IDEE 139 IDEE 141

Idee 140.


  Wie niet gelooft dat er wonderen geschied zyn, zó als ze beschreven worden, houdt hen die ze beschreven voor leugenaars.

   Maar wie de wonderen natuurkundig verklaart, verlaagt de wonderdoener-zelf tot 'n kwakzalver, tot 'n bedrieger die misbruik maakt van  z'n meerdere kennis der natuurwetten om "boeren, burgers en buitenlui" te foppen. Een middelweg bestaat hier niet. Jezus heeft al of niet dingen verricht die schenen aantetonen dat hy meer dan menselyke macht bezat. Heeft hy die dingen niet verricht, dan is er onwaarheid in de Evangeliën. Heeft hy die dingen wel verricht, heeft hy gepoogd door slinks toegepaste wetenschap te geraken tot onverdiend gezag  -- wat hem trouwens, blykens de triumf van z'n vyanden, niet gelukt is --  dan zou hy bedrog hebben gepleegd. Ik twyfel liever aan de geloofwaardigheid der Evangeliën dan aan de eerlykheid van Jezus.
   Zóver gaat de zucht tot halveren, tot vergoelyken, tot tussen-door-zeilen, tot schipperen, dat de moderne theologie, om die Evangeliën te redden, Jezus-zelf maakt tot 'n goochelaar.



 
 
 

NOOT

   Dit doet ook de oppervlakkige Renan. Volgens die kwakzalver was Lazarus slechts schyndood, en Jezus liet zich de opwekkery aanleunen. Heel achtenswaardig zal dit niet geweest zyn.
   Renan moest eens 'n Muzeum van middeleeuwse schilderyen bezoeken. Dat te Keulen, byv. Daar zou hy 't antwoord vinden op z'n armzalige pogingen om gezond verstand en ietwat gelovery door elkaar te knoeien.
   In zo'n Muzeum zyn talloze voorstellingen van 't met Lazarus voorgevallen wonder, en nooit vergaten de schilders daarin allerduidelykst de tekst Joh. XI vs. 39 te illustreren, 'n tekst die Renan niet schynt gelezen te hebben. Op al die schilderyen namelyk, houdt een der omstanders met afgewend gelaat de neus tussen duim en wysvinger.
   Toen ik dit het eerst zag, dacht ik aan 'n onsmakelyk realismus, doch by nadenken begreep ik dat die schilders, hun talent aanwendend in dienst der Kerk, dat sprekend testimonium van Jezus' wondermacht niet mochten achterwege laten. Vandaar dan ook dat die bah-zeggende figuur op alle middeleeuwse voorstellingen der zaak gevonden wordt. Ze was de rigueur. Ik lees daaruit: opwekken uit dode is reeds 'n sterk stuk op zichzelf, maar als de patiënt reeds... wat zeg je dáárvan!

   Lieve domme naïve middeleeuwen, ik sta u nader dan de halfwyze  -- of oneerlyke? --  Renan en moderne konsorten.

(1872)