IDEE 231 IDEE 233

Idee 232.


   De Katholieke Kerk, van zeker standpunt beschouwd, is 't schoonst wat ooit door mensen werd tot-stand gebracht. Of liever, zy is  -- zoals Napoleon op St. Helena zich uitdrukte --  zy is het werk der eeuwen.
   In m'n stuk over  Vry-Arbeid  amplieer ik die uitspraak, door de opmerking dat ze het rezultaat is van de logika der feiten die er voorvielen in die eeuwen. Deze ampliatie was overbodig. Ik zou ze dan ook niet hebben gegeven als ik niet wist dat er by zekere lezers behoefte bestaat aan overbodigheid.
   Maar ik heb, voor protestantse lezers vooral, 'n andere opmerking over het katholicismus, die niet overbodig is. Ik spreek niet van dogmen, ik spreek van uitwerking. Niet van geloofspunten, maar van strekking. Niet over de waarheid of onwaarheid van wat er wordt geleerd door die kerk, maar over sommige uitvloeisels van die lering.

   Die uitvloeisels nu, zyn lief hier-en-daar. Er ligt 'n waas van poëzie, zelfs over de dwalingen... of wat door andersdenkenden voor dwaling wordt gehouden.
   En niet alleen is dit de protestanten onbekend, veel katholieken zelfs, die gewoon zyn hun godsdienst uitteoefenen in 'n zogenaamd protestants land, hebben geen begrip van de weldadige invloed der katholieke poëzie op 't dagelyks leven, in de landen waar die wyze van godsverering zonder tegenwerking bestaat. Men denk niet aan dogmen... men gelooft. Of neen, zélfs dat niet. Zonder 't minste besef der mogelykheid van niet-geloven, is men vereenzelvigd met de halfgoden der roomse mythologie. Men leeft met en in de heilige Rosalia, Lucia, Monika. Men "gaat om" met de Heilige Maagd. Men spreekt met haar, bedankt haar voor bewezen dienst, spoort haar aan tot yver... jazelfs, de hartelyke intimiteit gaat zó ver, dat men haar berispen durft op de wyze van 'n kind dat stout is.
   'Foei, zoete lieve moeder Maria... is dat nu mooi van u? Foei, is dát nu gehandeld als 'n goed moedertje? Dat staat u volstekt niet fraai, lieve zoete Maria!'
   Men liefkoost die moeder, men vleit haar, men streelt haar...
   Geloof? Vraag eens aan 't kind op de schoot der moeder of 't in die moeder gelooft? Een zotte vraag?