeling van een burgermoraal en van Nederlandse identiteiten in het algemeen.
Maakte in 1991 een zesdelige radio- en TV-serie voor TELEAC onder de titel Sprekend over de middeleeuwen, waarvan ook een boek gemaakt is onder dezelfde titel (uitgeverij Prometheus). Schrijft tevens in dag- en weekbladen over cultuurhistorische onderwerpen. Essays over Nederlandse mentaliteiten en de nationale beschavingsgeschiedenis zijn verzameld onder de titel Het Nederlandse onbehagen (Prometheus, 1991), Hollands welbehagen (idem, 1998), Tegen de barbarij (idem, 1999), De herontdekking van Nederland (idem, 2003), alle herdrukt, en het meest recent Erasmus en het poldermodel (idem, 2005). Vanuit deze belangstelling is een tiendelige TV-serie Wij Nederlanders gemaakt met G.J. Dröge en uitgezonden door de AVRO in 1997.
Andere publicaties zijn: De sneeuwpoppen van 1511. Literatuur en stadscultuur tussen middeleeuwen en moderne tijd (1988; herdruk Prometheus, 1998); Op belofte van profijt; stadscultuur en burgermoraal in de Nederlandse letterkunde van de middeleeuwen (Prometheus, 1991).
Was in 1993 mederedacteur van Nederlandse literatuur, een geschiedenis, en in 1996 van Een theatergeschiedenis der Nederlanden. Schreef in 1994 ook een roman, Zandgrond (Prometheus), over een man die worstelt met het dagboek van zijn grootvader uit de Eerste Wereldoorlog in België. In 1997 verscheen Dromen van Cocagne. Middeleeuwse fantasieën over het volmaakte leven (Prometheus), meermalen herdrukt en vertaald in het Duits en Engels. Van 2002 is Van karmijn, purper en blauw; over kleuren van de Middeleeuwen en daarna (Prometheus) ook vertaald in het Engels.
Binnenkort verschijnen: De eeuw van de zotheid; Plaatsen van herinnering, deel I (met Wim Blockmans); Het gevleugelde woord als deel II van een nieuwe Nederlandse literatuurgeschiedenis.
Werkt thans aan een studie over leven en werken van Anna Bijns te Antwerpen, aan een boek over het literaire en culturele leven in het Amsterdam van vóór de Gouden Eeuw en aan een roman over Willem van Oranje.
Te verschijnen publicaties
(eind februari 2007)
De eeuw van de zotheid. Over de nar als maatschappelijk houvast in de vroegmoderne tijd. Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam.
(6 maart 2007)
(samen met Wim Blockmans) Plaatsen van herinnering. Deel I. Nederland van prehistorie tot beeldenstorm. Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam.
(begin september 2007)
Het gevleugelde woord. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, deel II: van 1400 tot 1560. Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam.
'Anna Bijns als pamflettiste? Het refrein over de beide Maartens', in: Spiegel der Letteren 42 (2000), p. 187-225.
‘Poorters en burgers in laatmiddeleeuwse literaire bronnen’, in: J. Kloek en K. Tilmans (red.), Burger. Amsterdam, 2002, pp. 55-78.
‘Boeken dragen’, in: Meesterlijke Middeleeuwen. Miniaturen van Karel de Grote tot Karel de Stoute, 800 - 1475. Zwolle, 2002, pp. 34-45. (ook in het Engels: ‘Carrying Books’, in: Medieval Mastery. Book Illumination from Charlemagne to Charles the Bold, 800-1475. Louvain, 2002, 34-45)
‘De Middeleeuwen als pretpark?’, in: M. Mathijsen (red.), Hartstocht in contrapunt, Amsterdam, 2002, pp. 92-107.
‘God’s Subcontractors. The Dutch and Water’, in: The Low Countries 11(2003), pp. 12-21.
‘La répresentation du travail dans la littérature néerlandaise du Moyen-Age’, in: Le verbe, l’image et les representations de la société urbaine au Moyen-Age, red. M. Boone e.a., Antwerpen, 2003, pp. 239-250.
‘Bedeutung und Funktion des literarischen Narren im späten Mittelalter’, in: A. Lehmann-Benz u.a. (Hg.), Schnittpunkte. Deutsch-Niederländische Literaturbeziehungen im späten Mittelalter, Münster, 2003, pp. 301 – 318.
De herontdekking van Nederland. Over vaderlandse mentaliteiten en rituelen. Amsterdam, 2003.
‘Marcus Gheeraerts als dichter?’, in: De steen van Alciato. Literatuur en visuele cultuur in de Nederlanden. Opstellen voor Karel Porteman bij zijn emeritaat. Ed. M. Van Vaeck e.a. Leuven, Peeters, 2003, 1019 – 1029.
‘Rederijkerij als spektakel’, in: B. Ramakers (ed.), Conformisten en rebellen. Rederijkerscultuur in de Nederlanden (1400-1650). Amsterdam, AUP, 2003, 23 – 41.
(met J. Reynaert) ‘Boekproductie in de overgang van het geschreven naar het gedrukte boek’, in: Geschreven en gedrukt. Boekproductie van handschrift naar druk in de overgang van Middeleeuwen naar moderne tijd. Red.: H. Pleij en J. Reynaert. Gent, Academia Press, 2004, 1 – 17.
‘Over betekenis en belang van de leesinstructie in de gedrukte proza-Reynaert van 1479’, in: Geschreven en gedrukt. Boekproductie van handschrift naar druk in de oversgang van Middeleeuwen naar moderne tijd. Red.: H. Pleij en J. Reynaert. Gent, Academia Press, 2004, 207 – 232.
Colors demonic and divine. Shades of Meaning in the Middle Ages and After. Translated by Diane Webb. New York, Columbia University Press, 2004.
‘Het zoete kindje en een pantoffelheld. Laatmiddeleeuwse literaire kerstvoorstellingen’, in: Er is een kindeke… De geboorte van Jezus in de Nederlandse en Vlaamse cultuur. Red.: S. Noorda en Chr. Oele. Amsterdam, AUP, 2004, 67-90.
‘Humor als Waffe in der spätmittelalterlichen Stadtkultur der Niederlande’, in: ‘Wider den Müssiggang…Niederländisches Mittelalter im Spiegel von Kunst, Kult und Politik. Hg. U. Zellmann u.a. Düsseldorf, 2004, 53-66.
Erasmus en het poldermodel. Amsterdam, 2005.
‘Institutionalized Laughter in Dutch Literature and Society during the late Middle Ages and the Early Modern Period’, in: W. Röcke u.a. [Red.], Lachgemeinschaften. Kulturelle Inszenierungen und soziale Wirkungen von Gelächter im Mittelalter und in der frühen Neuzeit. Berlin, Walter de Gruyter, 245-259.
‘Vrouwen en kinderen eerst? Over publiek en beleving van de Middelnederlandse ridderepiek’, in: Maar er is meer. Avontuurlijk lezen in de epiek van de Lage Landen. Red. R. Sleiderink e.a. Leuven, Davidsfonds, 2005, 377-395.
Voorpublicatie
Zie voor een uitgebreider overzicht de BNTL en http://dare.uva.nl/auteur/pleij,h.
[Top]